Lepsze miasto, lepsze życie – temat wystawy Expo 2010 w Szanghaju w założeniu organizatorów dotyczy problemów powstałych w wyniku rozwoju miast, w tym degradacji środowiska, niedoboru zasobów energetycznych, konfliktów kulturowych oraz problemów społecznych.
Czy jednak realizacja Expo oznacza też w PRAKTYCE dla goszczących kolejno tę imprezę miast lepsze życie? O tym, między innymi, w bieżącym numerze Architektury-murator.
Witajcie w nowym, wspaniałym świecie - Expo 2010 w Szanghaju
Expo w Szanghaju raczej nie stanie się kamieniem milowym w rozwoju cywilizacji. Była nim wystawa w Londynie w 1851 roku czy ponad sto lat później w Brukseli – na obu wzniesiono futurystyczne budowle wytyczające nowe kierunki w architekturze. Tegoroczne monstrualne chińskie widowisko ma w założeniu udowadniać, że współczesny rozwój prowadzi nas wprost do spełnienia futurystycznych wizji metropolii przyszłości naszpikowanych ekologiczną technologią. Problem w tym, że tuż za ogrodzeniem sen o przyszłości się urywa. Wokół widzimy tylko gigantyczne, brzydkie miasto zamieszkałe przez wyalienowaną zbiorowość. Ekspozycja na Expo może stanowić ilustrację współczesnej cywilizacji miejskiej, która pogubiła się w swoich priorytetach.
W numerze także kalendarium wielkich wystaw światowych, krótki przegląd najsłynniejszych obiektów, które po sobie zostawiły i wybór cytatów z prasy zagranicznej z kilku ostatnich lat mówiących o wpływie, jaki tego typu globalne imprezy wywierają na miasta.
Autor tekstu: Krzysztof Mycielski; fot: Mikołaj Molenda, ceremonia otwarcia Expo
UNESCO ma problem
Budowa olbrzymiego mostu Waldschlößchen w dolinie Łaby kosztowała Drezno skreślenie z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO. Niemcy przekonują jednak, że to wygrana demokracji w walce z dyktaturą mniejszości. W ten sposób, świadomie czy nie, osłabiają rangę listy, której prestiż chronił dotąd wiele cennych obszarów.
Autor tekstu: Dawid Hajok, fot: Dawid Hajok, istniejąca konstrukcja mostu Waldschlößchen, stan z czerwca 2010
Sąd Rejonowy w Rzeszowie
(autorzy: Konior Studio, architekci Tomasz M. Konior, A. Krzysztof Barysz, Małgorzata Strańska–Stanek, Andrzej Witkowski)
Gmach Sądu Rejonowego w Rzeszowie otacza dziś rozległa przestrzeń, która podkreśla jego monumentalność, a betonowy portyk budynku otwiera się na wielką pustkę. To efekt planu miejscowego z 2001 roku, który na wschodnich obrzeżach miasta, na dużym obszarze sąsiadującym z osiedlami z wielkiej płyty, zakłada stworzenie nowego centrum administracyjno-prawnego. Zaplanowano tu siedziby rozproszonych dotąd rzeszowskich sądów, komendę miejską policji, główne archiwum i wydział prawa uczelni wyższej. Z rozmachem powojennych demiurgów wyrysowano kwartały i szerokie piesze aleje dochodzące do centralnego, okrągłego palcu o średnicy 65 metrów.
Autor tekstu: Tomasz Malkowski, zdjęcie: Daniel Rumiancew, widok ogólny od strony północnej
Architektura poprzez technikę. Centrum Pompidou-Metz
(autorzy: Shigeru Ban Architects oraz Jean de Gastines Architects)
W dziale Technika prezentujemy najnowsze, znaczące realizacje architektoniczne powstałe dzięki wykorzystaniu współczesnych zdobyczy techniki i inżynierii.
We wrześniu – oddział Centrum Pompidou w Metzu, w którym prezentowana będzie część bogatej paryskiej kolekcji (obecnie wystawiane jest zaledwie 20%). Charakterystycznym elementem budynku jest zadaszenie w postaci krzywoliniowego rusztu powłokowego, dla którego inspiracją był słomiany kapelusz. Przy rozpiętości dochodzącej do 54 m przekrywa on żelbetową konstrukcję sal ekspozycyjnych, teatru i audytorium, a został wykonany z elementów zbudowanych z 6 warstw drewna klejonego.
Autor tekstu: Maciej Lewandowski, na podstawie materiałów od biur Shigeru Ban Architects Europe, Jean de Gastines Architects, Designtoproduction oraz Taiyo Europe GmbH, zdjęcie: © Shigeru Ban Architects Europe et Jean de Gastines Architectes / Metz Métropole / Centre Pompidou-Metz/ Photo Roland Halbe
Robert Czajka (1978) – malarz, grafik, ilustrator. Absolwent Wydziału Malarstwa warszawskiej ASP. Mieszka w Warszawie i projektuje plakaty, okładki oraz różne wydawnictwa o mniej lub bardziej radykalnym charakterze. Autor projektu czasopisma dla dzieci „Czarodziejska Kura", nagrodzonego m.in. European Design Awards 2009 oraz Gwarancjami Kultury 2010, przyznawanymi przez TVP Kultura. Projektant i wydawca serii wycinanych tekturowych zabawek Papierowe Miasto.
Indybytom bez skrótów – alternatywna turystyka w postindustrialnym Bytomiu
Muzeum drzew – niezwykłe muzeum pod gołym niebem w Szwajcarii
Pociąg do sztuki – lokomotywa, czyli nowa wrocławska rzeźba
Wielka architektura dla każdego – niewidzące dzieci poznają warszawskie ikony współczesnej architektury
Kalendarium
Wydarzenia architektoniczne w kraju i na świecie
Plac Trzech Krzyży – bez rewolucji nie będzie rewelacji
Warszawa cierpi na niedostatek wysokiej jakości przestrzeni publicznych. Rozstrzygnięty niedawno konkurs na koncepcję odnowienia placu Trzech Krzyży miał przynieść modelowe rozwiązanie. Niestety, zwyciężyło wyobrażenie o placu jako monumentalnym miejscu do podziwiana, a zmotoryzowani okazali się ważniejsi niż piesi.
Album młodych architektów
We Francji po raz piąty zorganizowano konkurs, którego celem jest pomóc młodym, utalentowanym architektom oraz architektom krajobrazu w karierze i zdobywaniu zleceń.
Wrocław – tradycja zmian
Autorzy wystawy 20/20. Architektura Wrocławia 1990-2010 nie ograniczyli się do pokazania budynków wzniesionych w stolicy Dolnego Śląska w ciągu ostatnich dwóch dekad. Starali się przedstawić skalę zachodzących w mieście zmian i ich kierunek.
Fotomodernizacje
Druga wystawa w dorobku polskich kuratorów nagrodzonych w 2008 roku Złotym Lwem na Biennale Architektury w Wenecji to prezentacja ważna i dość zaskakująca w hiszpańskiej Cuence, która słynie z XIV-wiecznej architektury mieszkalnej.
UNESCO ma problem
Dla wielu mieszkańców Drezna budowa olbrzymiego mostu Waldschlößchen, z powodu którego stolicę Saksonii skreślono z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO, urasta dziś do symbolu walki o demokrację z dyktaturą mniejszości. W ten sposób, świadomie czy nie, osłabiają oni rangę listy, której prestiż chronił dotąd wiele cennych obszarów.
W poszukiwaniu chorwackiej architektury
Recenzja książki Landscapes of Transition. An Optimistic Decade of Croatian Architectural Culture pod redakcją holenderskiego krytyka architektury Hansa Ibelingsa i chorwackiego projektanta Krunoslava Ivanišina
Postanowiliśmy zmienić mieszkanie. Tylko na jakie? Wszystkie bloki w Puławach są identyczne. Mają pięć kondygnacji, są długie na jakieś 100 metrów. Wszystkie pomalowane na żółtopomarańczowo. Mieszkają w nich ludzie, którzy sprowadzili się tutaj pracować w puławskich Azotach. Ci ludzie pochodzą głównie z okolicznych wsi. Wielu dalej mówi po wiejsku. I po wiejsku myśli. Przed blokami ciągną się niewielkie altanki. Powinny na nich rosnąć kwiatki, a rosną – bardzo często – warzywa.
Co zostaje po Expo
Wystawy światowe pozostawiły trwały ślad w przestrzeni miast, w których się odbywały. Powstałe z tej okazji obiekty są często ikonami architektury. Jednak oceny tego typu globalnych imprez nie są dziś jednoznaczne.
Expo 2010 w Szanghaju
Tegoroczna wystawa może stanowić monumentalną ilustrację współczesnej cywilizacji miejskiej, która pogubiła się w swoich priorytetach.
Pawilon polski na Expo w Szanghaju
(Autorzy: WWAA, architekci Marcin Mostafa, Natalia Paszkowska)
Hotel Hilton w Gdańsku
(autorzy: Kuryłowicz & Associates sp. z o.o, architekt Stefan Kuryłowicz; architekci Katarzyna Flasińska-Rubik, Maria Saloni-Sadowska, Agata Bieńkowska, Joanna Karkowska-Olczak, Joanna Musiałowicz)
Lofty w dawnej fabryce Scheiblera w Łodzi
(autorzy: Sztuka Użytkowa sp. z o.o., architekci Paweł Marciniak i Dariusz Witasiak)
Dom kultury i galeria sztuki w Pile
(autorzy: Studio Architektury Kontur, architekci Marek Światopełk-Mirski, Maciej Światopełk-Mirski, Mirosława Rudnicka, Anna Chimiak, Sobiesław Kolanowski, Jolanta Jankowiak-Jurgiel, Marek Wolak, Grzegorz Andrzejewski)
Sąd Rejonowy w Rzeszowie
(autorzy: Konior Studio, architekci Tomasz M. Konior, A. Krzysztof Barysz, Małgorzata Strańska–Stanek, Andrzej Witkowski)
Biuro zarządu Grupy Powen-Wafapomp SA w Zabrzu
(autorzy: Group_A Architects, architekci Jacek Krych, Dariusz Gajewski)
Meble biurowe
Stół Cloud projektu pracowni LORENS
La Cambre Architecture – szkoła architektury w Brukseli
Centrum Pompidou-Metz
(autorzy: Shigeru Ban Architects oraz Jean de Gastines Architects)
Przybornik – nowe produkty i technologie dla architektów
Architekcie zrób to sam!
Biogramy autorów realizacji prezentowanych w numerze 9/2010 oraz autora grafiki okładki 9/2010
Projekt okładki: Robert Czajka
Opieka artystyczna: Jerzy Porębski