Kiedy w 2010 roku zapadła decyzja o przekazaniu betonowego schronu na rzecz tymczasowej siedziby Muzeum Współczesnego we Wrocławiu , trwały już prace remontowe dachu i elewacji, choć nie było znane docelowe przeznaczenie obiektu. W wyniku przetargu wyłoniono firmę wykonawczą BPH-Arkop, która do projektu zaprosiła młode biura architektoniczne VROA i ch+. Prace przebiegały w systemie zaprojektuj i zbuduj ( co oznacza, że za cały proces inwestycyjny, projekt i uzyskanie stosownych pozwoleń odpowiada wykonawca).
W bieżącym numerze nie tylko przyglądamy się założeniom projektowym adaptacji bunkra i dyskutujemy o jakości realizacji, ale też wskazujemy na znaczenie tego budynku w kontekście historycznym i urbanistycznym. Od bunkra, przez magazyny, hurtownie, pub – po siedzibę muzeum. Od gęstej siatki ulic, po pustą wyrwę wśród oddalonych bloków. Od nazistowskich symboli po symboliczne memento na elewacji.
70 lat pogmatwanej historii w jednym budynku.
Ewa P. Porębska
Spotkanie z nową „Architekturą”
Po 17 latach istnienia „Architektura-murator” przeszła gruntowną modernizację. W 1994 roku, kiedy powstało pismo, sytuacja na rynku wyglądała zupełnie inaczej: w Związku Kontroli i Dystrybucji Prasy zarejestrowanych było 51 tytułów, dziś – 468. Przez lata znacząco zmieniła się nie tylko stylistyka graficzna, ale też sposób przekazywania treści. I choć „Architektura” nigdy nie goniła za sezonowymi modami, to nadszedł czas, aby ją unowocześnić i sprawić, by była bardziej czytelna i przyjazna czytelnikom. Tę metamorfozę ocenić mogli goście zaproszeni na prezentację nowej „Architektury”, która odbyła się 24 listopada w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.
Postmodernizm jest w porządku?
Trwająca właśnie wystawa w londyńskim Victoria and Albert Museum traktuje postmodernizm jako zamkniętą epokę. O to, czym jest i czy nadal obowiązuje w architekturze spierają się Charles Jencks i współzałożyciel Archigramu Colin Fournier na łamach „Blueprinta” i „The Architectural Review”. Skąd dziś to zainteresowanie postmodernizmem? Czy jest jedynie powierzchowną hipsterską modą, czy może nastąpiło przewartościowanie nurtu, które pozwala na nowo ocenić jego dokonania? O swoich badaniach nad genealogią polskiego postmodernizmu mówią architekci Łukasz Stanek i Piotr Bujas
Rozmawiał: Tomasz Żylski
Przebudowa schronu na tymczasową siedzibę Muzeum Współczesnego Wrocław
(Autorzy: VROA ARCHITEKCI, ch+ ARCHITEKCI, architekci Marta Mnich, Agnieszka Chrzanowska, Łukasz Wojciechowski, Wojciech Chrzanowski, Magdalena Szwajcowska, Grzegorz Kaczmarowski)
Podczas oblężenia Wrocławia okolica bunkra została prawie całkowicie zrównana z ziemią. Po wojnie obiekt odcięto od miasta trasami szybkiego ruchu i otoczono ekstensywną modernistyczną zabudową. Zamieniony na magazyn, stał się widocznym z daleka punktem orientacyjnym, ale spełniał jeszcze jedną rolę. Jako ocalały świadek historii uświadamiał przybyszom, iż nie znajdują się w peryferyjnej dzielnicy, ale w unicestwionej i nieodległej od centrum przedwojennej części Wrocławia. O doświadczaniu historii miejsca i doświadczeniu architektów odpowiadających za przebudowę piszą redaktor naczelna „A-m” Ewa P. Porębska i krytyk Krzysztof Mycielski, a o idei projektu, przebiegu inwestycji i nowej funkcji hitlerowskiego schronu – Agnieszka Chrzanowska z pracowni ch+, Marta Mnich z VROA i dyrektorka muzeum Dorota Monkiewicz.
Ekologiczny biurowiec Media-ICT w Barcelonie
(Autorzy: Cloud 9)
Media-ICT to wielofunkcyjny obiekt mieszczący lokale handlowe, biurowe i parking, a jednocześnie przykład nowoczesnej architektury zielonej. Projektanci skoncentrowali się na przedstawieniu mieszkańcom Barcelony i użytkownikom budynku zagadnień energetycznych w sposób atrakcyjny i wyrazisty. Wyszli z założenia, że biurowiec może być samowystarczalny i we własnym zakresie produkować energię potrzebną do eksploatacji, nie korzystając z sieci. Przede wszystkim postawili sobie za cel znaczące zmniejszenie emisji dwutlenku węgla i energii zewnętrznej koniecznej do ogrzewania, chłodzenia i oświetlenia.
Autor tekstu: Maciej Lewandowski
W momencie rozpoczęcia prac przy modernizacji peronów we Wrocławiu projektanci dysponowali tylko jednym rysunkiem archiwalnym mówiącym o konstrukcji. Musieli więc w krótkim czasie zinwentaryzować hale, co było dość skomplikowane, ponieważ dworzec wciąż funkcjonował – wyjaśnia współautor rewitalizacji Krzysztof Mycielski z Grupy 5
Architekci zazwyczaj z pobłażaniem traktują teoretyków, oni wręcz przeciwnie – rozmowa z Łukaszem Wojciechowskim, współautorem tymczasowej siedziby Muzeum Współczesnego Wrocław
Wśród polskich zakładów przemysłowych wybudowanych z zastosowaniem koncepcji strukturalistycznych specjalne miejsce zajmuje Wyszkowska Fabryka Mebli i Urządzeń Wnętrz, wzniesiona w latach 60. według koncepcji architektów Andrzeja Dzierżawskiego, Zbigniewa Pawelskiego i Macieja Siennickiego oraz konstruktorów Wacława Zalewskiego i Aleksandra Włodarza – pisze badaczka architektury, historyk sztuki Uniwersytetu Śląskiego Irma Kozina
Nowe książki i magazyny z własnego księgozbioru oraz nowości wydawnicze polecają krakowscy architekci Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak, autorzy wielokrotnie nagradzanych budynków mieszkalnych i przestrzeni publicznych, a The Urban Enclave, ostatnią pracę z serii wydawanej przez Holenderski Instytut Architektury, recenzuje dla nas architekt i urbanista Sławomir Gzell
Projekt świątyni stojącej na niewielkim zboczu na gdańskich Łostowicach opracowało biuro A-Plan i znany z realizacji wielu kościołów w Polsce duet Szczepan Baum i Andrzej Kwieciński
Polecamy
• Postmodernizm – wielki powrót – wystawa w Victoria and Albert Museum
• Dizajn znad morza – dorobek pomorskich projektantów w Centrum Designu Gdynia
• Strada na Budmie – nowy „architektoniczny szlak” na targach w Poznaniu
• Najlepsze przestrzenie Europy – konkurs na najlepszą przestrzeń publiczną kontynentu
• Poddasze – zrób to inaczej! – międzynarodowy konkurs Fakro
Co się wydarzyło
• Drewno i jego potencjał – relacja z konferencji organizowanej przez „A-m” i American Hardwood Export Council
• Wieża dla Australijczyka – polski architekt Jakub Szczęsny projektuje interaktywną wieżę w Australii
• Mapy znikającej Warszawy – architektoniczny spacer z miniprzewodnikiem
• Od ekozofii do rajskich ogrodów – relacja z konferencji Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu
• Urban Quality Awards – krakowskie Biuro Projektów Lewicki Łatak zwycięzcą polsko-niemieckiego konkursu na najlepsze realizacje urbanistyczne
• Zdolni jak Leonardo – nagrody dla Polaków na Biennale Młodych Architektów w Mińsku
• Honorowa Nagroda SARP dla Dariusza Kozłowskiego
Co się projektuje
Gmach Instytutu Klimatyzacji i Ogrzewnictwa PWr
(Autor: Piotr Kuczia)
Dom letniskowy w Ceranowie nad Bugiem
(Autorzy: Centrala)
Stadion rugby w Sopocie
(Autorzy: MRVArchitekci)
Lampa ornitologiczna
(Autorzy: ultra architects)
Wieżowiec przy rondzie ONZ w Warszawie
(Autorzy: schmidt hammer lassen architects)
Kościół w Gdańsku
(Autorzy: A-plan oraz Szczepan Baum i Andrzej Kwieciński)
Czytelnia
Najlepsze książki wybierają i opisują dla nas krakowscy architekci Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak. Tym razem są to: 49 Cities, wydana przez Work Architecture Company, Il fascino dei musei di firenze, fotograficzny spacer Massimo Listriego po florenckich muzeach z opisami Cristiny Acidini, monografia Tomasz Mańkowski Architekt oraz najnowszy numer „El Croquis” poświęcony twórczości portugalskiej pracowni Aires Mateus. Ponadto recenzja Sławomira Gzella na temat The Urban Enclave, ostatniej pracy z serii wydawanej przez Holenderski Instytut Architektury, oraz Agnieszki Dąbrowskiej o 100 ideach, które zmieniły architekturę autorstwa Richarda Westona
Nowe piętro
Zapowiedź najbliższego spotkania z cyklu Nowe Piętro organizowanego we współpracy z warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej. 18 stycznia gośćmi wieczoru będą architekci z pracowni Moko, projektantka Monika Potorska oraz graficzka Agata Kosmacz
Z naszych portali
O tym, czym w ciągu ostatniego miesiąca żyli czytelnicy dwóch naszych serwisów internetowych: architektura.muratorplus.pl i archirama.pl piszą ich prowadzący
Wyszkowskiej Fabryce Mebli i Urządzeń Wnętrz, w której od połowy lat 60. XX wieku produkowano modne, seryjne meblościanki – pisze badaczka architektury, historyk sztuki Uniwersytetu Śląskiego Irma Kozina
Czego najbardziej brakuje, a czego jest za dużo, co trzeba koniecznie zobaczyć, a co wydaje się przereklamowane, co się buduje, a co niszczy – w nowym cyklu „Architektury-murator” ludzie kultury opowiadają nam o miastach, w których żyją i pracują. W styczniu Adam Chmielewski, filozof, tłumacz, eseista, współautor koncepcji, dzięki której w 2016 roku Wrocław stanie się Europejską Stolicą Kultury.
Spotkanie z nową „Architekturą”
Prezentacja zmienionej szaty graficznej i zawartości merytorycznej
Postmodernizm jest w porządku?
Rozmowa z architektami Łukaszem Stankiem i Piotrem Bujasem
Przebudowa schronu na tymczasową siedzibę Muzeum Współczesnego Wrocław
(Autorzy: VROA ARCHITEKCI, ch+ ARCHITEKCI, architekci
Marta Mnich, Agnieszka Chrzanowska, Łukasz Wojciechowski, Wojciech Chrzanowski, Magdalena Szwajcowska, Grzegorz Kaczmarowski)
19. Dzielnica w Warszawie
(Autorzy: JEMS Architekci, architekci Olgierd Jagiełło, Maciej Miłobędzki, Marcin Sadowski, Jerzy Szczepanik-Dzikowski, Marcin Citko, Wojciech Kotecki, Paweł Majkusiak)
Wieża kontroli lotów w Łodzi
(Autorzy: SDA - Szczesniak Denier Architekci, architekci Marek Szcześniak, Maciej Zawadzki, Ewelina Moszczyńska, Krzysztof Puta)
Przebudowa brdy na Śląsku
(Autorzy: medusagroup, architekci: Przemo Łukasik, Łukasz Zagała)
Ośrodek stowarzyszenia Siemacha w Krakowie
(Autorzy: Vostok Design, architekci: Wojciech Gawinowski, Wojciech Mars)
Wzornik
Grzejniki i kominki poleca redaktor działu Wnętrza
Przybornik
Najnowsze produkty i technologie dla architektów poleca kierownik działu Technika
Technika
Biurowiec Media-ICT w Barcelonie
(Autorzy: Cloud 9)
Warsztat
Architekt Krzysztof Mycielski o modernizacji peronów na Dworcu Głównym we Wrocławiu
Bezpieczniej w mieście – XIII edycja konkursu studenckiego „Architektury-murator”
Dyplom Roku 2011 Krakowskiego Oddziału SARP – Antoni Banaś (Politechnika Krakowska) projekt Muzeum Techniki na terenie miasteczka studenckiego Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
W nowym dziale „A-m” publikujemy rozmowy z projektantami, którzy mają dziś największy wpływ na charakter polskich miast. Jak projektują? Co ich inspiruje? Dlaczego stosują te, a nie inne materiały? W tym numerze o zależnościach między teorią a praktyką opowiada współautor tymczasowej siedziby Muzeum Współczesnego Wrocław Łukasz Wojciechowski
Projekt okładki: Jerzy Porębski, z wykorzystaniem zdjęcia Krzysztofa Smyka
Opieka artystyczna: Jerzy Porębski
Modernizacja Dworca Centralnego w Warszawie
Muzeum AK w Krakowie
Ofensywa reklamowa w przestrzeni publicznej