Architektura MuratorKrytyka5 tekstów o architekturze, które musisz przeczytać

5 tekstów o architekturze, które musisz przeczytać

Przypominamy pięć najciekawszych, najbardziej nośnych i najczęściej czytanych artykułów z "Architektury-murator" w 2015 roku.

Architektura-murator

1. Samorządy buntowników - "Architektura-murator" nr 5/2015

W lipcu ubiegłego roku organizacje aktywistów reprezentujące 11 polskich miast zawiązały porozumienie ruchów miejskich, zapowiadając start w jesiennych wyborach do władz lokalnych. Część komentatorów zwracała uwagę, że to konsekwentna kontynuacja działań prowadzonych dotąd oddolnie, część przestrzegała, że niedoświadczeni społecznicy nie będą w stanie podejmować świadomych decyzji politycznych, pół roku po wyborach, jako pierwsi przypomnieliśmy, co postulowali aktywiści, sprawdziliśmy jak radzą sobie w samorządach i jak pod wpływem ich programów zmienia się polityka miast.

Samorządy buntowników
Porozumienie Ruchów Miejskich utworzyli przedstawiciele 11 ośrodków obejmujących 5 milionów, czyli 22% mieszkańców polskich miast, fot. dzięki uprzejmości Porozumienia Ruchów Miejskich

2. Rynki, place i... donice – nowy miejski krajobraz Polski - "Architektura-murator" nr 7/2015

Tekst Grzegorza Stiasnego o nowym miejskim krajobrazie Polski był jednym z najczęściej czytanych na naszej stronie internetowej w 2015 roku. Polskie rynki i place miejskie zmodernizowane i poddane estetyzacji wyglądają dziś lepiej niż kiedykolwiek w historii. Na pierwszy plan w ich kreatywnym przekształcaniu wysuwają się głównie miasta małe i średnie, usilnie poszukujące swojej nowej tożsamości, podczas gdy metropolie tracą impet, koncentrując się bardziej na tym, co pod ziemią, a nie nad nią – o modernizowanych rynkach i placach oraz ewolucji, jaką przeszło w Polsce pojęcie przestrzeni publicznej, pisze Grzegorz Stiasny.

Plac Konstytucji 3 Maja w Radomiu
Zagospodarowanie placu Konstytucji 3 Maja w Radomiu, projekt konkursowy: Architects & Co, Andrzej Chrzanowski, 2010-2013; fot. Marcin Czechowicz

3. Filozofowie przeciw architektom? - "Architektura-murator" nr 8/2015

Obrażony na Nouvela Baudrillard nie był pierwszym, a obrażony na Eisenmana Derrida ostatnim filozofem, który wszedł w spór z architektem. Spór będący czymś w rodzaju konfliktu między teoretykiem a praktykiem. Co wynika z konfrontacji architektury i filozofii? Czy można potraktować architekturę jako formę filozoficznej krytyki? I dlaczego architekci mieliby przejmować się gadaniną filozofów? Pięć najistotniejszych dla współczesnej architektury filozoficznych teorii zaprezentowała Greta Julianna Wierzbińska.

4. Architektoniczny postmodernizm 30 lat później - "Architektura-murator" nr 10/2015

Możecie go kochać lub nienawidzić, ale postmodernizm jest znów en vogue – napisała redaktorka internetowego magazynu Dezeen, który latem publikował wywiady z twórcami, prezentował budynki i wzornictwo tamtej epoki. U większości architektów po czterdziestce, słowo postmodernistyczny wywołuje jednak odruch obrzydzenia. Ten okres w polskiej architekturze to wciąż niezbadany i nieprzepracowany temat. A już niedługo zniknąć ma architektoniczny symbol tamtych lat i polskiej transformacji ustrojowej – Solpol. O postmodernizmie w polskiej architekturze w tekście Mai Mozgi-Góreckiej opowiedzieli przedstawiciele dwóch generacji: Zbigniew Maćków, Grzegorz Stiasny, Marta Leśniakowska, Alicja Gzowska, Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak oraz Jerzy Ilkosz, Stanisław Fiszer, Dariusz Kozłowski i Wojciech Jarząbek. Ponadto, naszych Czytelników zabraliśmy w podróż w czasie tropami najbardziej kontrowersyjnego stylu w historii architektury, którego podobno nigdy nie było, ale wciąż trwa.

Karnawał architektury 30 lat później
Dom towarowy Solpol, ul. Świdnicka, Wrocław, proj. Wojciech Jarząbek, Paweł Jaszczuk, Jan Matkowski, Jacek Sroczyński, 1992- 1993 r. Fot. Marcin Czechowicz

5. Radykalne nauczanie – projekt z misją - "Architektura-murator" nr 12/2015

Dzięki organizatorom festiwalu projektowania miasta Warszawa w budowie mogliśmy zobaczyć w stolicy wyróżnioną na biennale w Wenecji wystawę Radykalne nauczanie. Pokazuje ona nowatorskie metody nauki na wydziałach architektury w drugiej połowie XX wieku. O tym, że uczelnie dziś w coraz większym stopniu faworyzują profesjonalizację i toną w biurokratycznym nadzorze, który same sobie narzuciły, mówi Beatriz Colomina, profesor architektury na Uniwersytecie w Princeton i kuratorka ekspozycji. Ponadto o tegorocznym festiwalu Warszawa w budowie, który zbiegł się z inauguracją stulecia warszawskiego Wydziału Architektury, pisał architekt, krytyk i wykładowca WA PW Grzegorz Stiasny.

radykalne nauczanie 4
Wystawa Radykalne nauczanie. Giancarlo de Carlo dyskutuje z Gianemilio Simonettim podczas protestu studentów w Mediolanie w 1968 roku. Fot. Cesare Colombo, dzięki uprzejmości autora/serwis prasowy
Szkoła architektury. Jak i czego uczyć? Kolejna dyskusja „Architektury-murator” Miesięcznik „Architektura-murator” zaprasza na czwarte spotkanie z cyklu Wartości w architekturze. Dyskusję z udziałem Magdaleny Kozień-Woźniak, Jerzego Łątki i Gabrieli Rembarz poprowadzi Hubert Trammer.
Zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco Co tydzień nowa porcja najświeższych architektonicznych newsów z Polski i ze świata!
Ewa P. Porębska: jak oceniać architekturę O tym, jakimi wartościami powinniśmy się kierować przy ocenie architektury oraz dlaczego tak mało młodych wygrywa najważniejsze konkursy architektoniczne z Ewą P. Porębską, redaktorką naczelną „Architektury-murator”, rozmawia Łukasz Harat.
Przestrzeń publiczna [FILM] Prezentujemy nagranie trzeciej dyskusji z cyklu Wartości w Architekturze. Tym razem zaproszeni przez redakcję goście dyskutowali na temat przestrzeni publicznej. Spotkanie z udziałem Ewy Kuryłowicz, Agnieszki Labus i Łukasza Pancewicza poprowadził Marcin Szczelina.
Nasz przyjaciel Demiurg [FILM] Prezentujemy nagranie pierwszej dyskusji z cyklu Wartości w Architekturze. Spotkanie z udziałem Doroty Sibińskiej z XYstudio, Roberta Koniecznego z KWK PROMES i Szymona Wojciechowskiego z APA Wojciechowski Architekci poprowadziła redaktor naczelna „Architektury-murator” Ewa P. Porębska.
Wartości w architekturze: zobacz nagrania W roku 2021 redakcja „Architektury-murator” przygotowała cykl dyskusji z wiodącymi polskimi architektami.