Architektura MuratorKrytykaArchitektura jest najważniejsza. Rozmowy drugie

Architektura jest najważniejsza. Rozmowy drugie

Ewa Mańkowska-Grin pyta o jakość otaczającego nas środowiska i komfort życia. Jej rozmówcy zwracają natomiast na ogół uwagę na aspekty przestrzenne. Mimo iż ich głosy brzmią podobnie, a konstatacje są zbliżone, nie brak w książce zaskakujących sądów, jak choćby opinia Kuby Snopka o Kopenhadze, powszechnie uważanej za wzór godny naśladowania. Jeszcze bardziej zaskakująca czy wręcz mało zrozumiała (być może świadczy to o naszym męskim/fallicznym postrzeganiu rzeczywistości) jest opinia profesor Leśniakowskiej o miesięczniku „Architektura-murator”, określonym w rozmowie jako klasyczny męski żurnal naśladujący inne tego typu wydawnictwa – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.

Architektura jest najważniejsza. Rozmowy drugie
Ewa Mańkowska-Grin, Architektura jest najważniejsza. Rozmowy drugie, EMG 2017

W trzecim tomie z serii Architektura jest najważniejsza, powstałej dla upamiętnienia zmarłego w 2012 roku profesora WA PK Tomasza Mańkowskiego, Ewa Mańkowska-Grin – córka profesora, malarka i właścicielka wydawnictwa EMG – zaprosiła do rozmowy historyków sztuki i krytyków architektury. Publikacja zawiera osiem wywiadów: z Martą Leśniakowską, Małgorzatą Omilanowską, Grzegorzem Piątkiem, Jackiem Purchlą, Romanem Rutkowskim, Kubą Snopkiem, Andrzejem Szczerskim i Martą Anną Urbańską. Przebieg każdej z rozmów jest nieco inny, aczkolwiek ich wspólną osią pozostaje pytanie, które Ewa Mańkowska-Grin zadaje wszystkim swoim interlokutorom – jak oceniają kondycję polskich miast, czy szerzej – krajobrazu i przestrzeni w Polsce.

I choć indagowane osoby reprezentują kilka miejscowości (Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdańsk), różne pokolenia i płeć, ta ocena jest w każdym przypadku negatywna. Rozmówcy zwracają uwagę na odmienne aspekty zbudowanej przestrzeni i powody niepowodzeń, ale przewijający się motyw stanowi kryzys urbanistyki. Gorzko brzmią słowa profesor Małgorzaty Omilanowskiej, gdy ocenia, w jaki sposób Polska przekształciła się przestrzennie po 1989 roku. Głęboka potrzeba nadrobienia cywilizacyjnego dystansu do bogatszych krajów Europy uwolniła niesłychaną energię Polaków i nasze pokłady uśpionej wcześniej przedsiębiorczości. Naturalna niechęć do kojarzących się z poprzednim systemem regulacji przyniosła także chaos w przestrzeni, destrukcję niejednego planowanego założenia oraz programowe przekreślenie zasad sztuki budowania miast. Czy można było uniknąć tak wysokiej ceny? Nam, architektom-praktykom, najbardziej przypadła do gustu rozmowa z Romanem Rutkowskim, być może dlatego, iż jako jedyna z osób udzielających wywiadu jest czynnym twórcą, wszelako takim, który nie stroni od rozważań teoretycznych, a zakres jego działalności obejmuje – oprócz projektowania – także nauczanie, architektoniczną publicystykę, organizację wystaw czy propagowanie polskiej sztuki współczesnej. Niezwykle trafna jest jego ocena obowiązujących regulacji, które skutkują „rozlazłym” budowaniem, by użyć tego autorskiego określenia. Co charakterystyczne, Ewa Mańkowska- Grin pyta o jakość otaczającego nas środowiska i komfort życia: zanieczyszczenie powietrza, komunikację samochodową – nierzadko uciążliwą, zieleń – niewystarczającą czy niedostępną dla znacznej części mieszkańców. Jej rozmówcy zwracają natomiast na ogół uwagę na aspekty przestrzenne. Mimo iż głosy osób zaproszonych do wywiadów brzmią podobnie, a ich konstatacje są zbliżone, nie brak w książce zaskakujących sądów, jak choćby opinia Kuby Snopka o Kopenhadze, powszechnie uważanej za wzór godny naśladowania. Jeszcze bardziej zaskakująca czy wręcz mało zrozumiała (być może świadczy to o naszym męskim/fallicznym postrzeganiu rzeczywistości) jest opinia profesor Leśniakowskiej o miesięczniku „Architektura-murator”, określonym w rozmowie jako klasyczny męski żurnal naśladujący inne tego typu wydawnictwa. Te odmienne oceny skłaniają czytelnika do wyrobienia sobie własnego zdania. Zarówno w Rozmowach z tomu pierwszego (EMG 2015, recenzja „A-m” 3/2016), jak i w Rozmowach drugich przewija się pytanie, na ile architekci mogą naprawić świat i zaradzić opisywanym mankamentom. Interlokutorzy nieodmiennie deklarują, że rola współczesnych architektów jest skromna, a ich wpływ na świat niewielki. Aż wreszcie w ostatnim dialogu – z Martą A. Urbańską – sama redaktorka stwierdza, że ten zawód z elitarnego stał się powszechnym… Konstatacja tyleż bolesna, co prawdziwa.

Cztery ściany i dach Reiniera de Graafa. Premiera książki Krakowski Instytut Architektury oraz Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki zapraszają na premierę książki Cztery ściany i dach. Złożona natura prostej profesji oraz na spotkanie z jej autorem Reinierem de Graafem, który jest jednym z partnerów w słynnym holenderskim biurze OMA.
BAZARCH* 2019 Warszawa – nowości, wystawcy, wydarzenia towarzyszące W przedostatni listopadowy weekend odbędzie się w Warszawie kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek o architekturze i mieście. Tradycyjnie towarzyszyć mu będą spotkania z autorami, premiery książek oraz dyskusje i wykłady.
Laka Perspectives 2: projektowanie dla świata przyszłości Głos udzielany jest architektom, urbanistom, inżynierom takich specjalności, jak biodizajn, informatyka albo robotyka, ale taż badaczom środowiska współczesnej mobilności czy sztucznej inteligencji. O drugim tomie Laka Perspectives wydanym przez Fundację Laka pisze Grzegorz Stiasny.
Fragments of Metropolis 3: ekspresjonizm górą Książka ma charakter atlasu, ułożonego według niezbyt zrozumiałego porządku – nie jest on chronologiczny, nie rządzi nim też geografia czy typologia budowli. Na kolejnych stronach zaprezentowano budynki użyteczności publicznej i mieszkalne, czasem obiekty małej architektury. Piszą Pitor Lewicki i Kazimierz Łatak.
Bauhaus – rewolucja sto lat później My – architekci, wykształceni po drugiej wojnie światowej – wywodzimy się wszyscy z Bauhausu. W krótkim, skondensowanym okresie działalności uczelnia wydała ogromny plon w postaci grona architektów i projektantów, projektów i realizacji, przykładów rewolucyjnego wzornictwa, grafiki użytkowej, postaw twórczych i światopoglądów – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.
Listy Heleny Syrkus – spotkanie promocyjne z autorkami nowej publikacji NIAiU Najnowsza publikacja Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki zawiera wybór korespondencji Heleny Syrkus z jej bliskimi przyjaciółmi i kluczowymi przedstawicielami środowiska architektonicznego: Walterem i Ise Gropiusami, Cornelisem van Eesterenem i jego żoną Fridą Fluck czy Sigfriedem Giedionem. Spotkanie promocyjne już 21 maja.