Architektura MuratorKrytykaArchitektura VII dnia

Architektura VII dnia

Książka jest trzecią w ciągu ostatnich 50 lat ważną pozycją, której autorzy próbują całościowo udokumentować stan polskiej architektury sakralnej w drugiej połowie XX wieku. Izabela Cichońska, Karolina Popera i Kuba Snopek podkreślają społeczną rolę procesu powstawania świątyń. W takim ujęciu projekt to często tylko zaczyn dla społecznego zaangażowania, którego impet przynosić mógł istotne architektoniczne modyfikacje. To zaangażowanie przyrównane zostało w książce do współczesnego crowdsourcingu. W takiej aktywności organizacja wzywa wszystkich zainteresowanych do dobrowolnego udziału w projekcie – recenzja Grzegorza Stiasnego.

Architektura VII dnia
Izabela Cichońska, Karolina Popera, Kuba Snopek, Architektura VII dnia, ESK Wrocław/Fundacja Bęc Zmiana 2016

Architektura VII dnia to nie tylko drukowana książka, lecz i multimedialny projekt socjologiczno-kulturowy. W 2014 roku został zgłoszony jako propozycja do konkursu na wystawę w pawilonie polskim na weneckim biennale architektury, którego hasło brzmiało Absorbing Modernity. Autorzy wyszli z nieco przewrotnego założenia, że to budowa kościołów jest najciekawszym i najbardziej charakterystycznym zjawiskiem z czasów królowania architektury modernistycznej w naszym kraju. Według ich analiz, po drugiej wojnie światowej w Polsce – państwie wówczas oficjalnie antyklerykalnym – gdzie uprzemysłowione formy budownictwa były oficjalnym nurtem architektury, powstało ponad trzy i pół tysiąca katolickich świątyń, wznoszonych często tzw. systemem gospodarczym, bez większego udziału wyspecjalizowanych przedsiębiorstw wykonawczych.

Ten fenomen miał być przedstawiony światu, lecz przepadł w konkursie kuratorskim. Projekt ożył ponownie w 2016 roku z okazji wydarzeń Europejskiej Stolicy Kultury we Wrocławiu. We współpracy z warszawską Fundacją Bęc Zmiana zorganizowano wówczas wystawę Kościół. Piękno i kicz. Architektura VII Dnia. A pod koniec 2016 roku ukazał się opasły tom oraz wystartowała interaktywna witryna internetowa (www.architektura7dnia.pl). Książka jest trzecią w ciągu ostatnich 50 lat ważną pozycją, której ekspeautorzy próbują całościowo udokumentować stan polskiej architektury sakralnej w drugiej połowie XX wieku. Wydane w 1969 roku pod redakcją Jana Zachwatowicza Kościoły w Polsce prezentowały odbudowę świątyń i współczesne modernistyczne realizacje. W albumie z 1991 roku Nowe Kościoły w Polsce Konrad Kucza-Kuczyński uchwycił postmodernistyczny przełom w formach ówczesnych budowli sakralnych. Natomiast w Architekturze VII dnia odnajdziemy nowe wątki – autorzy podkreślają społeczną rolę procesu powstawania świątyń. W takim ujęciu projekt to często tylko zaczyn dla społecznego zaangażowania, którego impet przynosić mógł istotne architektoniczne modyfikacje. To zaangażowanie przyrównane zostało w książce do współczesnego crowdsourcingu. W takiej aktywności organizacja wzywa wszystkich zainteresowanych do dobrowolnego udziału w projekcie. Daje to w efekcie korzyści obu stronom. W tym konkretnym przypadku, przy budowie świątyń, narodziły się wartości wspólnotowe, ważniejsze niż czysto architektoniczny wyraz formalny.

Książka ma ciekawą, kolażową formę. Niemal czwartą jej część zajmują rozmowy z dziesięcioma architektami, m.in. Jerzym Gurawskim, Tadeuszem Zipserem czy Stanisławem Niemczykiem. Wykresy i mapy dokumentują dynamikę sakralnych inwestycji na przestrzeni lat. Nie zabrakło też nowego materiału ilustracyjnego. Zdjęcia wykonane przy użyciu dronów pokazują bryły kościołów z zaskakujących perspektyw, „rozszyfrowując” często nieczytelne z poziomu wzroku człowieka zawiłości ich architektonicznych form. Dodatkową warstwę graficzną tworzą komiksowe rozkładówki autorstwa Izabeli Cichońskiej. Architektura VII dnia przynosi nowe, odświeżające spojrzenie na kościoły drugiej połowy XX wieku w Polsce. To udana próba odczarowania w większości postmodernistycznej spuścizny architektonicznej i wyjścia poza pojęcia piękno – kicz.

Grzegorz Stiasny

Cztery ściany i dach Reiniera de Graafa. Premiera książki Krakowski Instytut Architektury oraz Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki zapraszają na premierę książki Cztery ściany i dach. Złożona natura prostej profesji oraz na spotkanie z jej autorem Reinierem de Graafem, który jest jednym z partnerów w słynnym holenderskim biurze OMA.
BAZARCH* 2019 Warszawa – nowości, wystawcy, wydarzenia towarzyszące W przedostatni listopadowy weekend odbędzie się w Warszawie kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek o architekturze i mieście. Tradycyjnie towarzyszyć mu będą spotkania z autorami, premiery książek oraz dyskusje i wykłady.
Laka Perspectives 2: projektowanie dla świata przyszłości Głos udzielany jest architektom, urbanistom, inżynierom takich specjalności, jak biodizajn, informatyka albo robotyka, ale taż badaczom środowiska współczesnej mobilności czy sztucznej inteligencji. O drugim tomie Laka Perspectives wydanym przez Fundację Laka pisze Grzegorz Stiasny.
Fragments of Metropolis 3: ekspresjonizm górą Książka ma charakter atlasu, ułożonego według niezbyt zrozumiałego porządku – nie jest on chronologiczny, nie rządzi nim też geografia czy typologia budowli. Na kolejnych stronach zaprezentowano budynki użyteczności publicznej i mieszkalne, czasem obiekty małej architektury. Piszą Pitor Lewicki i Kazimierz Łatak.
Bauhaus – rewolucja sto lat później My – architekci, wykształceni po drugiej wojnie światowej – wywodzimy się wszyscy z Bauhausu. W krótkim, skondensowanym okresie działalności uczelnia wydała ogromny plon w postaci grona architektów i projektantów, projektów i realizacji, przykładów rewolucyjnego wzornictwa, grafiki użytkowej, postaw twórczych i światopoglądów – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.
Listy Heleny Syrkus – spotkanie promocyjne z autorkami nowej publikacji NIAiU Najnowsza publikacja Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki zawiera wybór korespondencji Heleny Syrkus z jej bliskimi przyjaciółmi i kluczowymi przedstawicielami środowiska architektonicznego: Walterem i Ise Gropiusami, Cornelisem van Eesterenem i jego żoną Fridą Fluck czy Sigfriedem Giedionem. Spotkanie promocyjne już 21 maja.