Architektura MuratorKrytykaDesigning Change. Professional Mutations in Urban Design 1980-2020

Designing Change. Professional Mutations in Urban Design 1980-2020

To zbiór wywiadów Erica Firleya z urbanistami, dwanaście ciekawych rozmów z projektantami pochodzącymi z różnych krajów. Tekstom towarzyszą ilustracje, tworzące komentarz do poruszanych wątków. Po każdym z wywiadów znajdziemy wybór projektów autorstwa rozmówcy – są tu koncepcje wstępne i dzieła  kompletne, prace zrealizowane, a czasem opracowania teoretyczne i o charakterze utopijnym. Za każdym razem mamy do czynienia z kreacją architektoniczną, trójwymiarową wizją przestrzeni – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.

Designing Change. Professional Mutations in Urban Design 1980-2020
Eric Firley, Designing Change. Professional Mutations in Urban Design 1980-2020, NAI010 Publishers 2019

W przedmowie do trzeciego wydania drugiego tomu swej fundamentalnej pracy Urbanistyka, Tadeusz Tołwiński pisze m.in.: Pragnąłbym, aby niniejsza praca oświetliła w sposób właściwy zagadnienia struktury i formy miasta, aby umożliwiła nowoczesnemu urbaniście stworzenie, na podstawie nowych warunków społecznych i gospodarczych, nowych kształtów miasta jako odwiecznego dzieła sztuki. Pisał te słowa w 1948 roku, wkrótce po zakończeniu hekatomby drugiej wojny światowej, świadom ogromu zniszczeń i wobec konstytuowania się w Polsce nowego ładu, jakże odmiennego od tego, który upadł w roku 1939. Próbujemy sobie wyobrazić jak specyficzne warunki panowały tuż po wojnie, jakie zadania stały przed urbanistami i jak oni sami definiowali swoje powołanie i misję. Jakże inne są realia siedem dekad później, sytuacja zawodowa urbanistów, oczekiwania rynku dotyczące ich działań… Niedawno ukazała się Epoka spektaklu Toma Dyckhoffa (recenzja „A-m” 3/2019).

W tej pełnej sarkazmu książce można trafić na gorzką konstatację, iż urbanista to osoba o losie nie do pozazdroszczenia, przygotowana zawodowo do wykonywania prac na ogół nikomu niepotrzebnych, ubezwłasnowolniona przez lokalne uwarunkowania społeczno- polityczne, pracująca często wbrew różnym grupom nacisku i w związku z tym – na ogół sfrustrowana. Pisze to Anglik: nasuwa się podejrzenie, że w Polsce mamy do czynienia z podobną sytuacją. Designing Change to zbiór wywiadów z urbanistami, dwanaście ciekawych rozmów z projektantami pochodzącymi z różnych krajów (Chiny, Francja, Holandia, Kanada, Niemcy, USA, Wielka Brytania, Włochy). Tekstom towarzyszą ilustracje, tworzące komentarz do poruszanych wątków. Po każdym z wywiadów znajdziemy wybór projektów autorstwa rozmówcy – są tu koncepcje wstępne i dzieła kompletne, prace zrealizowane, a czasem opracowania teoretyczne i o charakterze utopijnym. Za każdym razem mamy do czynienia z kreacją architektoniczną, trójwymiarową wizją przestrzeni. I jeśli zwykliśmy utyskiwać w Polsce na brak pośredniej skali między opracowaniami planistycznymi (studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) a projektami budowlanymi, na których podstawie wydawane są pozwolenia na budowę i powstaje fizyczna przestrzeń – to właśnie o tej pośredniej skali zdaje się być ta książka. Projekt urbanistyczny – o nim mowa. Choć niezbyt często, także w Polsce zdarzają się projekty urbanistyczne. Świetna propozycja dla Wolnych Torów w Poznaniu (Mycielski Architecture & Urbanism), celna koncepcja zagospodarowania Łasztowni w Szczecinie (Maćków Pracownia Projektowa) – obie prace wyłonione w drodze ważnych konkursów; można by podać wiele innych przykładów. Dobre i ciekawe przestrzennie rozwiązania, noszące znamiona postulowanego przez Tołwińskiego „dzieła sztuki”, trafiają potem na ścieżkę planistyczno- -administracyjną, grzęzną w procedurach przewidzianych ustawami i rozporządzeniami, by któregoś dnia oddalić się od klarowności pierwotnej wizji albo – co gorsza – całkiem upaść, gdy po zmianie lokalnych władz zmienią się też priorytety. Designing Change to książka nie tylko dla urbanistów. Zainteresuje także architektów, urzędników, tzw. miejskich aktywistów i innych, którym kształt miasta jest nieobojętny.

Cztery ściany i dach Reiniera de Graafa. Premiera książki Krakowski Instytut Architektury oraz Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki zapraszają na premierę książki Cztery ściany i dach. Złożona natura prostej profesji oraz na spotkanie z jej autorem Reinierem de Graafem, który jest jednym z partnerów w słynnym holenderskim biurze OMA.
BAZARCH* 2019 Warszawa – nowości, wystawcy, wydarzenia towarzyszące W przedostatni listopadowy weekend odbędzie się w Warszawie kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek o architekturze i mieście. Tradycyjnie towarzyszyć mu będą spotkania z autorami, premiery książek oraz dyskusje i wykłady.
Laka Perspectives 2: projektowanie dla świata przyszłości Głos udzielany jest architektom, urbanistom, inżynierom takich specjalności, jak biodizajn, informatyka albo robotyka, ale taż badaczom środowiska współczesnej mobilności czy sztucznej inteligencji. O drugim tomie Laka Perspectives wydanym przez Fundację Laka pisze Grzegorz Stiasny.
Fragments of Metropolis 3: ekspresjonizm górą Książka ma charakter atlasu, ułożonego według niezbyt zrozumiałego porządku – nie jest on chronologiczny, nie rządzi nim też geografia czy typologia budowli. Na kolejnych stronach zaprezentowano budynki użyteczności publicznej i mieszkalne, czasem obiekty małej architektury. Piszą Pitor Lewicki i Kazimierz Łatak.
Bauhaus – rewolucja sto lat później My – architekci, wykształceni po drugiej wojnie światowej – wywodzimy się wszyscy z Bauhausu. W krótkim, skondensowanym okresie działalności uczelnia wydała ogromny plon w postaci grona architektów i projektantów, projektów i realizacji, przykładów rewolucyjnego wzornictwa, grafiki użytkowej, postaw twórczych i światopoglądów – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.
Listy Heleny Syrkus – spotkanie promocyjne z autorkami nowej publikacji NIAiU Najnowsza publikacja Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki zawiera wybór korespondencji Heleny Syrkus z jej bliskimi przyjaciółmi i kluczowymi przedstawicielami środowiska architektonicznego: Walterem i Ise Gropiusami, Cornelisem van Eesterenem i jego żoną Fridą Fluck czy Sigfriedem Giedionem. Spotkanie promocyjne już 21 maja.