Architektura MuratorKrytykaEurope City. Lessons from the European Prize for Urban Public Space, pod redakcją Judit Carrery i Diane Grey

Europe City. Lessons from the European Prize for Urban Public Space, pod redakcją Judit Carrery i Diane Grey

Publikacja, podsumowująca osiem edycji konkursu, nie jest katalogiem ani usystematyzowanym przeglądem ponad 50 prac nagrodzonych i wyróżnionych. Raczej rzeczywiście, co sugeruje sam tytuł, zestawem lekcji czy wykładów odnoszących się do siedmiu obszarów problemowych zdefiniowanych jako: pamięć, ruch, mieszanka, peryferie, nabrzeże, targ, demokracja – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.

Steven Holl, Europe city
Europe city. Lessons from the European Prize for Urban Public Space, red. Judit Carrera, Diane Grey, Centre de Cultura Contemporania de Barcelona, Lars Müller Publishers 2015

Można zaryzykować stwierdzenie, iż przestrzeń publiczna interesuje dziś wszystkich. Pojęcie to pojawia się powszechnie i w publikacjach naukowych, i w mediach popularnych. W rozmowach nie tylko fachowców, ale i mieszkańców miast. My, architekci, zwykliśmy postrzegać miasta nie jako nagromadzenie budynków, a raczej jako przestrzeń między nimi, stanowiącą (wraz z kubaturami budowli) o charakterze danego miejsca. I – jako że mowa o domenie publicznej – należącą do wszystkich, a więc tym bardziej uprawniającą wszystkich do zabierania głosu w jej sprawie. Przestrzenią publiczną zajmują się więc nie tylko planiści, urbaniści, architekci, architekci krajobrazu czy dizajnerzy, ale i przedstawiciele nauk społecznych, artyści, politycy samorządowi oraz wszyscy określający siebie bliżej niezdefiniowanym pojęciem „aktywistów miejskich” i inni, których nie sposób wymienić. Każda z grup stosuje inne kryteria jej oceny.

Projektanci, co oczywiste, zazwyczaj koncentrują się na formie: interesuje ich kompozycja, materiały, detal i standard wykonania. Można jednak odnieść wrażenie, że dziś nie są to najistotniejsze aspekty. W powszechnej debacie przeważa pogląd, że dla jakości przestrzeni publicznej ważniejszy jest jej użytkownik niż kształt. Potwierdzają to wyniki przeprowadzanego co dwa lata konkursu European Prize for Urban Public Space. Wydarzenie to organizuje od roku 2000 Centrum Kultury Współczesnej w Barcelonie (CCCB) we współpracy z innymi europejskimi instytucjami. Projekty (wyłącznie zrealizowane) nadsyłane w ramach kolejnych edycji stanowią dziś obszerne archiwum, zasób wart zgłębienia i upowszechnienia. Publikacja, podsumowująca osiem edycji konkursu, jakie do tej pory miały miejsce, nie jest katalogiem ani usystematyzowanym przeglądem ponad 50 prac nagrodzonych i wyróżnionych. Raczej rzeczywiście, co sugeruje sam tytuł książki, zestawem lekcji czy wykładów odnoszących się do siedmiu obszarów problemowych zdefiniowanych jako: pamięć, ruch, mieszanka, peryferie, nabrzeże, targ, demokracja. Poświęcono im kolejne rozdziały. Autorami zawartych w publikacji tekstów są pochodzący z różnych krajów, także spoza Europy, przedstawiciele kilku profesji: pisarze i tłumacz, architekt, antropolog i socjologowie. Eseje zilustrowano seriami projektów. Są wśród nich i dwie realizacje z Polski: wyróżniony w 2006 roku krakowski plac Bohaterów Getta naszego autorstwa oraz zintegrowany węzeł przesiadkowy we Wrocławiu biura Maćków Pracownia Projektowa, który znalazł się wśród wyselekcjonowanych obiektów roku 2014. Wprowadzenie do książki stanowi wiersz Adama Zagajewskiego Miasto, w którym chciałbym zamieszkać. Plastyczny obraz idealnego miasta to najkrótsza z wypowiedzi zamieszczonych w publikacji. I jak to z wierszami bywa, ten szkic zawiera w sobie więcej niż suma pozostałych tekstów: to zapis naszych pragnień i widoków, które nosimy w sobie. Zmysłowy zbiór – by użyć żargonowego określenia – „wytycznych projektowych” porusza wyobraźnię. Pozazdrościć poetom takich możliwości...

Monotowns: fotograficzna podróż przez monomiasta na peryferiach byłego ZSRR „Monotowns” to kontynuacja serii, zapoczątkowanej przez książki „Concrete Siberia” i „Eastern Blocks”. Tym razem Zupagrafika zaprasza czytelników w podróż po rosyjskich monomiastach.
Historia architektoniczno-kryminalna o termach w Vals Petera Zumthora „Uwodzenie. Historia architektoniczno-kryminalna” to komiks noir opowiadający m.in. o jednym z arcydzieł Petera Zumthora: zespole term w Vals w szwajcarskiej Gryzonii. Dzięki Centrum Architektury ceniony komiks Lucasa Harariego dostępny jest teraz po polsku.
Wszystko składane. Rower, aparat i przedmieścia: premiera książki i dyskusja z autorem Fundacja Bęc Zmiana zaprasza na premierę książki „Wszystko składane”, będącej zapisem kilkunastu wypraw fotografa Macieja Rawluka na przedmieścia Warszawy. W dyskusji z udziałem autora udział wezmą: Olga Drenda, Jakub Gondorowicz, Adam Mazur i Robert Zydel.
„Najlepsze miasto świata” w finale Nagrody Literackiej Nike Ogłoszono finalistów tegorocznej Nagrody Literackiej Nike. W finałowej siódemce jest „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949” Grzegorza Piątka. Przypominamy recenzję książki, jaka ukazała się na łamach „Architektury-murator”.
Maksimum śląskiej architektury Przewodnik był dobrą okazją, by śmielej oddzielić budownictwo od architektury. Ale książkę cechuje maksymalistyczne podejście: prezentacja aż 120 realizacji – Hanna Faryna-Paszkiewicz recenzuje książkę Anny Syski „Spodek w Zenicie. Przewodnik po architekturze lat 1945-1989 w województwie śląskim”. Tylko w wydaniu cyfrowym: fragment publikacji do pobrania.
ŚRÓD PN. Ilustrowany atlas architektury Śródmieścia Północnego Centrum Architektury zaprasza na premierę kolejnego przewodnika po Warszawie, tym razem poświęconego architekturze Śródmieścia Północnego. Najważniejsze realizacje dzielnicy zilustrowali Kamila Doniec, Maciek Drążkiewicz, Mateusz Gryzło, Maria Łomiak i Peter Łyczkowski, a tekstami opatrzyli varsavianista Michał Kempiński i historyczka sztuki Ewa Ziajkowska.