Architektura MuratorKrytykaO tym pisaliśmy w 2015 roku [PODSUMOWANIE]

O tym pisaliśmy w 2015 roku [PODSUMOWANIE]

To był dobry rok dla polskiej architektury. Przypominamy wybór budynków, które opublikowaliśmy w ramach głównych prezentacji na łamach "Architektury-murator" w 2015 roku - podsumowanie ze wstępem redaktor naczelnej miesięcznika Ewy P. Porębskiej.

1. Akademia Sztuk Pięknych na Powiślu w Warszawie, proj. JEMS Architekci

2015 rok zaczęliśmy od publikacji nowego gmachu Akademii Sztuk Pięknych projektu JEMS Architekci. Budynek łączy cechy rygorystycznej, wielkomiejskiej zabudowy i swobodnego myślenia krajobrazem – o nawiązaniach do historycznego budynku z 1914 roku i otwartego modelu szkoły zaproponowanego przez wieloletniego profesora ASP Oskara Hansena oraz odniesieniach do pobliskich bulwarów nad Wisłą w "A-m" nr 1/2015 pisali Krzysztof Mycielski i Andrzej Bulanda. W numerze opublikowaliśmy także wypowiedź jednego z głównych projektantów budynku, Macieja Miłobędzkiego, oraz przypomnieliśmy historię szkoły sztuk pięknych na Powiślu.

ASP w Warszawie
Fasada nowego budynku warszawskiej ASP od strony ulicy Wybrzeże Kościuszkowskie, proj. JEMS Architekci. Fot. Marcin Czechowicz

2. Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, proj. PPW FORT sp. z o.o., architekt Wojciech Targowski

Budynek jest pierwszą realizacją nowej śródmiejskiej dzielnicy planowanej na 70-hektarowym terenie dawnej Stoczni Gdańskiej. O próbie przełożenia idei społecznego ruchu Solidarności na architekturę, nawiązaniach do poprzemysłowego krajobrazu i industrialnej estetyki w "A-m" nr 2/2015 pisali Daniel Załuski i Grzegorz Stiasny. W numerze zamieściliśmy także wypowiedź głównego projektanta budynku, Wojciecha Targowskiego, konstruktora Zbigniewa Wilka oraz krótką historię postoczniowych terenów – plany zabudowy Młodego Miasta i założenia konkursu na projekt Europejskiego Centrum Solidarności z 2007 roku.

Centrum Solidarności
Centrum Solidarności w Gdańsku. Fot. Marcin Czechowicz

3. Centrum Kongresowe ICE w Krakowie, proj. Ingarden & Ewý Architekci

Wzniesiony po siedmiu latach obiekt niemal nie odbiega od konkursowych wizualizacji. Imponuje warsztatem i sprawną koordynacją wielu złożonych zagadnień technicznych – o nowym, wielkopowierzchniowym centrum kultury zrealizowanym naprzeciwko Wawelu, jego powiązaniach widokowych z nabrzeżem Wisły i panoramą Starego Miasta oraz próbie urbanistycznego uporządkowania okolic ronda Grunwaldzkiego, pisali na naszych łamach Krzysztof Bojanowski, Antoni Domicz i Krzysztof Mycielski. W numerze opublikowaliśmy także wypowiedź głównego projektanta budynku, Krzysztofa Ingardena, konstruktorów Jerzego Gundelacha i Włodzimierza Jędrychowskiego oraz akustyka Rafa Orlowskiego. Ponadto przypomnieliśmy założenia konkursu na projekt Centrum Kongresowego z 2007 roku oraz wcześniejsze koncepcje, które biuro Krzysztofa Ingardena i Jacka Ewý opracowało dla tego rejonu miasta.

Centrum Kongresowe ICE w Krakowie
Centrum Kongresowe w Krakowie, proj. Ingarden & Ewý Architekci, fot. Bartosz Makowski

4. Muzeum Ognia w Żorach, proj. OVO Grąbczewscy Architekci

Na elewacji budynku odbijają się światła przejeżdżających obok aut, a słońce gra swój spektakl zależny od pogody i pory dnia. Jednak dopiero wieczorem iluminowany obiekt naprawdę zachwyca, emanując ognistym blaskiem – prawdziwe Muzeum Ognia. O skomplikowanych uwarunkowaniach terenu, które zdeterminowały abstrakcyjną formę pawilonu, a następnie jego funkcję, doskonałej współpracy architektów z inwestorem, opartej na szacunku i dostarczaniu sobie inspiracji, a także umiejętnym poruszaniu się projektantów między różnymi konwencjami w "A-m" nr 4/2015 pisali Antoni Domicz i Krzysztof Mycielski. W numerze także wypowiedź głównych projektantów Barbary i Oskara Grąbczewskich, konstruktorów Ewy i Lucjana Cylupów oraz Marka Szmigielskiego, którzy pracowali przy realizacji na jej różnych etapach, a także Agnieszki Miki ze spółki Nowe Miasto, które było odpowiedzialne za prowadzenie inwestycji.

Muzeum Ognia w Żorach
Muzeum Ognia w Żorach. Podział elewacji na trójkątne pola wypełnione pasami laminowanej blachy miedzianej wzmacnia jej przestrzenna tektonikę; fot. Tomasz Zakrzewski / archifolio.pl

5. Przebudowa siedziby Fundacji Galerii Foksalw Warszawie, proj. Diener & Diener Architekten

W 2010 roku Fundacja Galerii Foksal zakupiła trzy górne piętra dawnego pawilonu Związku Rzemiosła Polskiego autorstwa Leszka Klajnerta z lat 60. wraz z zobowiązaniem wobec władz Warszawy, że przeprowadzi generalny remont obiektu i dostosuje jego fasady do sąsiedniej zabudowy. Projekt szwajcarskiego architekta Rogera Dinera na nowo rozpalił dyskusję na temat stosunku do dziedzictwa modernizmu w Polsce – o przebudowanym obiekcie i kontrowersjach, jakie wywołuje, w "A-m" nr 4/2015 pisali Krzysztof Mycielski, Marcin Kwietowicz i Grzegorz Stiasny. W numerze opublikowaliśmy także wypowiedź głównego projektanta Rogera Dinera, prezesa Fundacji Galerii Foksal Andrzeja Przywary oraz krótką historia budynku i mieszczącej się w nim dziś jednej z najbardziej rozpoznawalnych w świecie prywatnych instytucji sztuki w Polsce.

Fundacja Galerii Foksal
Narożnik widziany od strony skweru; fot. Juliusz Sokołowski

6. Zagospodarowanie nabrzeża jeziora Paprocany w Tychach, RS+ Robert Skitek, architekt Robert Skitek

To miejsce komfortowe, funkcjonalne i bezpretensjonalne, które wręcz modelowo spełnia ustawową definicję przestrzeni publicznej. Nowe zagospodarowanie brzegów jeziora Paprocany to prawdziwa perła, o czym świadczą nominacja do Mies van der Rohe Award i finału VIII edycji konkursu ŻYCIE W ARCHITEKTURZE. W "A-m" nr 6/2015 o realizacji napisali Michał Stangel i Łukasz Zagała.

Nad jeziorem Paprocany
Zmienność perspektywy to duży atut założenia; fot. Tomasz Zakrzewski / archifolio.pl

7. Druga linia warszawskiego metra

Projekt i realizacja centralnego odcinka drugiej linii metra w Warszawie to jedno z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych ostatniej dekady w Europie. Cały proces trwał ponad 6 lat. Czy ten niewątpliwy wysiłek został właściwie ukierunkowany? W "A-m" nr 7/2015 o estetyce poszczególnych stacji oraz relacji między elementami naziemnej infrastruktury metra a przestrzenią publiczną pisali Krzysztof Domaradzki i Andrzej Bulanda. Ponadto Tomasz Żylski przypomniał historię inwestycji i wyzwania, jakie stanęły przed architektami i wykonawcą.

Stacja Świętokrzyska
Wejście do stacji Świętokrzyska; fot. Marcin Czechowicz

8. Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, proj. JEMS Architekci

W założeniu projektantów gmach MCK miał stanowić jedynie tło dla hali Spodka, być raczej sposobem na urządzenie terenu niż budynkiem, a przy tym wytworzyć dodatkową wartość w społecznej przestrzeni Katowic. O realizacji biura JEMS Architekci, która mimo doskonałego wpisania w trudny kontekst stolicy Górnego Śląska przykuwa uwagę znakomitym połączeniem efektów w "A-m" nr 8/2015 pisali Antoni Domicz i Łukasz Zagała.

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach
Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach. Fot. Juliusz Sokołowski

9. Pawilon Polski na Expo w Mediolanie - 2pm Piotr Musiałowski

Polski Pawilon okazał się dużym sukcesem - odwiedziło go 1,7 mln osób, dwa razy tyle niż przewidywano. O głównej idei obiektu i jego architektonicznym wyrazie w odniesieniu do innych prezentacji narodowych w "A-m" nr 9/2015 pisali Bartosz i Michał Haduchowie oraz Piotr Kuczia. W numerze zamieściliśmy również wypowiedź Piotra Musiałowskiego, współautora pawilonu, oraz krótką historia konkursu i polskich prezentacji na wystawach światowych.

Pawilon polski na Expo 2015 w Mediolanie
Bryła pawilonu imitująca stosy skrzynek na owoce to konceptualny zabieg nawiązujący do tematu wystawy. Fot. Marcin Czechowicz

10. Narodowe Forum Muzyki we Wrocławiu, proj. Kuryłowicz & Associates, wnętrza Towarzystwo Projektowe

Budynek Narodowego Forum Muzyki to jeden z najnowocześniejszych i najlepiej ocenianych pod względem akustyki zespołów sal koncertowych w Europie. Jego architektura, kształtowana niczym instrument, na każdym kroku budzi muzyczne skojarzenia. O wielofunkcyjności obiektu, który uwodzi akustyka, dysponuje mocą i precyzją zarazem, w "A-m" nr 10/2015 pisał Jacek Lenart, a o jego architektonicznym wyrazie w odniesieniu do współczesnych tendencji w realizacji gmachów publicznych – Piotr Śmierzewski. W numerze zamieściliśmy także wypowiedź Andrzeja Kosendiaka, dyrektora NFM, Ewy Kuryłowicz, generalnego projektanta budynku w latach 2011-2015 oraz architekta prowadzącego Dariusza Gryty. Ponadto przypomnieliśmy historię konkursu oraz opisaliśmy urbanistyczne wyzwani, z jakimi musieli się zmierzyć jego uczestnicy.

NFM
Główne wejście do budynku zaprojektowano od strony placu Wolności. Fot. Marcin Czechowicz

11. Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach, proj. WXCA

Choć w konkursie na projekt budynku zwyciężyła koncepcja Marka Budzyńskiego, do realizacji skierowano pracę warszawskiego biura WXCA, którą wyróżniono drugą nagrodą. O podobieństwach i różnicach obu konkursowych propozycji, odniesieniach do kontekstu i zmianie pokoleniowej w polskiej architekturze w "A-m" nr 11/2015 pisali Antoni Domicz i Krzysztof Mycielski. W numerze opublikowaliśmy także wypowiedź profesora Marcina Pałysa, rektora Uniwersytetu Warszawskiego oraz współprojektanta obiektu Szczepana Wrońskiego.

Centrum Edukacji Geologicznej
Zieleń na dachach pawilonów i w ich otoczeniu to murawy kserotermiczne występujące w kamieniołomie. Fot. Marcin Czechowicz

12. Arka Roberta Koniecznego w Brennej, proj. KWK Promes

Końcówka roku należała do Roberta Koniecznego i jego Arki, domu własnego położonego w malowniczym otoczeniu z widokiem na pasmo Beskidu Śląskiego. Konieczny zaprojektował dom, w którym krajobraz niemal przelewa się przez przeszklone elewacje. O architektonicznych konotacjach tego projektu, w których można odnaleźć i nawiązania do wcześniejszych realizacji autora, i próby redefinicji archetypu willi z gankiem, w "A-m" nr 12/2015 pisali Piotr Kuczia oraz Bartosz i Michał Haduchowie.

Arka Roberta Koniecznego
Fot. Olo Studio, dzięki uprzejmości pracowni KWK Promes
Wystawa, filmy i dyskusje z okazji 40 lat pracy Ewy P. Porębskiej w mediach architektonicznych Archikolaże to osobiste refleksje o przełomach w achitekturze, o ludziach architektury, o architektonicznych ideach i przewartościowaniach.
„Architektura-murator” z prezentem! Do bieżącego wydania dołączamy najnowszy numer magazynu „Architekt Wnętrz”. Pakiet dostępny m.in w salonach Empik i dla prenumeratorów.
Wartości w architekturze: ostatnia dyskusja i podsumowanie cyklu Miesięcznik „Architektura-murator” zaprasza na piąte, ostatnie spotkanie z cyklu Wartości w architekturze. Dyskusję z udziałem Anny Cymer, Anny Dudzińskiej, Grzegorza Stiasnego, Marcina Szczeliny, Huberta Trammera i Ewy P. Porębskiej poprowadzi Tomasz Fudala.
Miasto dla ludzi: polscy eksperci w Gruzji Na zaproszenie Fundacji Solidarności Międzynarodowej polscy eksperci promowali w Gruzji idee inkluzywnego projektowania urbanistycznego. Rodzime doświadczenia w tym zakresie prezentowała m.in. Ewa P. Porębska, redaktorka naczelna „Architektury-murator”.
Priorytety w architekturze [FILM] Prezentujemy nagranie drugiej dyskusji z cyklu Wartości w Architekturze. Tym razem zaproszeni przez redakcję goście dyskutowali na temat priorytetów: jakie były, są, a jakie będą? Spotkanie z udziałem Urszuli Forczek-Brataniec, Macieja Miłobędzkiego i Zbigniewa Maćkowa poprowadziła dziennikarka Anna Dudzińska.
Priorytety w architekturze: kolejna dyskusja „Architektury-murator” Miesięcznik „Architektura-murator” zaprasza na drugie spotkanie z cyklu Wartości w architekturze. Dyskusję z udziałem Urszuli Forczek-Brataniec, Macieja Miłobędzkiego i Zbigniewa Maćkowa poprowadzi dziennikarka Anna Dudzińska.