Architektura MuratorKrytykaPrzestrzeń miejska – top 5 inspirujących publikacji online

Przestrzeń miejska – top 5 inspirujących publikacji online

Podobno „nie ma czegoś takiego, jak darmowy lunch”. Jest natomiast coraz więcej darmowej wiedzy, zebranej w książkach udostępnionych bezpłatnie w wersji elektronicznej - publikacje wybiera Michał Stangel.

Rynek w Katowicach
Nowe zagospodarowanie rynku w Katowicach, projekt: Redan, 2013-2015; fot. Marcin Czechowicz

W ostatnich latach wydano w Polsce wiele książek, które przekonują do projektowania przestrzeni miejskiej zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami ludzi. Warto zwrócić uwagę, że pojawia się też coraz więcej polskich publikacji, które przedstawiają współczesną wiedzę urbanistyczno-krajobrazowo-architektoniczną w przystępny sposób i z uwzględnieniem polskich doświadczeń i realiów. Są to efekty prac badawczych, grantów, projektów międzynarodowych i społecznych.

1. „Atlas sytuacji pieszych (2016)” Marcina Skrzypka przynosi na grunt polski, a konkretnie do Lublina, myślenie o „przestrzeni dla ludzi” w rozumieniu Jana Gehla. Powstał w ramach projektu „Miasto dla ludzi. Lubelskie standardy infrastruktury pieszej”, realizowanego w latach 2014-2016 przez fundację „tu obok”. W bardzo przystępnej formie autor przedstawia aktualny stan wiedzy na temat kształtowania przyjaznej przestrzeni. Wartością książki są lubelskie przykłady dobrych i złych rozwiązań.

2. „Przestrzeń publiczna dzielnicy w partycypacyjnym planowaniu strategicznym Quo vadis, Gdańsku? Mieszkańcy planują swoje miasto” (2015, red. Gabriela Rembarz, Justyna Martyniuk-Pęczek) przedstawia przebieg i wyniki tytułowego projektu, dotyczącego planowania rozwoju dzielnic z wykorzystaniem metod partycypacyjnych. Autorki przekładają ogólną ideę partycypacji na konkretne metody, narzędzia i procesy, mające na celu edukację, inspirację i wsparcie lokalnej społeczności. Metody te wykorzystano w Gdańsku, ale z pewnością mogą być zastosowane także w innych miastach.

Ciekawe są też zawarte w książce wypowiedzi reprezentantów różnych środowisk – projektantów i planistów, pracowników miejskich instytucji oraz aktywistów miejskich. Michał Leszczyński prezentuje twórcze nawiązania do dziedzictwa Solidarności w formach przestrzennych; Anna Golędzinowska omawia przekrojowo zmiany podejścia do wartości przestrzeni publicznej w Polsce w ciągu ostatnich 25 lat; Monika Bednarska, Tomasz Mrozek i Adam Popieralski opisują przykłady skutecznych działań i wydarzeń aktywizujących przestrzeń publiczną i lokalną społeczność, takich jak Streetwaves, Dni sąsiadów, Restaurant Day czy Miejskie Grilowanie. Oprócz doświadczeń gdańskich opisano również szwedzkie (Monika Rudeńska), warszawskie (Weronika Dettlaff) i śląskie (Łukasz Harat, Agata Twardoch).

3. Gdańska dotyczy również dwujęzyczna publikacja „Urban Transformations - Towards wiser cities and better living” (2015, red. Sławomir Ledwoń, Hanna Obracht-Prondzyńska), która przedstawia wyniki współpracy studentów ze specjalistami z całego świata w ramach Mentor and Student reseach Lab, realizowanego we współpracy z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Planistów Miejskich i Regionalnych ISOCARP. Autorzy skoncentrowali się przede wszystkim na Trójmieście, odnosząc się jednocześnie do problemów i dobrych praktyk stosowanych w miastach zagranicą.

4. W sieci dostępna jest też wcześniejsza publikacja powstała pod egidą ISOCARP - „Przestrzeń Publiczna - Podręcznik planowania i projektowania” (2014, red. Marta Rusin, Jessika Kreps)

5. W zrozumieniu przestrzeni miejskich coraz częściej przydatne stają się dane, które wspierają decyzje projektowe (ang. evidence based design). Zainteresowanym takim działaniem przydać się może publikacja „Metody badania i odkrywania miasta oparte na danych” (2016, red. Karol Piekarski), wydana przez Katowice – Miasto Ogrodów. Książka jest podsumowaniem projektów realizowanych przez Medialab Katowice, wzbogaconych o zagraniczne przykłady innowacyjnego poznawania miasta i komunikacji przez wizualizację danych. Opisano tam specyfikę projektów opartych na danych, pracy w interdyscyplinarnym zespole oraz metody pozyskiwania, przetwarzania i wizualizacji informacji.

Przy okazji warto też wspomnieć o wcześniejszych, dostępnych online książkach na temat dobrej przestrzeni miejskiej:

Raport Przestrzeń życia Polaków (2014)

Anty-Bezradnik przestrzenny: prawo do miasta w działaniu (2013)

Wyzwania zrównoważonego rozwoju w Polsce (2010)

Jak przetworzyć Miejsce. Podręcznik kreowania udanych przestrzeni publicznych (2009)

Miasto w ruchu. Przewodnik po dobrych praktykach w organizowaniu transportu miejskiego (2008)

Działamy dla Pragi: poradnik aktywności lokalnej po polsku i ukraińsku „Poradnik Aktywności Lokalnej. Działamy dla Pragi. Порадник З Активізації Місцевої Громади. Діємо для Праги” to pierwsza publikacja wydana po polsku i ukraińsku, mająca na celu ułatwienie orientowania się w tym, jak działać na rzecz lokalnej wspólnoty i najbliższego otoczenia oraz jak korzystać z przywilejów i obowiązków obywatelskich.
Grzegorz Piątek laureatem Paszportów POLITYKI za książkę „Gdynia obiecana” Grzegorz Piątek został laureatem Paszportów POLITYKI za swoją nową książkę „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”. To znakomita opowieść o mieście, która stawia pytanie o modernizację – uzasadniało jury.
Premiera książki „Mistrzowie Architektury 2004-2021” Katowicki SARP zaprasza na premierę książki „Mistrzowie Architektury 2004-2021”. Publikacja to nie tylko album prezentujący najważniejsze światowe realizacje, ale też reportaż przedstawiający ostatnie kilkanaście lat działalności katowickiego oddziału stowarzyszenia.
Socmodernizm: nowy poradnik dobrych praktyk architektonicznych Na 17 grudnia zaplanowano premierę kolejnego poradnika dobrych praktyk architektonicznych, tym razem poświęconego architekturze socmodernizmu. Publikacja z jednej strony pełni funkcję praktycznej instrukcji dla architektów, inwestorów i zarządców nieruchomości w przystępny sposób wyjaśniającej, jak prowadzić odpowiednie konserwacje i remonty, z drugiej – subiektywnego przewodnika po socmodernistycznej architekturze stolicy.
„Architektura-murator” na BAZARCHU! Już w najbliższy weekend kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek i wydawnictw architektonicznych. W programie m.in. spotkanie autorskie z Czesławem Bieleckim, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz teatralna adaptacja komiksu „Robert Moses. Ukryty władca Nowego Jorku”. Nie zabraknie też „Architektury-murator” ze specjalną ofertą prenumeraty dla wszystkich pasjonatów czytelnictwa!
Czy warto zajmować się projektowaniem liter? Bezpłatna publikacja Otwiera oczy, obala mity, prezentuje świat niezależnych projektantów krojów pisma w Polsce. Cyfrową wersję publikacji „Independent Type” można pobrać bezpłatnie.