Architektura MuratorKrytykaSacrum czasoprzestrzeni – reinterpretacja – kontrowersje – świat wartości

Sacrum czasoprzestrzeni – reinterpretacja – kontrowersje – świat wartości

Dla czytelnika „Architektury-murator” najcenniejszy jest trzeci rozdział. Posiłkując się tekstami wielu współczesnych polskich architektów, autor, ksiądz Henryk Nadrowski, porusza zagadnienia bliskie wiernym praktykującym, dla których kontakt z Bogiem równoznaczny jest z obecnością w kościele. Pisze o stosownym otoczeniu świątyni, jej kontakcie z miastem albo przyrodą, o bodźcach które od dziecka rzeźbią swoistą matrycę w pamięci wiernych – recenzja Hanny Faryny-Paszkiewicz.

Sacrum Czasoprzestrzeni – reinterpretacja – kontrowersje – świat wartości
Henryk Nadrowski, Sacrum Czasoprzestrzeni – reinterpretacja – kontrowersje – świat wartości, Wydawnictwo Adam Marszałek 2012

Monumentalna praca księdza Henryka Nadrowskiego dotyczy bodaj wszelkich aspektów przestrzeni sacrum. Autor napisał ją z punktu widzenia osobiście przeżywanej wiary: teorii i praktyki. Tekst ten należy więc traktować jako głęboko doświadczony głos oparty o wiedzę teologiczną. Jednocześnie ksiądz Nadrowski udawania, jak dalece zna i panuje nad „świecką” literaturą przedmiotu, śledzi ją i analizuje. Dla czytelnika „Architekturymurator” najcenniejszy jest trzeci rozdział Urzeczywistnienie sakralizacji. Tu także, posiłkując się bogatą bibliografią, w tym tekstami wielu współczesnych polskich architektów: Szczepana Bauma, Aleksandra Franty, Henryka Buszki czy Jeremiego Królikowskiego, autor porusza zagadnienia bliskie wiernym praktykującym, dla których kontakt z Bogiem równoznaczny jest z obecnością w kościele.

Pisze o stosownym otoczeniu świątyni, jej kontakcie z miastem albo przyrodą, o bodźcach wzrokowych, słuchowych, zapachach – aurze, która od dziecka rzeźbi swoistą matrycę w pamięci wiernych. Skupia się na materiale budowlanym (godząc się także na „ubogi beton”), na roli witraży, gradacji oświetlenia, zalecając światło punktowe lub rozproszone. Poświęca uwagę ciszy – elementowi niezbędnemu kontemplacji. Jego monolog z czytelnikiem dotyka świata zastanego, oswojonego, więc nie daje wskazówek architektom, na których słowo pisane się powołuje ani nie szuka złotego środka, tak by każdy wierny odnalazł się w przestrzeni najbliższej mu świątyni. Podkreśla, że poszukiwania za wszelką cenę grożą swoistą unifikacją stylistyczną, uniformizmem artystycznym, stereotypem strukturalnym. Świadomy, jak trudno znaleźć harmonijny obraz wnętrza świątyni, ostrzega, że należy unikać poklasku i aprobaty tłumów, schlebiania ckliwości i sentymentalizmu. Nie jest to recepta wprost, raczej sugestia, by starannie prześwietlać decyzje o trwałych zmianach w kościelnych wnętrzach, ale także, by krytycznie spojrzeć choćby na stragany z dewocjonaliami, na szerzący się zły gust. Może szkoda, że autor nie posiłkuje się konkretnymi przykładami.

Twórców znaczących realizacji także wymienia rzadko, wręcz dyskretnie (o Barbarze Bieleckiej, projektantce świątyni w Licheniu, pisze tylko, że nawiązuje do baroku).

Książka ma ambicje gruntownego zarysu problemu sacrum w kontekście czasu i przestrzeni. Problem architektury – materialnej otoczki z cegły, drewna czy betonu – pozostaje ważny, ale nie najistotniejszy.

Książki na wakacje 2022: architektoniczne nowości wydawnicze TOP 10 Od lat co miesiąc recenzujemy dla Was najciekawsze książki o architekturze, urbanistyce, wnętrzach i projektowaniu krajobrazu. Tym razem polecamy 10 nowości wydawniczych, w sam raz na letnie nadrabianie zaległości bądź planowanie architektonicznych podróży. Książki na wakacje 2022: TOP 10.
MUR. Ilustrowany atlas architektury Muranowa – pomóż go wydrukować! Centrum Architektury prowadzi zbiórkę na druk ósmego tomu z serii ilustrowanych atlasów warszawskiej architektury. Książkę, tym razem poświęconą dzielnicy Muranów, napisali Beata Chomątowska, Grzegorz Piątek i Katarzyna Uchowicz.
Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury Nakładem Centrum Architektury ukazała się książka „Warszawa rysuje Skopje” autorstwa Kingi Nettmann-Multanowskiej. Autorka, od lat niestrudzenie badająca polskie wątki na terenie Gruzji i Macedonii Północnej, odkrywa przed czytelnikiem wciąż mało znaną historię udziału architektów z Polski w odbudowie Skopje po tragicznym trzęsieniu ziemi z 1963 roku.
Lista nieobecności: Janusz Sepioł o Archiprzewodniku Roberta Koniecznego i Tomasza Malkowskiego Lista obiektów zebranych w Archiprzewodniku budzi kilka zasadniczych pytań dotyczących całych obszarów nieobecności. Właściwie nie ma tu wsi. Trudno też znaleźć jakieś realizacje urbanistyczne. Nie ma architektury przemysłowej ani obiektów inżynierskich. Państwo jako inwestor, poza sferą kultury, właściwie nie istnieje.
Alcazar: uniwersalna opowieść o patologiach przemysłu budowlanego Nakładem Centrum Architektury wyszedł kolejny komiks. „Alcazar” Simona Lamoureta to fabularyzowana opowieść o pracownikach na indyjskiej budowie, ukazująca nepotyzm, opóźnianie wypłat, przemocowe relacje i łapówkarstwo.
„Architektki” Agaty Twardoch: 19 inspirujących rozmów z wyjątkowymi architektkami „Ta książka powstała ze złości” – pisze autorka we wstępie. „Złości na to, że kobietom w świecie architektury jest trudniej, są mniej doceniane i rzadziej nagradzane. I to nie dlatego, że są niewystarczająco dobre”. Właśnie ukazały się „Architektki” Agaty Twardoch, a my jesteśmy partnerem tej publikacji.