Architektura MuratorRealizacjeDom jednorodzinny w Krostoszowicach na Górnym Śląsku

Dom jednorodzinny w Krostoszowicach na Górnym Śląsku

Architekci zdekonstruowali typowy dom z dwuspadowym dachem, uzyskując nowoczesną, powyginaną niczym origami bryłę, która nawiązuje formą do sąsiednich pagórków i przewrotnie wpisuje się w kontekst banalnej zabudowy górnośląskiej wsi – pisze Justyna Wojtas-Swoszowska.

Dom jednorodzinny w Krostoszowicach
Czarne, kryte łupkiem bryły domu na tle typowej zabudowy jednorodzinnej wsi. Wyraźnie widać usytuowanie budynku wewnątrz płaskiego dziedzińca wyodrębnionego z działki, na której południowym skraju powstaje warzywniak. Fot. Tomasz Zakrzewski
Dom jednorodzinnyWojewództwo Śląskie, Krostoszowice
AutorzyRS+ Robert Skitek, architekci Robert Skitek, Jakub Zygmunt
Architektura wnętrzarchitekci Robert Skitek, Jakub Zygmunt
KonstrukcjaZbigniew Prucnal
Generalny wykonawcasystem gospodarczy
Inwestorprywatny
Powierzchnia terenu6452.0 m²
Powierzchnia zabudowy296.0 m²
Powierzchnia użytkowa305.0 m²
Powierzchnia całkowita378.0 m²
Kubatura (przestrzeń zamknięta):1559 m³
Projekt (data)2013
Data realizacji (koniec)2016
Koszt inwestycjinie podano

Biuro projektowe RS+, założone przed kilkunastu laty przez Roberta Skitka, wypracowało własną markę, którą bez wątpienia można utożsamiać z dobrą, śląską szkołą architektury. Styl pracowni polega na łączeniu współczesnych trendów estetycznych z lokalnymi uwarunkowaniami, preferowaniu racjonalnych rozwiązań, prostych brył i naturalnych materiałów. Znakomitym tego przykładem jest dom jednorodzinny w Krostoszowicach. Dzięki połączeniu talentu architektów i wrażliwości inwestorów na górnośląskiej wsi powstał budynek niezwykły. Młode małżeństwo zwróciło się do pracowni, nie mając sprecyzowanej wizji domu, a jedynym nietypowym życzeniem była chęć posiadania pomieszczenie do wspinaczki, tzw. bulderowni. Architekci przygotowali pięć różnych koncepcji. Inwestorzy wybrali projekt najbardziej oryginalny, bo uwiodła ich powyginana niczym origami bryła, która przewrotnie wpisywała się w kontekst banalnej zabudowy jednorodzinnej.

Żeby wyrobić sobie zdanie o tym obiekcie nie wystarczy zobaczyć go na wystylizowanych fotografiach. Pomysł architektów można docenić wyłącznie na miejscu. Krostoszowice to niewielka wieś na malowniczym Płaskowyżu Rybnickim, niecałe 10 km od Wodzisławia Śląskiego. Dla tego terenu charakterystyczne są piętrzące się nawet do 300 m n.p.m. garby i pagórki, na których zabudowa przeplata się z polami, łąkami i lasami. To właśnie ten niezwykły, pofałdowany krajobraz stał się najważniejszą inspiracją dla projektantów. Działka o powierzchni około 6500 , nachylona w kierunku południowo-wschodnim, od zachodu ograniczona jest drogą, od wschodu otwiera się na masyw lasu, natomiast od południa na jednorodzinną zabudowę wsi. Budynek znajduje się w północno-zachodniej, najwyższej części i usytuowany jest wewnątrz ogrodzonego niewysokim, betonowym murem dziedzińca. Koncepcja funkcjonalna i przestrzenna opiera się na bardzo racjonalnych zasadach. W celu dostosowania gabarytów do otoczenia bryła domu od strony ulicy jest parterowa i „spływa” w dół zbocza tak, że od strony ogrodu staje się dwukondygnacyjna. Nabiera lekkości poprzez rozbicie na dwie części – w północnej zlokalizowano funkcje mieszkalne, w południowej garaż i magazyn ogrodowy. Spina je transparentny łącznik wejścia, przez który widać las za domem. Tutaj skojarzenia z funkcjonalistyczną luksusową willą Tugendhatów w Brnie nasuwa się samo. Mimo różnicy form, widać ten sam, racjonalny sposób myślenia.

Dom jednorodzinny w Krostoszowicach
Widok z tarasu w przyziemiu. Fot. Tomasz Zakrzewski

Projektując dom w Krostoszowicach, architekci zapewnili mieszkańcom intymność i poczucie bezpieczeństwa. Z poziomu parteru wchodzi się do strefy dziennej, połączonej z wiszącym nad zboczem tarasem, z którego roztacza się wspaniały widok na las. Często spotykanymi dziś rozwiązaniami jest ujednolicenie faktury ściany i dachu oraz rugowanie tradycyjnych detali jak rynny, rury spustowe, parapety, itp. W Krostoszowicach autorzy poszli o krok dalej. Zdekonstruowali typowy dom z dwuspadowym dachem, uzyskując nowoczesną bryłę, która spełnia wytyczne planu miejscowego, ale przede wszystkim nawiązuje formą do sąsiednich pagórków, podobnie jak piramidy domów wczasowych w Ustroniu autorstwa Henryka Buszki i Aleksandra Franty. Budynek budzi liczne skojarzenia. Jadąc od strony autostrady, trzeba wspiąć się krętą drogą w górę i już z dołu widać jego zarys, przypominający dwie bryły czarnego diamentu, które osadzono w biały prostokąt tarasu. Kiedy podjeżdżamy bliżej, widok się zmienia. Chroniąc intymność mieszkańców, dom odwraca się do ulicy „plecami”, przez co czarne, strzeliste bryły upodabniają się do rozpostartych skrzydeł ptaka. Gdy oglądamy dom z różnych stron, skojarzenia się mnożą, co jest dodatkowym atutem tego projektu. Krytyk Charles Jencks powiedziałby, że jest to przykład architektury wielowartościowej. Nowoczesne, harmonijnie zaprojektowane wnętrze utrzymane jest w kolorystyce bieli, czerni i drewna. Gospodarze zadbali o najwyższą jakość w każdym detalu. Szczególnie zachwycają jednak podłużne, duże okna, które kadrują najpiękniejsze widoki, tworząc niezwykłe obrazy zmieniające się z każdą porą roku. Wysoką klasę wnętrz domu w Krostoszowicach docenił reżyser Lech Majewski, kręcąc w nich sceny z udziałem Josha Hartnetta oraz Johna Rhys-Daviesa do swojego nowego filmu Dolina Bogów.

Dom jednorodzinny w Krostoszowicach
Przez transparentny łącznik między dwiema czarnymi bryłami można wejść do wnętrza domu lub przejść na górny taras. Fot. Tomasz Zakrzewski

Założenia autorskie

Bardziej niż otaczająca zabudowa zainteresował nas krajobraz. Głównym punktem odniesienia dla projektu stał się więc pagórkowaty teren oraz horyzont zamknięty linią lasu. Budynek miał wpisywać się w topografię i otwierać na najciekawsze widoki, jednocześnie odcinając od pobliskiej, nieciekawej architektury. Inwestorowi zależało, aby dom stanął w najwyższym punkcie dużej działki, przy drodze. Reszta parceli miała zostać zagospodarowana na ogród. Budynek z nadwieszonym tarasem oraz całą strefą wejściową aż do ulicy został otoczony betonowym murkiem, czytelnie wydzielającym opracowywaną przez nas przestrzeń. Z uwagi na dość duży spadek terenu część nocną usytuowano na dole, z bezpośrednim wyjściem do ogrodu, natomiast dzienną od strony ulicy. Aby dostępny ze strefy dziennej taras otwierał się na resztę działki, należało go nadwiesić. W wyniku tego zabiegu powstała dodatkowa, zadaszona i zacieniona przestrzeń, dostępna z niższego poziomu. Wszystkie ściany i dach zostały przy tym obłożone naturalnym łupkiem, dla wzmocnienia ekspresji bryły pozbawiając je jakichkolwiek detali architektonicznych.

Robert Skitek

Architektura i Krajobraz. Geneza Czarnej Skały Dom powiązany z krajobrazem i nawiązujący do widocznych na horyzoncie gór. Ta myśl stała się kluczem do projektu i podstawową klamrą spinającą planowaną kompozycję przestrzeni – o koncepcji domu Czarna Skała piszą Adam Zwierzyński, Anna Porębska z MUS Architects.
Dom w Istebnej projektu holenderskiego biura Blueroom Nawiązując do tradycyjnej architektury Śląskiego Cieszyńskiego, holenderscy architekci zaprojektowali niewielki dom wypoczynkowy, który może służyć zarówno właścicielom, jak i turystom. Veranda Villa, jak wskazuje nazwa, dysponuje rozległym tarasem, którego powierzchnia przekracza powierzchnię budynku.
Dom w Lesie projektu 081 architekci W malowniczych Klementowicach nieopodal Puław stanął niewielki dom dla trzyosobowej rodziny. Projektanci z lubelskiej pracowni 081 architekci wkomponowali obiekt między rosnące na działce drzewa, co pozwoliło zapewnić mieszkańcom intymność i zrezygnować z budowy trwałych i wysokich ogrodzeń.
Dom w Będzinie Budynek jest zmaterializowaniem filozofii życiowej inwestorów – wielkość, forma i standard wnętrz wynikają z przekonania, że dom ma być funkcjonalnym środkiem do życia, a nie jego celem. To niezamierzony manifest przeciw nadmiernej konsumpcji.
Willa Benissa nad morzem Śródziemnym według projektu Q2Studio z Wrocławia Wrocławska pracownia architektoniczna Q2Studio zaprojektowała minimalistyczną willę, która powstanie w hiszpańskim miasteczku Benissa nad Morzem Śródziemnym.
CWA House – dom jednorodzinny na Mazowszu Jedna z najnowszych realizacji pracowni Beczak & Beczak Architekci to dom jednorodzinny o nieregularnej bryle i niesymetrycznym dachu. Ta nietypowa forma podąża jednak dokładnie za funkcją budynku.