Architektura MuratorRealizacjeDomy mieszkalne Nowa Huta – Nowe Puchatki

Domy mieszkalne Nowa Huta – Nowe Puchatki

Zamiast dużego bloku z kilkunastoma mieszkaniami architekci postanowili zrealizować dwa mniejsze. Sięgnęli do typologii pojedynczego obiektu z jedną klatką schodową i niewielką liczbą lokali, która prowokuje do nawiązywania więzi sąsiedzkich – pisze Marcin Brataniec.

Domy mieszkalne Nowa Huta – Nowe Puchatki
Rezygnacja z balkonów na rzecz loggii pozwoliła na stworzenie form o rzeźbiarsko ukształtowanych zwieńczeniach odpowiadających tektonicznie uskokowi terenu; Fot. Tomasz Zakrzewski
Domy mieszkalne Nowa Huta – Nowe PuchatkiKraków, os. Bohaterów Września
AutorzyARCHITEKT. LEMAŃSKI, architekt Tadeusz Lemański
Współpraca autorskaarchitekci Marta Morzyńska, Tomasz Sapeta, Wojciech Lemański, Piotr Kozłecki
InwestorSpółdzielnia Mieszkaniowa „HUTNIK”
Powierzchnia terenu9233.0 m²
Powierzchnia całkowita4305.0 m²
Kubatura13700.0 m³
Powierzchnia mieszkań:od 48 m² do 98 m²
Projekt (data)2014-2015
Data realizacji (początek)2015
Data realizacji (koniec)2016
Koszt inwestycjiok. 7 000 000 PLN
Liczba mieszkań:32

W czasach deweloperskich osiedli, gdzie miejsce dla człowieka jest coraz mocniej ograniczane do normatywnych przejść pomiędzy ścianą budynku a karoserią samochodu, trudno nie docenić rozległych przestrzeni PRL-owskich blokowisk. Oczywiście one także mają swoje bolączki. Osiedle Bohaterów Września położone na mistrzejowickich wzgórzach w północnej części Krakowa może służyć jako model. Plątanina ulic i monotonna architektura zyskują wprawdzie na tle zieleni, ale ta jest mocno zagrożona przez parkujące wszędzie samochody. Przy zachodniej granicy założenia stanęły ostatnio dwa nowe bloki. Ze względu na to szczególne położenie i szczególnego inwestora, jakim była spółdzielnia mieszkaniowa, trudno zapewne traktować nowe obiekty jako uniwersalną receptę na wprowadzenie zabudowy w taką strukturę, jednak zarówno sposób dopełnienia planu urbanistycznego, jak i dyspozycje funkcjonalne, i architektura otwierają widoki na przyszłość. Projektanci zaproponowali bowiem tzw. puchatki, czyli niewielkie bloki, które budowano niegdyś między większymi.

Mając przed sobą zadanie budowy kilkunastu mieszkań, zamiast pomieścić je w typowym dwuklatkowym obiekcie, postanowili sięgnąć do typologii pojedynczego bloku z jedną klatką schodową i małą liczbą lokali, która prowokuje do nawiązania bliższych więzi sąsiedzkich. Racjonalna użytkowo decyzja o rezygnacji z balkonów na rzecz loggii pozwoliła na stworzenie zdecydowanych architektonicznie form o rzeźbiarsko ukształtowanych zwieńczeniach odpowiadających tektonicznie uskokowi terenu. Konsekwentnie podąża za tym konceptem powściągliwe kształtowanie elewacji wyłącznie za pomocą otworów okien i loggii. Kluczowym założeniem jest także realizacja parkingu podziemnego, który uwolnił przyległy teren od samochodów. Ten teren nie został ogrodzony i jest przewidziany dla zrealizowanej na razie w części przestrzeni wspólnej. Ceną ukrycia samochodów jest płaski stropodach, który ogranicza możliwość kontaktu mieszkańców parteru z ogrodem. Ceną jest też budka wyjścia z garażu, która zaburza kompozycję i zakłóca widok na parkową dolinę. Tę cenę zapewne warto jednak zapłacić. Potwierdza to plan budowy kolejnych „puchatków”, które będą kopią już zbudowanych i staną poniżej, w przesunięciu pozwalającym zachować widoki na park.

Domy mieszkalne Nowa Huta – Nowe Puchatki
Detal elewacji; Fot. Tomasz Zakrzewski

Przyglądając się Nowym Puchatkom warto mieć w pamięci projekty Haliny Skibniewskiej, która na osiedlu Sady Żoliborskie zrealizowała budynki z trzonem jednej klatki schodowej i podobnie niedużymi mieszkaniami. Notabene porównując powierzchnię tamtych lokali z tymi powstającymi obecnie, łatwo zauważyć, że niegdysiejszy odgórny normatyw i dzisiejsza zdolność kredytowa prowadzą do podobnej (nie)wielkości mieszkań i podobnej (nie)obszerności poszczególnych pomieszczeń. Łatwo też zauważyć, że z tych ograniczeń również można budować wygodne miasto. Być może Nowe Puchatki w swojej niewielkiej skali wskazują dzisiejszą granicę kompromisu pomiędzy poszukiwaniem zysku a chęcią stworzenia kameralnej przestrzeni.

Plac Matejki w Krakowie: reprezentacyjna przestrzeń przyjazna mieszkańcom Plac Matejki w Krakowie, otoczony gmachami Akademii Sztuk Pięknych, Dyrekcji Kolei i Narodowego Banku Polskiego, stanowi jedno z najpiękniejszych miejsc w przestrzeni miasta. O jego znaczeniu i współczesnej funkcji rozmawiamy z architektem Piotrem Orzeszkiem z pracowni Stvosh, który 12 lat temu przeprowadził gruntowna modernizację placu.
Krakowskie Centrum Muzyki: wyniki nowego konkursu na projekt głównego obiektu koncertowego Krakowa Kolejne podejście do budowy Centrum Muzyki w Krakowie. Agencja Rozwoju Miasta ogłosiła właśnie wyniki nowego konkursu na projekt obiektu, w którym siedziby znajdą między innymi Capella Cracoviensis i Sinfonietta Cracovia. Pierwsza nagroda dla BE DDJM Architekci.
Hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 151 w Krakowie Rozpoczyna się budowa nowej hali sportowej w Krakowie. Kino plenerowe, warzywnik oraz biblioteka na dachu to tylko niektóre pomysły uczniów, które architekci z ARP Manecki uwzględnili w projekcie obiektu.
Hala na 100-lecie Akademii Górniczo-Hutniczej Jubileusz 100-lecia utworzenia Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie uczelnia uczci m.in. budową nowej hali sportowej dla swoich studentów. Koncepcję obiektu przygotowała Autorska Pracownia Projektowa ARP Manecki.
Pawilon Okocimski / Kraków Pawilon Okocimski sukcesywnie popadał w ruinę. W wyniku przetargu poddano go pracom konserwatorskim i adaptacji do nowych potrzeb Zainicjowane przez aktywistów przywrócenie pawilonu kawiarnianego do życia to przedsięwzięcie, dzięki któremu architektura odzyskała dawny blask. O realizacji pracowni F-11 pisze Marcin Brataniec.
Osiedle Jerozolimska w Krakowie projektu ION Architekci. Osiedle Jerozolimska w Krakowie powstanie u zbiegu Wielickiej i Jerozolimskiej na Podgórzu, w pobliżu kopca Krakusa, zalewu Bagry i rezerwatu Bonarka. Nowy zespół zaprojektowała lokalna pracownia ION Architekci.