Architektura MuratorRealizacjeHala widowiskowo-sportowa w Toruniu

Hala widowiskowo-sportowa w Toruniu

Realizacja wielkokubaturowego obiektu sportowego w mieście słynącym ze zwartej, średniowiecznej zabudowy stanowiła duże wyzwanie. Hala nie nawiązuje do tradycji Torunia, raczej pokazuje jego potencjał i kierunek zmian.

Hala widowiskowo-sportowa w Toruniu
Hala widowiskowo-sportowa w Toruniu. Południowy narożnik budynku. W głębi ciągi schodów wnikające między powłoki podwójnej elewacji; fot. Jakub Certowicz
Hala widowiskowo-sportowa w ToruniuToruń, ul. gen. Józefa Bema 73-89
AutorzyKonsorcjum firm Dedeco i MD-Polska, koncepcja: architekt prowadzący Krzysztof Ostoja-Hełczyński, architekci Piotr Hofman, Łukasz Kazimierczuk, Ewa Drybczewska, Igor Iwaszczyński, Piotr Wolski, Ewa Gawron; projekt budowlany i wykonawczy: architekt prowadzący Edyta Kuryło, architekci Izabela Błaszkiewicz-Koza, Barbara Pawelec, Joanna Balsewicz, Kamilla Podkalicka, Dagmara Adamy-Kołodziejska, Marcin Czyżewski, Kamil Polonis
Generalny wykonawcaKonsorcjum HYDROBUDOWA Polska i PBG, ALSTAL Grupa Budowlana
InwestorMiejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Toruniu
Powierzchnia terenu35549.0 m²
Powierzchnia zabudowy13530.0 m²
Powierzchnia użytkowa44613.0 m²
Powierzchnia całkowita49277.0 m²
Kubatura327480.0 m³
Projekt2010
Data realizacji (początek)2011
Data realizacji (koniec)2014
Koszt inwestycjiok. 154 000 000 PLN

Początki projektu toruńskiej hali sportowej sięgają 2009 roku, kiedy to lokalny MOSiR ogłosił przetarg na opracowanie jej koncepcji. Wbrew powszechnej praktyce oceniano nie tylko deklarowany koszt wykonania prac projektowych, ale także walory architektoniczne. Procedurę wygrało konsorcjum biur Dedeco oraz MD-Polska, które w 2010 roku rozpoczęły przygotowywanie dokumentacji. Dedeco należy obecnie do większych firm projektowo- inżynierskich w Polsce. Do najgłośniejszych w ostatnich latach realizacji pracowni należy budynek Wydziału Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej (MiNI, „A-m” 8/12) – nagrodzony m.in. przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w VII edycji konkursu ŻYCIE W ARCHITEKTURZE. W projekcie toruńskiej hali zespół wspomagała spółka MD-Polska, specjalizująca się w obiektach sportowych. Dzięki tej współpracy w sierpniu 2014 roku w Toruniu oficjalnie otwarta została jedyna w kraju hala przygotowana do rozgrywania pełnego programu dyscyplin lekkoatletycznych w zawodach międzynarodowych.

Hala widowiskowo-sportowa w Toruniu
Sala treningowa ze ścianką wspinaczkową; fot. Jakub Certowicz

Wielkokubaturowy obiekt sportowy w mieście słynącym z zachowanej, zwartej średniowiecznej tkanki to duże wyzwanie. Hala nie jest przy tym zlokalizowana na peryferiach. Aby ją zobaczyć wystarczy krótki spacer z toruńskiej starówki. W żaden sposób nie nawiązuje jednak do tradycji miasta, raczej pokazuje jego potencjał i kierunek zmian, co podkreśla jeszcze profesjonalny wizerunek promowany hasłem „arena możliwości”. Autorzy zdecydowali się nie ukrywać gabarytów budynku. Wykorzystując maksymalnie możliwości określone miejscowym planem zagospodarowania (wysokość: 20 m, szerokość: 97,1 m, długość: 162,25 m), zaproponowali mocną, geometryczną bryłę.

Hala mieści 6-torową bieżnię o długości 200 metrów, rozbieżnie do skoków w dal, trójskoku, skoku o tyczce i skoku wzwyż oraz rzutnię do pchnięcia kulą. Boiska odpowiadają międzynarodowym wytycznym dla rozgrywek turniejowych piłki ręcznej, siatkowej, koszykowej, hokeja halowego, tenisa stołowego, boksu, szermierki czy gimnastyki i akrobatyki sportowej. Nawet ścianka wspinaczkowa spełnia wymogi przeprowadzenia zawodów mistrzowskich. Funkcjom sportowym towarzyszą oczywiście siłownie, gabinety lekarskie i odnowy biologicznej, a także zaplecze gastronomiczne i hotelowe.

Hala może ponadto służyć wystawom, koncertom czy kongresom. Wzmocniony strop i konstrukcja dachu w strefie sceny umożliwiają podwieszenie elementów dekoracji, dodatkowego nagłośnienia i oświetlenia. Architektonicznie najciekawszym elementem budynku jest intrygująca, podwójna elewacja. Dystans między płaszczyzną ściany wewnętrznej i nadwieszonej nad przyziemiem okładziny pozwolił na efektowne wprowadzenie w tę przestrzeń schodów. Spektakularnym rozwiązaniem jest też system punktowego oświetlenia LED, który umożliwia wyświetlanie na fasadzie komunikatów dla osób znajdujących się na zewnątrz. Stworzony w ten sposób ekran multimedialny będzie nie tylko ogromnym panelem informacyjnym, wykorzystywanym podczas imprez sportowych i widowiskowych.

W założeniu autorów iluminacja była monochromatyczna – tylko biały kolor o różnym stopniu natężenia. Inwestor zdecydował jednak o wprowadzeniu koloru. Efekt jest na pewno widowiskowy, jednak wyraz estetyczny w dużej mierze zależy od tego, co jest wyświetlane. Na wizualizacjach zastosowano proste, techniczne w kroju czcionki, które dobrze pasowały do kompozycji elewacji. W rzeczywistości fasada wykorzystywana jest często jako powierzchnia reklamowa. Urok budynku znika przy agresywnych, migoczących przeskalowanych napisach z komiksowych liter.

Hala widowiskowo-sportowa w Toruniu
Główna hala z dodatkowymi trybunami wysuwanymi na płytę areny. Widownia może mieć różną pojemność (od 5192 miejsc na trybunach stałych do 6248 miejsc po zastosowaniu trybun rozsuwanych); fot. Jakub Certowicz

Założenia autorskie:

Motywem przewodnim w myśleniu o projekcie było stworzenie obiektu nowoczesnego, o prostej bryle, którą wykorzystamy jako ogromny, multimedialny panel. Oświetlenie LED (pierwotnie monochromatyczne) stanowi ultranowoczesny detal dla grafitowych elewacji, które można wykorzystać w rozmaity sposób, również w celach komercyjnych. Ich ciemny, prawie czarny kolor był istotnym elementem koncepcji. To dzięki niemu iluminacja ma właściwe tło, dlatego bardzo nam zależało, aby go nie zmieniać, choć aspekt ten był przedmiotem wielu dyskusji.

Bryła budynku, mimo swej skali, nie przytłacza. Wrażenie unoszenia się nad ziemią osiągnęliśmy dzięki dużym, rozświetlonym niczym galeria sztuki przeszkleniom parteru oraz nadwieszeniu nad częścią wejściową. Przeszklenia zapraszają przechodniów do wejścia, bo obiekt w założeniu miał służyć mieszkańcom przez cały rok, nie tylko przy okazji imprez masowych. Jest więc budynkiem wielofunkcyjnym, a nie jedynie ikoną współczesnego sportu i rekreacji. W bogatym programie, poza funkcją czysto sportową, znalazły się przestrzenie usługowe takie jak gastronomia, SPA, fitness, siłownia, a także część hotelowa z zapleczem konferencyjnym. Wszystkie strefy funkcjonalne hali, takie jak strefa kibica, zawodników, strefa VIP-media, usługi i parking podziemny, zostały ze sobą połączone czytelną i ergonomiczną komunikacją wewnętrzną, która umożliwia sprawne poruszanie się po obiekcie, a w razie konieczności – szybką ewakuację.

Architektura renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele Architektura renesansu nawiązywała do wzorów i form klasycznych, a jej twórcy we wszystkich swoich działaniach szukali podstaw naukowych. Prawdziwą aspiracją architekta renesansu było wzniesienie budowli dla samego piękna proporcji, przestronnego wnętrza i wspaniałej, imponującej całości – pisze Ernst Hans Gombrich w monografii „O sztuce”. Publikujemy krótki przegląd podstawowych wiadomości o architekturze renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele.
Rok w architekturze: 10 najlepiej czytanych artykułów 2020 roku Wyniki konkursów na zadaszenie amfiteatru w Łazienkach, wnętrza Świątyni Opatrzności i osiedle Mieszkanie Plus przy Ratuszowej w Warszawie, dom w Bieszczadach projektu medusa group, nowe stacje metra, a także wpływ pandemii na rynek usług architektonicznych i różnice w zarobkach architektów w Polsce i Danii – przypominamy 10 najczęściej czytanych artykułów 2020 roku.
Archiprzepowiednie: co czeka polską architekturę w 2021 roku Co wydarzy się w architekturze w 2021 roku? Jakie wyzwania stoją przed polską architekturą w ciągu nadchodzących miesięcy? Kto odniesie sukces, kto poniesie porażkę i jakie tematy zdominują architektoniczne dyskusje. Przepowiednie na 2021 rok.
Nowe inwestycje 2021: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2021 roku Wciąż trudno przewidzieć, w jakim stopniu pandemia wpłynie na planowane inwestycje. Jak podaje GUS, liczba pozwoleń na budowę wydanych w 2020 roku nieznacznie spadła, nieco mniej jest też rozpoczętych realizacji. Czas pokaże, czy ta tendencja się utrzyma. Tymczasem prezentujemy 10 nowych inwestycji, które z pewnością zostaną ukończone w 2021 roku.
Ekstremalne budowy Z zapałem godnym lepszej sprawy dążymy do budowania w miejscach ekstremalnych, kolonizując obszary dotąd nietknięte stopą człowieka. Szukamy lokalizacji pod ziemią, pod wodą, na szczytach gór, lub jeszcze bardziej niezwykłych. Z czego to wynika? Głównie – z ciekawości, niekiedy – z rzeczywistej potrzeby, zawsze – z wyjątkowego uporu. Oskar Grąbczewski przygląda się realizacjom, które ze względu na swoją trudną lokalizację, przesuwają granice naszej wiedzy i możliwości technicznych.
Laboratorium Dostępności po raz pierwszy Punktem wyjścia do dyskusji stały się smutne statystyki. W latach 2015-2019 Integracja przeprowadziła 185 audytów dostępności architektonicznej budynków. Dla osób z niepełnosprawnością ruchową dostępnych było zaledwie 49 proc. z nich.