Architektura MuratorRealizacjePięć hektarów w tkance miejskiej – o Centrum Praskim Koneser Jerzy S. Majewski

Pięć hektarów w tkance miejskiej – o Centrum Praskim Koneser Jerzy S. Majewski

Jednym z filarów sukcesu Konesera jest konsekwentna eliminacja ruchu kołowego. Został on w całości schowany pod ziemią. Dzięki temu przestrzeń kompleksu jest przyjazna dla ludzi, daje możliwość organizowania rozmaitych wydarzeń i może być dziś odczytywana jako jądro „praskiej starówki” - pisze Jerzy S. Majewski

Koneser
Budynek przy placu Konesera 8 (P), widok z ulicy Białostockiej. Szklane fasady wyższych budynków tworzą tło dla widocznych z placu Konesera ceglanych zabytków; Fot. Marcin Czechowicz Zabytkowy budynek Stary Magazyn Spirytusu, obecnie budynek usługowy z klubem muzycznym i restauracją (G) Warszawa, plac Konesera 4 Autor: architekt Krzysztof Matwiejuk Współpraca autorska: architekci Jacek Michalak, Maciej Gil, Jarosław Kłos, Agnieszka Cruz- Koniak, Agata Młocka, Michał Cyruchin Konstrukcja: Biuro Projektów Konstrukcji Budowlanych KIP sp. z o.o. Generalny wykonawca: Hochtief Polska S.A. Inwestor: Centrum Praskie Koneser spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. Powierzchnia zabudowy: 750 m2 Powierzchnia użytkowa: 826 m2 Powierzchnia całkowita: 1718 m2 Kubatura: 9733 m3 Projekt: 2014 Realizacja: 2017-2019

Kompleks Konesera na terenie dawnej fabryki wódki przy ul. Ząbkowskiej stanowi największą obok Portu Praskiego inwestycję w centrum warszawskiej Starej Pragi. Obie realizacje mają odrębny charakter. Łączy je jednak wspólny mianownik – próba stworzenia żywej tkanki miejskiej. W przypadku Konesera już teraz można ocenić, że jest ona udana, mogąca stanowić wzór dla innych tego rodzaju działań. Architekci z Juvenesa, przystępując do modernizacji zespołu, wytyczyli pomiędzy budynkami siatkę ulic, a puste przestrzenie, powstałe w miejscu rozebranych powojennych zabudowań, przeznaczyli pod nowe obiekty. Jednym z filarów sukcesu Konesera jest konsekwentna eliminacja ruchu kołowego. Został on w całości schowany pod ziemią. Dzięki temu przestrzeń kompleksu jest przyjazna dla ludzi, daje możliwość organizowania rozmaitych wydarzeń i może być dziś odczytywana jako jądro „praskiej starówki”. O atrakcyjności zespołu decyduje także jego wielofunkcyjność. Nie jest to monokultura handlowa, mieszkalna czy też biurowa. Dominuje tu różnorodność wpisana w konsekwentne ramy architektoniczne. Projekt Konesera to ogromne przedsięwzięcie konserwatorskie. Zabytkowe, ceglane obiekty przemysłowe z przełomu XIX i XX wieku wyraźnie określają charakter architektoniczny kompleksu, tworząc jego łatwo rozpoznawalny wizerunek. Tymczasem współczesne budynki wykończone klinkierem, szkłem, surowym żelbetem i płytami z modnego dziś kortenu stanowią tło dla zabytkowej architektury. Projektantom udało się tu zachować właściwy balans – to, co nowe nie razi nudą, nie wybija się jednak na pierwszy plan.

Koneser
Na pierwszym planie budynki handlowo-usługowo-biurowe: po lewej budynek Plac Konesera 10A (H) przekryty szedowym dachem, w głębi Skarbnica (E3), w tle panorama miasta; Fot. Marcin Czechowicz Zespół zabudowy na terenie dawnej Warszawskiej Wytwórni Wódek Koneser Warszawa, plac Konesera, kwartał ulic Ząbkowskiej, Nieporęckiej, Białostockiej i Markowskiej Autorzy: Juvenes Projekt sp. z o.o., generalny projektant architekt Krzysztof Matwiejuk – koordynacja projektowania i realizacji projektów wszystkich budynków, obsługa projektowa wynajmu i sprzedaży lokali, kompleksowe projekty wielobranżowe: budynki A, B, C, D, E2, E4, F, G, H, J, K, O, P (M i N w realizacji); ARE – Jakub Wacławek, Grzegorz Stiasny – kompleksowe projekty wielobranżowe bud. E1 i E3; Trzop Architekci – projekty koncepcyjny i budowlany bud. I i L Zagospodarowanie, architektura krajobrazu oraz mała architektura na terenie całego zespołu: Juvenes Projekt Sp. z o.o., autor: architekt krajobrazu Joanna Kwiecińska współpraca autorska: architekci Maciej Gil, Agata Młocka, Karina Czeredys, Ewa Hordziejewicz, Aleksandra Wilk Opracowania i konsultacje konserwatorskie, nadzór konserwatorski nad realizacją: dr hab. Wiesław Procyk prof. ASP, Rzeczoznawca Ministra KiDN Inwestorzy: Centrum Praskie Koneser Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k, Spółka celowa Grupy BBI Development S.A. Powierzchnia terenu: 48 010 m2 Zrealizowana powierzchnia zabudowy: 29 876 m2 Liczba obiektów mieszkaniowych: 3 Liczba obiektów biurowych z usługami w parterach: 9 w tym 7 zrealizowanych, 2 w realizacji Liczba obiektów usługowych: 7 Pow. użytkowa mieszkań: 13 600 m2 Pow. użytkowa usług: 25 488 m2 (22 300 m2 zrealizowanych, 3188 m2 w trakcie realizacji) Pow. użytkowa biur: 61 223 m2 (45 500 m2 zrealizowanych, 15 723 m2) w trakcie realizacji Projekt: 2009-2017 Realizacja: 2015-2019 Nie podano kosztu inwestycji

Ponadto budynki odwołują się do przemysłowej przeszłości miejsca nie tylko ceglanymi ścianami, lecz także takimi rozwiązaniami jak wariacje na temat szedowych dachów charakterystycznych dla hal fabrycznych sprzed ponad stu lat. Zabytkowym obiektom nadano nowe funkcje. Na przykład ceglany budynek od strony ul. Markowskiej, dawna siedziba Mennicy Państwowej, został zaadaptowany na dom mieszkalny. Po roku 1989 przez wiele lat pozostawał opuszczony. Drewniane stropy były w tak złym stanie, że nie nadawały się do renowacji, w związku z czym wymieniono je na żelbetowe. Jedynie na klatkach schodowych zachowano dawny ustrój konstrukcyjny, m.in. z zachowanymi i efektownie wyeksponowanymi stropami Kleina. Jednak i tu na ostatniej kondygnacji wykonano je z surowego betonu. Widoczne w zwieńczeniu duszy, ozdobione współczesnymi żyrandolami wywierają wrażenie, grając kontrastem starego z nowym. Innym ciekawym rozwiązaniem było urządzenie piwnic lokatorskich dzięki odkopaniu ziemi wokół bardzo grubych i głęboko posadowionych, ceglanych fundamentów. Polem doświadczalnym dla działań konserwatorskich był dawny budynek bramy od strony ul. Ząbkowskiej – charakterystyczny, o formie przypominającej miniaturę średniowiecznego zamku najeżonego hełmami i wieżyczkami. Najbardziej spektakularnym obiektem przemysłowym kompleksu jest dawna gorzelnia z wieżą rektyfikacji i zachowanym kominem. Budynek, stanowiący jedną z pierzei głównego placu założenia, został przekształcony na Muzeum Polskiej Wódki („A-m” 8/18). Znajdują się tam także restauracje, których wnętrza powstały w pracowni Nizio Design International („A-m” 8/18). Wielkie uznanie budzi szacunek, z jakim w obiektach zabytkowych potraktowane zostały dawne detale architektoniczne, elementy wyposażenia budynków czy galanteria metalowa. Ogromną uwagę poświęcono odtworzeniu stolarki. I choć spełnia ona wszystkie współczesne wymogi, to na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie historycznej. W trakcie prac renowacyjnych różnego typu okna zostały zdemontowane, a każdy detal starannie zeskanowany. Udało się precyzyjnie określić pierwotny kształt drewnianych profili, zatartych przez kolejne warstwy farby. W budynkach przywrócono okna skrzynkowe z lufcikami, mimo że zewnętrzne szyby są tu zespolone. Równie starannie zinwentaryzowano, a potem odtworzono elementy galanterii metalowej. Od klamek w drzwiach i obrotnic w oknach po większe elementy. Ich wykonawcą był rzemieślnik-pasjonat Krzysztof Michalski. Na podstawie zachowanych reliktów zaprojektowane zostały współczesne kratki wentylacyjne oraz osłony na instalacje elektryczne, gazowe i przeciwpożarowe. O staranności, z jaką przywrócono pierwotny detal, świadczy m.in. decyzja architektów o tym, aby nie używać wkrętów krzyżakowych, których nie stosowano na przełomie XIX i XX wieku. Na elewacjach zachowano nawet takie elementy jak stare, ceramiczne izolatory czy ruchome konstrukcje dawnych markiz. Drobiazgi nawiązujące do przemysłowej przeszłości miejsca rozsiane są po całym terenie. Także we wnętrzach budynków architekci starali się w miarę możliwości zachować autentyczne elementy. Od balustrad na klatkach schodowych, poprzez kafle wtórnie wmontowane w posadzki, po całe urządzenia w rodzaju dawnych kotłów w budynku dawnej gorzelni. Obraz kompleksu byłby idealny, gdyby nie irytujące drobiazgi. Architekci bardzo starannie zaprojektowali posadzki, ale wykonawcy zamontowali w nich koszmarne betonowe włazy studzienek telefonicznych. Równie ordynarnie prezentują się malowane na żółto, standardowe skrzynki gazowe, szpecące zabytki. A przecież miały być wkute w mur i wykonano dla nich specjalne metalowe osłony. Modernizacja Konesera stanowi niejako kontynuację działań podjętych w rejonie Ząbkowskiej prawie dwie dekady wcześniej, kiedy to Janusz Sujecki i Jarosław Zieliński przedstawili społeczny projekt rewaloryzacji ulicy. Był to początek zmian, które przyciągnęły uwagę inwestorów i złagodziły negatywne dotąd opinie o tej części miasta. Sprawiły, że w zdewastowanych zabytkach dostrzeżono duży potencjał. Wydaje się, że Koneser wzorcowo spełnia założenia programu rewitalizacji dzielnicy, a jego znaczenie, jako pełnego autentyzmu „praskiej starówki”, będzie rosło.

Tagi:
Bliżej Wisły: Krzysztof Mycielski o Elektrowni Powiśle Projektanci zadbali, aby czytelna była tu każda epoka minionego stulecia, która odcisnęła piętno na architekturze zabytku oraz by nowe budynki stylistycznie tkwiły we współczesności. O nowej realizacji biura APA Wojciechowski pisze Krzysztof Mycielski.
Nagroda Architektoniczna Prezydenta Warszawy 2020 – nominacje Inicjatywa Architekci dla Klimatu, modernizacja Muzeum Woli, dom przy Potockiej, kompleks P4 z hotelem Vienna House, EKOpark w Ursusie czy nowe stacje  metra na Targówku: po wielu spotkaniach i wizytach studyjnych w terenie jury VI edycji konkursu o Nagrodę Architektoniczną Prezydenta Warszawy wyłoniło 18 realizacji nominowanych do nagród głównych. Teraz głos mają mieszkańcy.
Allegro największym najemcą Fabryki Norblina Firma Allegro wynajęła prawie 16 200 m kw. w Fabryce Norblina w Warszawie.  Projektem wnętrz nowego biura zajęła się warszawska pracownia architektoniczna The Design Group.
Budynki Varso 1 i 2 w Warszawie Obiekty Varso 1 i Varso 2 autorstwa biura HRA Architekci wraz z wieżą projektu Foster + Partners i ogólnodostępnymi pasażami tworzyć będą nową miastotwórczą przestrzeń w samym centrum stolicy.
Hala Gwardii do remontu: miasto ogłasza kolejny przetarg w formule PPP Władze Warszawy szykują wielki remont Hali Gwardii. Właśnie ogłosiły postępowanie na wybór partnera, który wykona prace projektowe i remontowe, a docelowo zajmie się utrzymaniem wschodniej Hali Mirowskiej – tzw. Hali Gwardii.
Plany na przyszłość: 25. edycja wystawy 115 projektów dla Warszawy, w tym 29 koncepcji studenckich. Do 18 października w pawilonie ZODIAK można oglądać 25. edycję wystawy „Plany na przyszłość”. „Architektura-murator” tradycyjnie jest patronem medialnym ekspozycji.