Architektura MuratorTechnikaBudynek administracyjny portu w Antwerpii

Budynek administracyjny portu w Antwerpii

Obiekt powstał w wyniku przebudowy dawnego gmachu straży pożarnej. Nad historycznym obiektem zrealizowano pięciokondygnacyjną bryłę, opartą na dwóch żelbetowych filarach oraz grupie czterech pochylonych, stalowych kolumn. Jej geometria nawiązuje do kadłuba statku, ale dzięki pofalowanej elewacji z trójkątnych elementów o różnej przezierności przypomina też nieco diament, z których szlifowania Antwerpia słynie od wieków.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Pięciokondygnacyjna bryła nadbudowy nawiązuje do geometrii kadłuba statku; fot. © Helene Binet
Nowa siedziba administracji portu (Port House)Antwerpia, Belgia
AutorzyZaha Hadid Architects
Współpraca autorskaBureau Bouwtechniek
KonstrukcjaStudieburo Mouton Bvba
Konsultant ds. konserwacjiOrigin
Konsultant ds. akustykiDaidalos Peutz
InwestorAntwerp Port Authority
Powierzchnia terenu16400.0 m²
Powierzchnia całkowita12 800 m2 (6600 m2 – odnowiony budynek remizy strażackiej; 6200 m2 – nowy budynek)
Projekt2008
Data realizacji (koniec)2016

Budynek Port House w Antwerpii powstał w wyniku nadbudowy i przebudowy dawnej remizy strażackiej na główną siedzibę administracji tutejszego portu. Na powierzchni ok. 13 000 m2, pracuje 500 osób, dotychczas przebywających w różnych budynkach zlokalizowanych w całym mieście. Decyzja o rozpoczęciu inwestycji zapadła w 2007 roku, gdy okazało się, że funkcjonujące od lat 90. biura są zbyt małe. Z 12 kilometrami doków Antwerpia jest drugim co do wielkości handlowym portem w Europie, obsługującym rocznie 15 000 statków i 60 000 barek śródlądowych. W związku z funkcjonowaniem portu bezpośrednie zatrudnienie ma 60 000 osób, a dodatkowo 150 000 miejsc pracy jest utworzonych pośrednio.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Widok od strony zachodniej – nadbudowa ma 111 m długości, 24 m szerokości i 21 m wysokości; fot. © Hufton+Crow

Na teren inwestycji wybrano dok Kattendijk w północnej części śródmieścia. Dzięki lokalizacji w pobliżu linii brzegowej, prace budowlane mogły być prowadzone częściowo z wody – zarówno materiały budowlane, jak i wielkie stalowe elementy konstrukcyjne transportowano barkami. W związku z realizacją na potrzeby rozwijającego się portu nowej, odpowiednio wyposażonej kubatury, istniejącemu budynkowi remizy strażackiej, którego architektura nawiązuje do stylu rezydencji hanzeatyckich, groziła rozbiórka, dlatego w warunkach konkursu na nową siedzibę administracji zorganizowanym przez departament architektury Regionu Flamandzkiego zapisano konieczność jego zachowania. Poza tą wytyczną nie określono dokładnej lokalizacji nowej bryły.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Nad istniejącym, zabytkowym budynkiem remizy strażackiej nadbudowano nowoczesną bryłę; fot. © Hufton+Crow

Wszystkie pięć prac zakwalifikowanych do drugiego etapu konkursu zakładało nadbudowę historycznego obiektu. Projektanci dokonali dokładnej analizy miejsca, nawiązali układem nowej zabudowy do osi północ-południe, równoległej do podłużnej osi doku, i wyeksponowali fasady dawnego budynku poprzez ujednolicenie elewacji nadbudowy. Pomysł nowej, wyrazistej architektonicznie kubatury nawiązywał do niezrealizowanego projektu potężnej wieży, która miała wieńczyć gmach straży pożarnej. Pięciokondygnacyjna bryła nadbudowy ma 111 m długości, 24 m szerokości i 21 m wysokości.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Architekci wyeksponowali fasadę dawnego budynku remizy strażackiej, poprzez ujednolicenie elewacji nadbudowy; ©Hufton+Crow

Nawiązuje do geometrii kadłuba statku, jednocześnie elewacja jest pofalowana, dzięki czemu odbija zmieniające się światło dzienne, upodabniając się do migoczącej powierzchni wody. Zbudowano ją z elementów trójkątnych, co pozwoliło na zaprojektowanie bryły o miękkim kształcie i na łagodne przejście między jej płaską częścią południową do pofalowanej części północnej. Niektóre elementy są przezroczyste, inne kolorowe, zapewniają odpowiednią ilość światła dziennego przy jednoczesnym zachowaniu odpowiednich warunków komfortu cieplnego w pomieszczeniach. Zróżnicowanie wyglądu powoduje, też rozbicie masywnej bryły, a obiekt przypomina nieco diament, z których szlifowania Antwerpia słynie od wieków.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Trzecią podporę konstrukcji nowego budynku stanowią cztery pochylone, stalowe kolumny o długości dochodzącej do 46 m, wykonane ze stali o grubości 45 mm; fot. ©Filip Dujardin

Konstrukcja

Stalową konstrukcję nośną budynku wykonano w sześciu częściach nie cięższych niż 400 ton, złożonych w montażowni poza placem budowy, i przetransportowano na miejsce inwestycji drogą wodną, po czym osadzono za pomocą specjalnego żurawia Terex CC6800. Łączny czas produkcji i montażu każdego z elementów nie przekraczał miesiąca. Prefabrykaty łączono ze sobą za pomocą spawania. Tolerancje wykonawcze dla wszystkich części konstrukcji ustalono na 30 mm.

Konstrukcję przekrycia atrium stanowią spawane teowniki o różnych wysokościach, środniku o szerokości 15-50 mm, pasach dolnym i górnym o wymiarze 110/50 mm. Na elementach nośnych zamocowano profile o szerokości 110 mm tworzące ramy paneli szklanych. Podparcie zadaszenia na ścianach istniejącego budynku zrealizowano poprzez wieniec z profilu rurowego, na którym z jednej strony opierają się belki zadaszenia, a z drugiej zamocowane są cieńsze belki stalowe, oparte na ścianie murowanej w rozstawie odpowiadającym podziałom historycznej elewacji.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Aby uzyskać otwartą przestrzeń biurową typu open space, pomiędzy kondygnacjami zastosowano pochyłe słupy; fot. ©Tim Fisher

Konstrukcja trzech górnych kondygnacji została wykonana z trzech głównych kratownic stalowych o wysokości od 12 do 16 m i wadze 160-190 ton. Podwieszono do nich konstrukcję dolnej kondygnacji nadbudowy (szósta kondygnacja budynku). Środkowa kratownica jest płaska, boczne (wspierające wschodnią i zachodnią ścianę zewnętrzną) są pofałdowane zgodnie z projektem architektonicznym elewacji. Na poziomie 7 kondygnacji i dachu wprowadzono płaskie kratownice poziome jako usztywnienie wiatrowe.

Długość całej konstrukcji wynosi 105 m, szerokość dochodzi do 25 m. Kratownice zbudowano z elementów ze stali klasy S355, wykorzystując profile HEA/B/M800 do budowy pasów, oraz dwuteowych HD400 do budowy słupów i stężeń diagonalnych. Ściany szczytowe – północna i południowa – zgodnie z zamierzeniem projektantów, pozostały otwarte, co bardzo utrudniało powiązanie zakończeń trzech głównych kratownic konieczne dla usztywnienia całej konstrukcji. Ostatecznie, zamiast łączyć końce kratownic wprowadzono cztery kratownice poprzeczne ukryte w nadbudowanej kubaturze.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Fasadę zbudowano z elementów trójkątnych, co pozwoliło na uzyskanie bryły o miękkim kształcie; ©Hufton+Crow

Stropy nowej części są kompozytowe, z betonu wylewanego na płytach trapezowych opartych na stalowych belkach ażurowych.

Łączny ciężar konstrukcji stalowej wynosi 1500 ton. Przenoszą go trzy podpory. Od strony południowej jest to żelbetowy filar mieszczący ewakuacyjną klatkę schodową, zwieńczony kratownicą Vierendeela przejmującą napór wiatru. Od strony północnej jest to filar mieszczący pion komunikacyjny z windą towarową i klatką schodową. Razem z konstrukcją obudowanej kładki o rozpiętości dochodzącej do 32 m filary te tworzą żelbetową ramę, dodatkowo spiętą pod poziomem terenu żelbetową belką przechodzącą przez podziemie południowego skrzydła budynku historycznego i przejmującą siły poziome. Trzecią podporę stanowi grupa czterech pochylonych stalowych kolumn o długości dochodzącej do 46 m wykonanych ze stali grubości 45 mm.

Fundamenty stanowią zespoły pali o długości dochodzącej do 14,5 m, zwieńczone żelbetową płytą o wysokości całej drugiej kondygnacji podziemnej.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Na dolnej kondygnacji nadbudowy usytuowano m.in. restaurację; ©Hufton+Crow

Dyspozycja funkcjonalna

Dziedziniec dawnej straży nakryto przeszklonym zadaszeniem i przekształcono w hol recepcyjny, z którego można się dostać do biur w nowej kubaturze za pomocą pionów klatkowo-windowych zlokalizowanych w charakterystycznej konstrukcji przypominającej ogromny filar i stanowiącej jeden z głównych elementów konstrukcyjnych. Nad poziomem dachu istniejącego budynku i pod spodem nowej kubatury piony komunikacyjne połączone są obudowaną kładką pełniącą również funkcję tarasu widokowego.

Na górnych piętrach budynku historycznego i na dolnych kondygnacjach nadbudowy zlokalizowano funkcje związane ze wspólnym spędzaniem czasu: restauracje, sale konferencyjne, audytorium. Pozostałe kondygnacje przeznaczono na biura w układzie open space.

Budynek administracyjny portu w Antwerpii
Konstrukcja trzech górnych kondygnacji została wykonana ze stalowych kratownic o wysokości od 12 do 16 m, do których podwieszono konstrukcję dolnej kondygnacji nadbudowy; fot. ©Filip Dujardin

Rozwiązania ekologiczne

Projekt spełnia wymogi konieczne do uzyskania certyfikatu BREEAM (poziom Very Good). Ogrzewanie i chłodzenie zapewniają gruntowe pompy ciepła (ponad 100 wierceń na głębokość 80 m). W budynku istniejącym zastosowano belki chłodzące, a w nowym – sufity chłodzące. Nowoczesne wyposażenie pomieszczeń sanitarnych (czujniki ruchu, systemy niewykorzystujące wody) pozwala zmniejszyć zużycie wody, a automatyka kontrolująca natężenie światła dziennego – zużycie prądu potrzebnego. W obrębie terenu inwestycji zlokalizowano 25 miejsc postojowych dla samochodów elektrycznych i 190 dla rowerów.

Tagi:
Wieżowiec Zahy Hadid otwarto dla publiczności Generali Tower można było odwiedzić po raz pierwszy w niedzielę 15 października 2017. Mediolańska wieża ma 170 metrów wysokości, jej budowa zakończy się na początku 2018 roku.
Matematyczna galeria Zahy Hadid Przy projektowaniu wystawy o matematyce inspiracją dla Zahy Hadid były prądy powietrza wywoływane przez unoszący się samolot. Otwarta w grudniu w londyńskim Muzeum Nauki Mathematics: The Winton Gallery jest jedyną stale dostępną muzealną ekspozycją stworzoną przez znaną architektkę.
Drewniany stadion od Zaha Hadid Architects Pracownia Zaha Hadid Architects wygrała konkurs na projekt stadionu klubu Forest Green Rovers w Stroud w Wielkiej Brytanii. Powstanie najbardziej ekologiczny obiekt tego typu na świecie.
City Life w Mediolanie. Apartamenty projektu Zahy Hadid City Life to jedno z największych przedsięwzięć architektoniczno-urbanistycznych ostatnich lat w Mediolanie. Projektantami budynków wchodzących w skład wielofunkcyjnego kompleksu są Zaha Hadid, Arata Isozaki oraz Daniel Libeskind. Całość zostanie ukończona w 2018 roku.
Dom jest centrum świata - rozmowa z Marcinem Steindlem i Janem Karpielem Bułecką O architekturze Podhala, współpracy z Zahą Hadid oraz o współczesnym ujęciu tradycyjnego budownictwa drewnianego opowiadają architekci Marcin Steindel i Jan Karpiel Bułecka.
Terminal Morski w Salerno Nowy Terminal Morski w Salerno to jeden z elementów szeroko zakrojonego i realizowanego już od lat 90-tych planu rewitalizacji portu. Obiekt powstał według projektu Zaha Hadid Architects i jest pierwszą realizacją pracowni oddaną do użytku po śmierci jej założycielki.