Architektura MuratorWydarzeniaEuropejska nagroda dla najlepszej przestrzeni publicznej. Wyniki konkursu Public Space 2014

Europejska nagroda dla najlepszej przestrzeni publicznej. Wyniki konkursu Public Space 2014

Europejska nagroda dla najlepszej przestrzeni publicznej (European Prize for Urban Public Space) przyznawana jest co dwa lata. W siódmej edycji I nagrodę ex aequo otrzymała renowacja starego portu w Marsylii i linearny park w Hiszpanii. Prezentujemy nagrodzone prace i cztery wyróżnienia przyznane przez międzynarodowe jury

Przyznawana co dwa lata europejska nagroda dla najlepszej przestrzeni publicznej została ustanowiona z inicjatywy Centrum Kultury Współczesnej Barcelony (Centre of Contemporary Culture of Barcelona, CCCB) w następstwie zorganizowanej w 1999 roku wystawy "The Reconquest of Europe". Celem wyróżnienia jest promowanie projektów poprawiających jakość przestrzeni publicznej w europejskich miastach.

Ceremonia wręczenia nagród w ósmej edycji nagrody Public Space odbyła się 25 kwietnia 2014 roku w Barcelonie. Międzynarodowe jury, w którego skład wchodzą reprezentanci wiodących europejskich instytucji architektonicznych w Europie, wybrało dwóch zwycięzców i wyróżniło cztery kolejne realizacje. Pierwszą nagrodę przyznano ex aequo renowacji Vieux-Port w Marsylii (Francja) oraz "Plecionej dolinie" (The braided valley) w Elche (Hiszpania).

W skład jury weszli przedstawiciele The Architecture Foundation (London), Architekturzentrum Wien (Wiedeń), Cité de l’Architecture et du Patrimoine (Paryż), the Museum of Finnish Architecture (Helsinki), the Deutsches Architekturmuseum (Frankfurt) oraz Museum of Architecture and Desing (Lublana).

I nagroda ex aequo dla najlepszej przestrzeni publicznej w Europie

Vieux-Port w Marsylii to największy miejski port w Europie znajdujący się w naturalnej zatoce, gdzie zbiegają się centralne dzielnice miasta. Najważniejszą decyzją podjętą w ramach renowacji starego portu było usunięcie elementów blokujących wolny dostęp do wody. Zlikwidowano zabudowania klubów jachtowych oraz ograniczono ruch kołowy, który dodatkowo utrudniał swobodne spacery wzdłuż linii nadbrzeża. Miejsce dawnych zabudowań zajęły unoszące się na wodzie doki, obsługujące aktywności wodne. Dla ochrony przed południowym słońcem wzniesiono Grande Ombrière, prostokątny baldachim o powierzchni 1,000 m2. Jego lustrzana powierzchnia wewnętrzna odbija dynamicznie zmieniający się miejski spektakl. W przeciwieństwie do praktyk prywatyzacji terenów portowych, Vieux-Port reprezentuje dobry przykład ożywienia przestrzeni publicznej i oddania jej do użytku wszystkim użytkownikom.

Inwestor: MPM Communauté urbaine Marseille Provence Métropole, Direction des Infrastructures
Projekt: Michel Desvigne Paysagiste MDP, Foster + Partners, Tangram, INGEROP, AIK
Kraj: Francja
Powierzchnia: 12.000 m2
Koszt: 45.000.000 €
Projekt: 2011
Realizacja: 2012-2013

I nagroda ex aequo dla najlepszej przestrzeni publicznej w Europie

Elche to miasto na południowym wschodzie Hiszpanii. Przebiegająca przez nie rzeka Vinalopó zwęża się i przybiera jedynie okresowo. Jesienią jej nurt stawał się rwący, powodował osuwanie się ziemi i powstawanie stromych zboczy. W latach 70. rozwiązano problem powodzi, ale jednocześnie usunięto ścieżki, dzięki którym mieszkańcy mogli dostać się na przeciwny brzeg porośnięty wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO palmowym gajem. W 2009 roku ogłoszono konkurs architektoniczny, którego celem było przekształcenie dna rzeki w linearny, trzykilometrowy park oraz połączenie przeciwległych brzegów rzeki. Nowa przestrzeń publiczna to sieć przeplatających się ścieżek i pieszych mostów wznoszących się w formie litery Y. Trzykilometrowy linearny park prowadzi ku obszary natury znajdującym się na północy miasta. Pomimo upływającego czasu i spontanicznego użytkowania przez mieszkańców okolicy, park wciąż nie został oddany do użytku ze względu na zmianę.

Inwestor: Ayuntamiento de Elche
Projekt: Francisco Leiva Ivorra, Marta García Chico, Antoni Baile Jiménez, Prócoro del Real Baeza
Kraj: Hiszpania
Powierzchnia: 115.000 m2
Koszt: 2.382.000 €
Projekt: 2009
Realizacja: 2011-2013

Jury przyznało wyróżnienia dla czterech przestrzeni publicznych:
- "La Lira theatre", Ripoll (Hiszpania), RCR Aranda Pigem Vilalta Arquitectes SLP | Joan Puigcorbé, projekt 2004, zakończenie prac 2012
- "Baana: Pedestrian", korytarz dla pieszych i rowerzystów, Miejski Wydział Planowania Przestrzennego w Helsinkach, Miejski Wydział Robót Publicznych w Helsinkach, Loci Landscape Architects Ltd, Helsinki (Finlandia), projekt 2003, zakończenie 2012
- cmentarz muzułmański, Altach (Austria), Bernardo Bader Architects, współpraca Azra Askamija (projekt wnętrza), Eva Grabherr, projekt 2007, zakończenie prac 2012
- "Rainham marshes", Londyn (Wielka Brytania), Peter Beard_LANDROO M | Peter Beard, Alexander Gore, Sabba Khan, Dingle Price, Gregory Ross, Mark Smith, Keita Tajima, projekt 2003, zakończenie prac 2014

10 polskich realizacji walczy w tym roku o European Prize for Urban Public Space Na tegoroczny konkurs European Prize for Urban Public Space nadesłano 279 realizacji z 32 krajów. Polskę reprezentuje 10 różnych przestrzeni publicznych, w tym plac przed Centrum Spotkania Kultur w Lublinie, bulwary wiślane w Warszawie i zagospodarowanie dziedzińca urzędu miasta w Poznaniu. Czy mamy szansę na nagrodę?