Architektura MuratorWydarzeniaKatedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy

Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy

Za sprawą krakowskich konserwatorów i Międzynarodowego Centrum Kultury możemy odkryć i docenić zapomniany zabytek należący do trzech kultur – ormiańskiej, ukraińskiej i polskiej. XIV-wieczna świątynia, zmodernizowana na początku XX wieku przez Franciszka Mączyńskiego we współpracy z Józefem Mehofferem i Janem Henrykiem Rosenem, przechodzi obecnie wieloetapową konserwację finansowaną ze środków polskiego ministerstwa kultury. We wrocławskim Muzeum Architektury możemy oglądać kolejną odsłonę ekspozycji poświęconej temu przedsięwzięciu.

Katedra ormiańska we Lwowie
Prezbiterium Ormiańskiej Katedry we Lwowie z freskami Jana Henryka Rosena. Fot. Paweł Mazur/serwis prasowy wystawy

Do 4 września w Muzeum Architektury we Wrocławiu można oglądać wystawę podsumowującą efekt prac konserwatorskich prowadzonych w katedrze ormiańskiej we Lwowie, wyjątkowym zabytku z XIV wieku, który na początku wieku XX został zmodernizowany i udekorowany przez polskich twórców – architekta Franciszka Mączyńskiego oraz malarzy Józefa Mehoffera i Jana Henryka Rosena.

Z inicjatywy Józefa Teodorowicza, arcybiskupa lwowskiego kościoła ormiańskiego, w latach 1902-1938 katedrę poddano przebudowie i stylistycznej „rearmenizacji”. Wnętrze wypełniły mozaiki Józefa Mehoffera i niezwykłe polichromie Jana Henryka Rosena z lat 20., przywodzące na myśl dzieła Gustava Klimta i równocześnie malarstwo bizantyjskie. Katedra szczęśliwie przetrwała wojnę, potem długo służyła jako muzealny magazyn, a od 2003 roku należy do lwowskiej gminy Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego. W 2008 roku Stowarzyszenie Absolwentów Akademii Dziedzictwa (studiów podyplomowych powołanych w 2001 roku przez Międzynarodowe Centrum Kultury i Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie) rozpoczęło konserwację świątyni finansowaną ze środków polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Przyjęto założenie, że prace renowacyjne prowadzone będą przez zespół restauratorów z Polski i Ukrainy, co służyć ma wymianie doświadczeń i promocji polskiej koncepcji konserwacji zabytków. Zakończenie pierwszego etapu przedsięwzięcia – renowacji polichromii Jana Henryka Rosena w nawie – stało się pretekstem do przygotowania przez Międzynarodowe Centrum Kultury wystawy Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy pod opieką kuratorską architekta Michała Wiśniewskiego. Najpierw – na przełomie roku 2015 i 2016 – prezentowana była w Krakowie, a obecnie oglądać ją można we Wrocławiu.

Ekspozycji towarzyszy zatytułowany tak samo jak ona polsko-angielski album wydany w 2015 roku przez Międzynarodowe Centrum Kultury. Oprócz historii świątyni i jej malowideł oraz opisu prac konserwatorskich, publikacja zawiera artykuły poświęcone przedwojennej lwowowskiej architekturze i twóczości Franciszka Mączyńskiego.

Za sprawą krakowskich konserwatorów i Międzynarodowego Centrum Kultury ponownie zatem możemy odkryć i docenić zapomniany cenny zabytek należący do trzech kultur – ormiańskiej, ukraińskiej i polskiej.

Tagi:
Wystawy na Wawelu projektu pracowni NArchitekTURA Aranżacje ekspozycji na Zamku Królewskim na Wawelu są przykładem osobistych i nowoczesnych interwencji wkomponowanych w historyczne tło miejsca – o projektach ekspozycji pracowni NArchitekTURA piszą Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak.
Nieznane niewiadome: 23. triennale w Mediolanie Triennale w Mediolanie to jedno z najważniejszych wydarzeń poświęconych architekturze i wzornictwu. Tegoroczna wystawa, którą można oglądać jeszcze do 11 grudnia, prezentuje prace ponad 400 artystów, projektantów, architektów i naukowców z ponad 40 krajów, w tym z Polski. Relacja Tomasza Żylskiego.
Botticelli na Zamku Królewskim w Warszawie Projektant aranżacji wystawy, przy opowiadaniu renesansowych historii, podjął ryzyko wypełnienia sali dużą powierzchnią samej czystej formy –  o ekspozycji Botticellego na Zamku Królewskim w Warszawie, autorstwa NArchitekTURY, pisze Adam Orlewicz.
Hokusai. Wędrując… Po wystawie oprowadza Bartosz Haduch Do 5 grudnia w Muzeum Narodowym w Krakowie można oglądać wystawę drzeworytów Katsushiki Hokusaia „Hokusai. Wędrując…”. Projekt aranżacji ekspozycji opracowało biuro NArchitekTURA Bartosza Haducha.
Jadwiga Grabowska-Hawrylak w Lizbonie! Dorobek Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak po raz drugi zostanie zaprezentowana poza Polską. Przez trzy miesiące w siedzibie Trienal de Arquitectura de Lisboa będzie można zobaczyć projekty, rysunki oraz modele najciekawszych obiektów autorstwa architektki.
Biennale architektury w Wenecji 2021: miniprzewodnik Marcina Bratańca i Urszuli Forczek-Brataniec Biennale architektury, chwalone, krytykowane, ogłaszane martwym jak sama Wenecja, i jak ona wciąż wyłaniające się z laguny, to wciąż jeden z najważniejszych punktów węzłowych myślenia o architekturze – piszą w osobistej relacji specjalnie dla „A-m” Marcin Brataniec i Urszula Forczek-Brataniec. Co warto zobaczyć podczas tegorocznego biennale architektury? Prezentujemy autorski przewodnik krakowskich architektów, którym, mimo obostrzeń związanych z pandemią, udało się dotrzeć do Wenecji.