Architektura MuratorWydarzeniaNajlepsze przestrzenie publiczne Europy. Zgłoszenia tylko do 22 lutego!

Najlepsze przestrzenie publiczne Europy. Zgłoszenia tylko do 22 lutego!

22 lutego zakończy się nabór zgłoszeń do konkursu European Prize for Urban Public Space 2016. Prezentujemy nasz wybór realizacji zgłoszonych, nominowanych i nagrodzonych w minionych edycjach.

Najlepsze przestrzenie publiczne Europy. Zgłoś własną do 22 lutego!

Renowacja Vieux Port

Vieux-Port w Marsylii to największy miejski port w Europie znajdujący się w naturalnej zatoce, gdzie zbiegają się centralne dzielnice miasta. Najważniejszą decyzją podjętą w ramach renowacji starego portu było usunięcie elementów blokujących wolny dostęp do wody. Zlikwidowano zabudowania klubów jachtowych oraz ograniczono ruch kołowy, który dodatkowo utrudniał swobodne spacery wzdłuż linii nadbrzeża. Miejsce dawnych zabudowań zajęły unoszące się na wodzie doki, obsługujące aktywności wodne. Dla ochrony przed południowym słońcem wzniesiono Grande Ombrière, prostokątny baldachim o powierzchni 1,000 m2. Jego lustrzana powierzchnia wewnętrzna odbija dynamicznie zmieniający się miejski spektakl. W przeciwieństwie do praktyk prywatyzacji terenów portowych, Vieux-Port reprezentuje dobry przykład ożywienia przestrzeni publicznej i oddania jej do dyspozycji wszystkich użytkowników.

Autorzy: Michel Desvigne Paysagiste MDP, Foster + Partners, Tangram, INGEROP, AIK 
Lokalizacja: Marsylia, Francja
Powierzchnia: 12 000 m2
Projekt: 2011
Realizacja: 2012-2013 
Nagroda równorzędna, edycja 2014

"La vall trenada"

Elche to miasto na południowym wschodzie Hiszpanii. Przebiegająca przez nie rzeka Vinalopó zwęża się i przybiera jedynie okresowo. Jesienią zazwyczaj jej nurt stawał się rwący, powodował osuwanie się ziemi i powstawanie stromych zboczy. W latach 70. rozwiązano problem powodzi, ale jednocześnie usunięto ścieżki, dzięki którym mieszkańcy mogli dostać się na przeciwny brzeg, porośnięty wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO palmowym gajem. W 2009 roku ogłoszono konkurs architektoniczny, którego celem było przekształcenie dna rzeki w linearny, trzykilometrowy park oraz połączenie przeciwległych brzegów rzeki. Nowa przestrzeń publiczna to sieć przeplatających się ścieżek i pieszych mostów wznoszących się w formie litery Y. Trzykilometrowy linearny park prowadzi ku obszary natury znajdującym się na północy miasta.

Autorzy: Francisco Leiva Ivorra, Marta García Chico, Antoni Baile Jiménez, Prócoro del Real Baeza 
Lokalizacja: Elche, Hiszpania
Powierzchnia: 115.000 m2  
Projekt: 2009 
Realizacja: 2011-2013
Nagroda równorzędna, edycja 2014

Cmentarz muzułmański w Altach

Cmentarz w Altach obsługuje region Vorarlberg w zachodniej Austrii, zamieszkiwany przez dość liczną społeczność muzułmańską (8%). Obiekt składa się z horyzontalnego budynku głównego oraz pięciu prostokątnych pasów z miejscami pochówku. W zadaszonej części mieści się najważniejsza sala, gdzie odbywają się ceremonie. Tutaj znalazły się także przestrzenie służące ablucji i modlitwom. Do realizacji wykorzystano beton o różowym odcieniu oraz drewno dębowe, z którego wykonano ornamenty na elewacji z głównym wejściem. W 2013 roku obiekt otrzymał nagrodę Agi Khan, przyznawaną najlepszym realizacjom służącym społeczności muzułmańskiej na świecie.

Autor: Bernardo Bader Architects
Lokalizacja: Altach, Austria 
Inwestor: Altach Municipality, Gottfried Brändle Mayor
Projekt: 2008-2011
Realizacja (koniec): 2011 
Powierzchnia całkowita: 8 415 m2
Wyróżnienie, edycja 2014

Plaza Mayor w Almazan

Otoczona monumentalnymi budynkami Plaza Mayor de Almazan to typowy przykład placu w historycznych, hiszpańskich miastach - położonego na szczycie wzgórza, w miejscu o dużej wartości krajobrazowej i walorach widokowych. Przed interwencją plac służył jako rozległy parking, blokujący dostęp do otaczających go zabytkowych budynków. W ramach rewitalizacji teren uporządkowano, oczyszczono z niepotrzebnych barier i przeszkód. Podkreślono też połączenie placu z otoczeniem, ułatwiając zejście w kierunku starych murów oraz w dół, do rzeki Douro.

Autor: Churtichaga + Quadra-Salcedo arquitectos
Lokalizacja: Almazán, Hiszpania
Powierzchnia: około 6 900m2
Projekt: 2008
Realizacja: 2010-2011
Finalista, edycja 2012

Biblioteka na świeżym powietrzu w Magdeburgu

Salbke to jedna peryferyjnie położonych dzielnic Magdeburga. Okolica mierzy się z problemami typowymi dla wschodnioniemieckich przedmieść - wysokim bezrobociem, niedosytem instytucji publicznych oraz brakiem środków na zagospodarowanie licznych wolnych terenów. Jedna z pustych działek, powstała w wyniku wyburzenia dzielnicowej biblioteki, stała się miejscem opartego na partycypacji eksperymentu, w ramach którego utworzono tymczasową bibliotekę na świeżym powietrzu. Dzięki sukcesowi tej inicjatywy, udało się pozyskać fundusze na budowę obiektu, z którego mieszkańcy korzystają do dziś. Charakterystyczne, ażurowe elewacje zostały wykonane z prefabrykowanych betonowych płyt pochodzących z wyburzonego centrum handlowego z lat 60-tych. W wyższej części znalazła się kawiarnia oraz scena dla różnorodnych wydarzeń, a w niższej półki z książkami. Na przestrzeni przylegającej do biblioteki zaprojektowano szereg miejsc do czytania na świeżym powietrzu.

Autorzy: KARO* i Architektur+Netzwerk 
Lokalizacja: Magdeburg, Niemcy
Projekt: 2005 
Realizacja: 2008-2009
Powierzchnia: 488 m2
Nagroda równorzędna, edycja 2010

Miejskie Organy w Zadarze

Położony w Dalmacji Zadar uległ znacznym zniszczeniom w czasie drugiej wojny światowej w wyniku bombardowań amerykańskich i brytyjskich, skierowanych przeciwko stacjonującym tu jednostkom niemieckim. W ramach pospiesznej i chaotycznej rekonstrukcji miasta, miejsce zostało otoczone betonowym murem i było rzadkim celem odwiedzin mieszkańców czy turystów. W 2005 roku zrealizowano nową nadmorską promenadę, będącą jednocześnie projektem architektonicznym i eksperymentalnym muzycznym instrumentem. Za sprawą wiatru i uderzeń fal morskich, z otworów w stopniach monumentalnych, marmurowych schodów wydobywają się harmonijne dźwięki – muzyka wody i powietrza. Dzięki przystosowaniu koniuszka półwyspu do przyjmowania statków rejsowych, stał się on bramą do miasta, miejscem chętnie odwiedzanym zarówno przez mieszkańców jak i turystów.

Autor: Nikola Bašić
Lokalizacja: Zadar, Chorwacja
Powierzchnia 1 700 m2
Projekt: 2004
Realizacja: 2004-2005
Nagroda równorzędna, edycja 2006

Jedynym polskim projektem wyróżnionym dotąd w konkursie jest Plac Bohaterów Getta w Krakowie (edycja 2006), zaprojektowany przez Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka z Biura Projektów Lewicki Łatak. Do finału European Prize for Urban Public Space 2014 dotarł projekt Renowacji prawego brzegu Wisły w Warszawie, projektu Marka Piwowarskiego z zespołem.

Więcej o konkursie i zasadach zgłaszania realizacji TUTAJ.

Magdalena Gawin: stop betonozie! Nowa wykładnia konserwatorska dotycząca rewitalizacji historycznych terenów miejskich Generalna konserwator zabytków Magdalena Gawin zapowiedziała zmianę tzw. wykładni konserwatorskiej w kwestii modernizacji historycznych rynków i placów. Ma być mniej betonu i kamienia, a więcej zieleni.
Dość patriarchalnych symboli w przestrzeni publicznej! Pomnik konny Izy Rutkowskiej Polska artystka Iza Rutkowska rozprawia się z patriarchalnymi symbolami opresji w przestrzeni publicznej państw kolonialnych. Zaczęła od Hiszpanii, teraz czas na Włochy i Francję.
Park im. Cichociemnych Spadochroniarzy AK: startuje realizacja konkursowego projektu eM4 Pracowni Architektury Brataniec Park im. Cichociemnych Spadochroniarzy AK już w przyszłym roku stanie się atrakcyjną, zieloną przestrzenią do wypoczynku i rekreacji. Według projektu eM4 Pracowni Architektury Brataniec powstaną m.in. place zabaw i ścieżka dydaktyczna nawiązująca do historii Cichociemnych. Posadzone zostaną także nowe drzewa i krzewy.
Pomnik Drzewa w Wieleniu: nowy trend rewitalizacji przestrzeni miejskiej? Pomnik Drzewa w Wieleniu odsłonięto pod koniec ubiegłego roku w ramach szeroko zakrojonej „rewitalizacji” miasta, ale media dopiero teraz zainteresowały się tematem. Wszystko za sprawą jednego postu.
Nowy Skwer Sportów Miejskich w centrum Warszawy projektu JAKABE Kolejny w Warszawie Skwer Sportów Miejskich powstanie nad stacją metra Ratusz Arsenał. Za zagospodarowanie przestrzeni odpowiada krakowskie biuro JAKABE Projekty.
Przestrzenie publiczne nowej normalności Pandemia pokazała, że możliwa jest zmiana priorytetów dotyczących funkcjonowania miast i ich przestrzeni publicznych. Przyglądając się nowym trendom i proponowanym rozwiązaniom, przedstawiamy osobistą perspektywę autora – 15 miesięcy z życia urbanisty Michała Stangla w czasach pandemicznych obostrzeń.