Architektura MuratorWydarzeniaPrzekształcenia Warszawy po 1989

Przekształcenia Warszawy po 1989

1 grudnia odbędzie się premiera kolejnej mapy poświęconej architekturze Warszawy. Znalazły się na niej wartościowe obiekty, które uległy znacznym przekształceniom po 1989 roku - zarówno negatywnym, jak i tym wzorcowym.

Dom Handlowy Smyk
Dom Handlowy Smyk, fot. Grażyna Rutowska, zbiory NAC ​

Na mapie TBTS znalazło się 20 budynków, a także przestrzeni miejskich, które zmieniły się w ciągu ostatnich 25 lat, a są cenne ze względu na swoją wartość artystyczną, historyczną, kontekst społeczno-kulturowy czy też istotną dla stolicy lokalizację. Obiekty te zostały poddane różnorodnym przekształceniom – modernizacjom, adaptacjom, rewitalizacjom, remontom, konserwacjom. Porównując je ze sobą, możemy ocenić, które z nich są dobrymi przykładami tych przekształceń, a które spowodowały utratę wartości zabytkowej – artystycznej bądź historycznej.

Tu było, tu stało 3 mówi o zmianach, jakie zachodzą w przestrzeni Warszawy. Przyglądając im się, możemy zobaczyć i ocenić ich jakość – co otrzymaliśmy, a co być może straciliśmy w ich wyniku – mówi Patrycja Jastrzębska, autorka i organizatorka projektu.

Mapa porusza także zagadnienia związane z konserwacją i modernizacją obiektów historycznych, ochrony dziedzictwa architektonicznego, działania służb konserwatorskich, a także rewitalizacji niszczejących wartościowych obiektów. Jednym z uwzględnionych na niej obiektów jest DH Smyk (Centralny Dom Towarowy) położony przy ul. Kruczej 50. Wybitny przykład modernizmu, zaprojektowany w latach 1947–1948 przez Zbigniewa Ihnatowicza i Jerzego Romańskiego. Przez zwolenników doktryny socrealistycznej był krytykowany za kosmopolityzm, formalizm i ideową obcość. Pożar w 1975 r. zniszczył wnętrze obiektu, który po remoncie stał się sklepem z artykułami dziecięcymi i przyjął nazwę „Smyk”. Kolejne kontrowersje wzbudził w 2006 r. wpis do rejestru zabytków – dotyczył tylko konstrukcji budynku, przypomnijmy, przed laty wybranego przez Muzeum Architektury we Frankfurcie n. Menem do kolekcji architektury modernistycznej XX w. W 2015 r. możemy obserwować skutki tej decyzji. Trwa przebudowa gmachu, który został prawie całkowicie rozebrany.

Jako przykład pozytywnej adaptacji postindustrialnej architektury do nowych funkcji, autorzy mapy zaprezentowali jedną ze stacji Linii Średnicowej projektu Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka. „Warszawa Powiśle” jest pierwszym w Warszawie tego typu obiektem zmodernizowanym przez prywatnych inwestorów (Grupa Warszawa: Norbert Riedke, Bartłomiej Kraciuk, Hubert Karsz). Adaptacja z 2009 r. została zrealizowana według projektu grupy CENTRALA (Krzysztof Banaszewski, Małgorzata Kuciewicz, Jakub Szczęsny).

Na mapie znalazły się również m.in. Pasaż Stefana „Wiecha” Wiecheckiego, kino „Iluzjon”, Prudential i Pałac Jabłonowskich (d. Ratusz) na Placu Teatralnym.

1 grudnia 2015 r., godz. 18.00
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Premierze mapy Tu było, tu stało 3 (TBTS) towarzyszyć będzie wykład „Co nam zostało po transformacji?”, który wygłosi prof. Waldemar Baraniewski z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Trzecia część została wydana drukiem w nakładzie 5 tysięcy egzemplarzy i będzie dystrybuowana bezpłatnie.

Przekształcenia Warszawy po 1989 - mapa i wykład
PKP Powiśle, dolny budynek, 2007. Fot. Błażej Pindor
Tagi:
Jaka Warszawa – dziś i jutro? Rozmowa z Marleną Happach Pojawia się potrzeba takiego planowania, które uczyni miasto odpornym na różne wyzwania i tempo zmian – mówi Marlena Happach, Architektka Miasta, Dyrektorka Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy. O dzisiejszych wyzwaniach dla miasta i o jego wizji na kolejne dziesięciolecia rozmawiamy, w momencie gdy trwają prace nad nowym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy.
Fabryka Norblina / Warszawa Przenikające się bryły starej i nowej zabudowy tworzą tajemniczy labirynt, odzwierciedlający plan dawnych przejazdów i placów między historycznymi budynkami fabrycznymi. O nowej realizacji biura PRC Architekci pisze Agnieszka Kalinowska-Sołtys.
Jak dziś badać Warszawę? Tendencje i plany na przyszłość Centrum Badań nad Kulturą Warszawy UW oraz Pracownia Studiów Miejskich Instytutu Kultury Polskiej zapraszają na Mityng warszawski 2021. W trzydniowym spotkaniu poświęconym tendencjom w badaniach varsavianistycznych udział wezmą m.in. Ewa Kuryłowicz, Ewa P. Porębska, prof. Roch Sulima, Sylwia Chutnik, Anna Cymer, Grzegorz Piątek i Joanna Rajkowska.
Apartamenty na wynajem przy Św. Barbary w Warszawie: modernizacja kamienic według Grupy 5 Dwie kamienice stanowiące część modernistycznego zespołu dawnego Urzędu Telekomunikacyjnego zostaną zaadaptowane na apartamentowiec z mieszkaniami na wynajem. Projekt przebudowy opracowało biuro Grupa 5 Architekci.
Warszawa z nowymi zasadami współpracy z deweloperami Od teraz deweloperzy budujący osiedla, biurowce czy sklepy w Warszawie będą partycypować finansowo w przebudowie układu drogowego wokół swojej inwestycji adekwatnie to tego, jaki wpływ będzie ona miała na funkcjonowanie miasta. Nowe reguły przestaną też promować dojazdy do centrum samochodem.
ARCHIwum Warszawy lat 90. Wirtualna mapa warszawskiej architektury lat 90. Dostępna jest już mapa warszawskiej architektury lat 90. Po najntisowych realizacjach stolicy oprowadzają badaczki architektury Aleksandra Stępień-Dąbrowska i Alicja Gzowska oraz fotograf Maciej Leszczełowski, którzy razem z wolontariuszami zinwentaryzowali ponad 300 obiektów powstałych w dekadzie transformacji.