Spis treści
Rzeźbiarska architektura Franka Gehry’ego
Muzeum Guggenheima w Abu Zabi to muzeum sztuki nowoczesnej i współczesnej. Jego architektura stanowi bezpośrednią odpowiedź na specyficzny pustynny krajobraz, palące słońce oraz morską bryzę wyspy Saadiyat. Zamiast tradycyjnej bryły zamkniętej w monolitycznym prostopadłościanie, Frank Gehry - całkiem w swoim stylu - stworzył dynamiczną kompozycję nakładających się form rzeźbiarskich o łącznej powierzchni zabudowanej wynoszącej 84 000 m². Obiekt ma 11 600 m² wewnętrznej powierzchni wystawienniczej rozmieszczonej w 30 galeriach oraz aż 23 000 m² otwartych przestrzeni ekspozycyjnych zlokalizowanych na zewnętrznych tarasach i dziedzińcach. To prawdziwy monument.
Najbardziej widowiskowym i najwazniejszym technologicznie elementem zewnętrznym budynku jest skupisko dziesięciu monumentalnych, asymetrycznych stożków osiągających wysokość do 88 metrów. Formy te nie stanowią jedynie detalu rzeźbiarskiego, lecz są nowoczesną reinterpretacją tradycyjnych arabskich wież wiatrowych, służących w architekturze Bliskiego Wschodu do naturalnego chłodzenia przestrzeni publicznych. Stożki działają w oparciu o konwekcję, bo unoszą nagrzane powietrze ku górze, jednocześnie zasysając chłodniejsze bryzy znad Zatoki Perskiej i kierując je w dół na dziedzińce. Dziewięć z nich pokryto siatką ze stali nierdzewnej, natomiast dziesiąty wykonano z płyt onyksowych i szkła, co stwarza unikalny spektakl świetlny po zmroku.
Budynek operuje surowym betonem, stalą, drewnem i szkłem, wpisując się w otoczenie naturalnym światłem Abu Zabi.
- Pisaliśmy też: Ginger i Fred "tańczą" dziś w Pradze. W Warszawie takiej ikonicznej architektury nie chcieli
Budowa gigantycznej "rzeźby" Franka Gehry'ego trwała 20 lat
Powstanie muzeum to zapis dwudziestu lat prób, zmian koncepcji i trudnych decyzji finansowych. Projekt ogłoszono oficjalnie w lipcu 2006 roku po podpisaniu porozumienia pomiędzy szejkiem Mohamedem bin Zayedem Al Nahyanem a Solomon R. Guggenheim Foundation reprezentowaną przez dyrektora Thomasa Krensa.
Choć pierwotnie planowano otwarcie po pięciu latach, to jak donosiły wówczas media, kryzys finansowy z lat 2008 - 2009 oraz anulowanie w październiku 2011 roku przetargu na prace konstrukcyjne odsunęły realizację w czasie.
Przełom w budowie nastąpił 29 września 2021 roku, kiedy emiracka agencja WAM ogłosiła przyznanie głównego kontraktu wykonawczego o wartości 1 miliarda USD. Wykonawcą zostało konsorcjum międzynarodowej grupy BESIX (poprzez spółkę Six Construct) oraz Trojan General Contracting. Zespoły te podjęły się wzniesienia skomplikowanych rzeźbiarskich form stalowych i stożków na wykonanych wcześniej fundamentach.
Tragiczny i symboliczny rys nadaje historii fakt, że Frank Gehry zmarł 5 grudnia 2025 roku w wieku 96 lat, nie doczekawszy oficjalnego otwarcia swojego największego dzieła. Jak podkreślała w mediach Meaghan Lloyd, partnerka w pracowni Gehry Partners, gmach stał się ostatecznym wyrazem głębokiego szacunku architekta dla historii i kulturowych aspiracji Abu Zabi. Zespół Gehry Partners doprowadził budowę w 2026 roku do fazy wykończeniowej pod nadzorem inwestora.
Wyspa Saadiyat („Wyspa Szczęścia”) na której stanęło muzeum, została zaplanowana jako światowe skupisko architektury najwyższej klasy. Guggenheim sąsiaduje tam z takimi ikonicznymi obiektami jak Louvre Abu Dhabi Jeana Nouvela (otwarty w 2017 r.) oraz Zayed National Museum zaprojektowanym przez pracownię Foster + Partners.
8
Otwarcie Muzeum Guggenheima w Abu Zabi za miesiąc - 11 grudnia 2026 r
Udostępnienie budynku publiczności wyznaczono na piątek, 11 grudnia 2026 roku. Bilety, z bezpłatnym wstępem dla młodzieży do 18 lat i studentów ZEA) trafiły do sprzedaży online. Pierwszą dyrektorką Guggenheim Abu Dhabi została dr Valerie Hillings - amerykańska historyczka sztuki, która od 2009 roku uczestniczyła w tworzeniu kolekcji.
Jak podaje Biuro Prasowe zamkniętego jeszcze muzeum, kolekcja budowana od 2009 roku gromadzi sztukę od lat 60. XX wieku do współczesności, łącząc światowe nazwiska (Jackson Pollock, Mark Rothko, Andy Warhol, Jean-Michel Basquiat) z czołowymi artystami Bliskiego Wschodu, Afryki Północnej i Azji Południowej (obszar WANASA), jak Hassan Sharif, Mohammed Kazem czy Samia Halaby. Prace były zresztą prezentowane na wcześniejszych wystawach Seeing Through Light (2014) i The Creative Act (2017).
W programie inauguracyjnym znajdzie się wystawa poświęcona ewolucji twórczej Franka Gehry’ery, zaprezentowana na bazie jego oryginalnych szkiców i modeli.
Co ciekawe, zmarły architekt pozostawił w Abu Zabi jeszcze jeden projekt - centrum sztuk performatywnych Dar al Funoon z salą na 2000 miejsc, z planowanym otwarciem w 2030 roku.
