Spis treści
Przebieg 4. linii metra w Warszawie budzi kontrowersje?
Warszawa w najbliższych latach chce ruszyć z budową 3. linii metra na Pradze-Południe, a równolegle pracuje już powoli nad 4. linią metra. Ma ona łączyć Białołękę (Tarchomin) z Wilanowem, przecinając po drodze większość lewobrzeżnej Warszawy. Według prognoz ekspertów firmy ILF będzie to najpopularniejsza linia metra w stolicy, pokonująca pod względem liczby pasażerów nawet linię M1. Obecnie trwa etap przedprojektowy (koncepcyjny), w ramach którego ustalane są m.in. dokładne lokalizacje stacji M4.
Nie wszystkim jednak podoba się proponowany przebieg nowej linii. Jakiś czas temu pisaliśmy o niepokojach, jakie planowana budowa metra wzbudziła na osiedlu Ruda. Z kolei jesienią 2026 r. dotarły do nas informacje, że jedna z ochockich spółdzielni nie zgadza się, by M4 przebiegało pod jej budynkami. Tymczasem jedna ze stacji, Wiślicka, wypada w samym środku osiedla zarządzanego przez WSM „Rakowiec”.
Wnosimy o przygotowanie alternatywnej trasy dla projektowanej IV linii metra, z uwzględnieniem ominięcia zabudowanych i zagospodarowanych naszych terenów i wyeliminowania zagrożenia dla ludzi i mienia. Propozycja przebiegu IV linii metra rozważana w pracach przedprojektowych wykonanych przez Metroprojekt Sp. z o.o. jest niemożliwa do zaakceptowania
– czytamy w oficjalnym piśmie przesłanym do Zarządu Transportu Miejskiego oraz Metra Warszawskiego 4 sierpnia 2026 r.
Spółdzielnia boi się o bezpieczeństwo budynków. Czy chodzi też o park?
Głównym powodem sprzeciwu WSM „Rakowiec” jest obawa o wpływ budowy metra na budynki. Są to w większości różnej wysokości bloki z lat 60. i 70., a więc wielka płyta. Według spółdzielni przebieg metra w pobliżu osiedli stanowi „bezpośrednie zagrożenie dla wytrzymałości konstrukcji tych budynków (...) oraz następstw ewentualnie wynikłych ze zmiany wód podziemnych”. Podobne obawy wyrażono w stosunku do historycznego budynku przy Wiślickiej 8:
[Jest on – przyp. red.] miejscem Społecznego Domu na Rakowcu, stanowiącym wzór modernistycznej przedwojennej zabudowy, gdzie od wielu lat koncentruje się życie społeczne i kulturalne, a którego architektami byli Szymon i Helena Syrkusowie (...).
Spółdzielnia zwróciła też uwagę na możliwe zagrożenie dla ujęcia wody oligoceńskiej przy ul. Pruszkowskiej 4d. Jak podkreślono, ujęcia niezależne od sieci miejskiej mogą być szczególnie istotne „w przypadku zagrożenia związanego z trwającym konfliktem na Ukrainie”. Przedstawiciele spółdzielni sprzeciwiają się nie tylko budowie metra, ale nawet trwającym aktualnie wierceniom geologicznym (badaniom gruntu), które według nich m.in. zagrażają osiedlowemu starodrzewowi oraz stabilności budynków.
Trzeba zauważyć, że nie jest jasne, dlaczego mieszkańcy są aż tak zaniepokojeni, skoro metro wielokrotnie już budowano w Warszawie pod PRL-owskimi osiedlami z wielkiej płyty. Zapytaliśmy WSM „Rakowiec”, czy spółdzielnia dysponuje jakąś ekspertyzą techniczną, która potwierdza, że jej budynki są szczególnie narażone. Mimo wielokrotnych prób kontaktu nie otrzymaliśmy odpowiedzi do momentu publikacji niniejszego artykułu.
Można się domyślać, że obawy mieszkańców mogą mieć źródło w głośnych medialnych doniesieniach, m.in. o pękającym bloku z wielkiej płyty przy ul. Hirszfelda 2 w Warszawie oraz o zawaleniu się kamienic w Łodzi w związku z drążeniem tunelu kolejowego. Obawy o uszkodzenie starodrzewu przez wiercenia geologiczne sugerują też, że protest jest częściowo motywowany chęcią ochrony osiedlowego Parku im. Zasława Malickiego, na terenie którego planowana jest stacja metra M4 Wiślicka.
- Zobacz także: Nie zwężać ulic, nie stawiać mostów, bo może przyjść wojna. Mamy nową „urbanistykę wojenną”?
WSM „Rakowiec” chce przesunięcia metra pod Cmentarz Żołnierzy Radzieckich
WSM „Rakowiec” nie tylko wyraziła sprzeciw wobec planowanego przebiegu metra M4, ale też zaproponowała jego korektę. Zamiast tuneli metra skręcających pod tereny spółdzielni (co określono jako „zupełnie niezrozumiałe”), spółdzielnia proponuje przesunięcie 4. linii metra tak, żeby przebiegała pod niezabudowanymi terenami, m.in. pod Cmentarzem Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich przy ul. Żwirki i Wigury.
Nie ma przeciwwskazań do poprowadzenia tej linii przez niezabudowane tereny wzdłuż ulicy Pawińskiego w kierunku ulicy Księcia Trojdena, a następnie ulicą Księcia Trojdena po stronie Szpitala i Uniwersytetu Medycznego do ul. Żwirki i Wigury i wzdłuż ul. Żwirki i Wigury do ulicy Racławickiej – po stronie Cmentarza Żołnierzy Radzieckich
– czytamy w piśmie. Do dokumentu załączono mapę, którą odtworzyliśmy poniżej. Linia żółta to planowany wstępnie przebieg metra, linia czerwona to propozycja korekty.
Można mieć jednak wątpliwości, czy korekta sugerowana przez spółdzielnię byłaby korzystna dla mieszkańców, gdyż dla wielu z nich oznaczałaby większą odległość do przejścia, by skorzystać z metra. Trzeba też pamiętać, że projektant metra nie ma pełnej swobody w wyznaczaniu przebiegu tuneli. Jak przypomina Metro Warszawskie, polskie prawo określa w przypadku metra „odpowiednie promienie łuków, które (...) nie powinny być mniejsze niż 300 metrów”. Innymi słowy, tunele metra nie mogą skręcać pod dowolnie ostrym kątem – dopuszczalne są jedynie łagodne, szerokie łuki, a to ogranicza możliwość „ przesuwania” tuneli po mapie.
- Dowiedz się również: Jedyna taka biblioteka w Polsce. Futurystyczna, z zielenią i... na stacji metra
Metro Warszawskie uspokaja i wyjaśnia
Metro Warszawskie potwierdziło nam, że otrzymało omawiane pismo od WSM „Rakowiec” i analizuje je. Dowiedzieliśmy się też, że miało już miejsce spotkanie między przedstawicielami Metra Warszawskiego a spółdzielnią, choć miejska spółka nie ujawnia, co ustalono – szczegóły „pozostają do wyłącznej wiadomości (...) uczestników”. Podano jedynie, że „zarządowi Spółdzielni została przedstawiona rozbudowana informacja wraz z wyjaśnieniami, opisem sytuacji oraz wprowadzonymi korektami”.
Jednocześnie MW podkreśla, że prowadzone obecnie badania gruntu służą właśnie zapewnieniu bezpieczeństwa podczas budowy. Jak dodaje rzeczniczka prasowa Anna Bartoń:
Projektant będzie zobowiązany do wykonania oceny stanu technicznego wszystkich budynków zlokalizowanych w strefie oddziaływania budowy obiektów metra. Na podstawie pozyskanych informacji oraz w oparciu o analizy w zakresie możliwych przemieszczeń podłoża gruntowego opracowany zostanie szczegółowy projekt zabezpieczeń budynków zlokalizowanych w strefie.
Co ciekawe, wygląda na to, że życzenie WSM „Rakowiec” dotyczące zmiany trasy metra częściowo się spełni. W toku trwających prac przedprojektowych tunele metra odsunięto bowiem na wschód w stosunku do pierwotnych planów, „chcąc uniknąć przejścia pod zabudową wysoką”. W efekcie część budynków, o które obawia się spółdzielnia, znalazła się poza strefą oddziaływania budowy lub w strefie niskiego ryzyka:
Uwzględniając nową lokalizację, budynki przy ul. Racławickiej 144 i przy ul. Jasielskiej 38/42 znajdują się w odległości odpowiednio ok. 70 metrów i ok. 110 metrów od projektowanych tuneli metra, tj. poza granicą obszaru oddziaływania budowy. Budynek przy ul Racławickiej 142 znajduje się natomiast w odległości ok. 20 metrów od projektowanych tuneli metra, tj. w strefie niskiego ryzyka. (...) W rejonie ujęcia wody oligoceńskiej przy ul. Pruszkowskiej 4d, tunele szlakowe zostały zaprojektowane w taki sposób, aby uniknąć bezpośredniej kolizji z odwiertem głębinowym (...). Studnia głębinowa umiejscowiona jest pomiędzy dwoma projektowanymi tunelami. Odległość pomiędzy studnią a obrysem zewnętrznym tuneli będzie wynosić w płaszczyźnie poziomej ponad 3 m.
Z kolei „budynki przy ul. Wiślickiej 3, 5, 7 zlokalizowane są w odległości odpowiednio ok. 12, 26 i 40 metrów od ściany zewnętrznej projektowanego korpusu stacji metra”, co oznacza strefę oddziaływań wykopów głębokich. Metro Warszawskie uspokaja jednak, że zostanie to oczywiście uwzględnione przy wyborze najbezpieczniejszych metod budowy.
Jednocześnie miejska spółka zauważa, że metro w Warszawie wielokrotnie drążono już pod budynkami w różnym wieku bez żadnych negatywnych skutków.
Obecnie realizowana linia M2 także niejednokrotnie przechodzi tunelami pod budynkami, zarówno tymi wybudowanymi w ostatnich latach, jak i takimi, które zostały wzniesione na początku ubiegłego wieku
– podsumowuje rzeczniczka prasowa Metra Warszawskiego.
- Przejdź do galerii: Wstępne schematy wybranych stacji 4. linii metra w Warszawie
7
