Kukurydze mają już 50 lat. No, nie wszystkie. Pierwsza urodziła się w PRL, ostatnia w latach 90.

W 2026 roku mija 65 lat od rozpoczęcia budowy katowickiego Osiedla Tysiąclecia i 40 lat od rozpoczęcia budowy jego najbardziej rozpoznawalnego zespołu – pięciu wieżowców nazywanych Kukurydzami. Ale kronika SM Piast podaje inna datę rozpoczęcia budowy: połowę lat 70. Ta architektura była częścią większego planu: dzielnicy mającej pomieścić tysiące mieszkańców i zapewnić im codzienną infrastrukturę.

Różne źródła podają różne daty rozpoczęcia ich budowy: Jeśli prawdziwy jest rok 1986, to mają 40. urodziny. Ale mogą być o 10 lat starsze. W każdym razie - są unikatowe.

Osiedle Tysiąclecia, Katowice. Konkurs z 1969 roku

Projekt osiedla wyłoniono w konkursie w 1959 roku. Zwycięski zespół tworzyli Henryk Buszko, Aleksander Franta, Marian Dziewoński i Tadeusz Szewczyk. Budowę rozpoczęto w 1961 roku, a pierwsze budynki oddano do użytku w 1964. Założenie rozwijano etapami: od Tysiąclecia Dolnego, przez centrum usługowe, po część Górną. Zaplanowano mieszkania, szkoły, przedszkola, pawilony handlowe i przestrzenie rekreacyjne. Osiedle ulokowano przy Parku Śląskim.

Kukurydze, najsłynniejsze bloki w Polsce

Kukurydze są jednym z najbardziej wyrazistych elementów tego założenia. Ich projekty datowane są na lata 1978–1979, a budowę rozpoczęto w 1986 roku. Rzuty wieżowców oparto na układzie zbliżonym do ośmioramiennej gwiazdy: wokół centralnego trzonu rozmieszczono osiem segmentów mieszkalnych. Taki plan pozwalał zapewnić mieszkaniom dostęp do światła i wentylacji, a zaokrąglone balkony nadały bryłom charakterystyczny, obły zarys. Architekci rozwijali tu własne rozwiązania, nawiązujące do wcześniejszych wieżowców Buszki i Franty, czyli katowickich Gwiazd.

Architekt robi projekty, które są wyrazem jego filozofii i udoskonalania jej w czasie. Tak było w przypadku Aleksandra Franty i Henryka Buszki, że jak wymyślili Gwiazdę, która nie miała swojego pierwowzoru, to potem zrobili kolejne osiedle, Kukurydze, które udoskonalili i być może wyciągnęli wnioski - mówił Maciej Franta, wnuk Aleksandra Franty.

Bloki jak kolby kukurydzy w Katowicach mają 25 kondygnacji

Trzy wyższe Kukurydze mają około 82 metrów do dachu i 25 kondygnacji mieszkalnych; dwie niższe mierzą po około 56 metrów. W publikacjach jako typowe podawano mieszkania M-2 o powierzchni 36 m² i M-5 liczące 73,5 m². Jesienią 2026 roku oferty w tych wieżowcach pokazywały ceny około 9,9–11,5 tys. zł za metr kwadratowy. Mieszkania do sprzedaży w kultowym bloku w listopadzie 2026 były dwa. Jedno wyceniono na 469 tys., a drugie na 525 tys. To daje ponad 10 tys. za metr.

Kukurydze są specyficzne, bo mieszkania łamią się pod kątem 135 stopni, przez co wpuszczają więcej światła, choć trakt jest głęboki. Tam nawet hole są jasne. Atutem tych obiektów jest wysokość i widok z okna oraz układ mieszkań – każde ma dwa balkony, duże przeszklenia - wspominał Maciej Franta w rozmowie z A-M.

Kukurydze na osiedlu Tysiąclecia - dane

  • Wysokość trzech wyższych wieżowców - ok. 82 m do dachu, ok. 87 m z elementami na dachu
  • Wysokość dwóch niższych budynków - ok. 56 m
  • Kondygnacje w trzech wyższych: 27, w tym 25 mieszkalnych;
  • niższe mają około 17–18 kondygnacji
  • Opisywane typy mieszkań: M-2: ok. 36 m²; M-5: ok. 73,5 m²
  • Liczba mieszkańców zespołu - około 2 tys. osób

Niedawno słynne "oryginalne" Kukurydze mają nowe sąsiadki: Kukurydze 2.0. To bloki nawiązujące kształtem, zaprojektowane przez pracownię Medusa Group. Najwyższa ma 17 pięter. Oto jak wyglądają:

Tekst przygotowany przy pomocy AI.

Podcast Architektoniczny
Przemo Łukasik i Łukasz Zagała: Misja, prawo, kapitalizm
Marcin Krupa wyjaśnia, dlaczego nie chce wieżowca przy Chorzowskiej 1 w Katowicach - Kongres Nowej Mobilności 2026