Dwie wielkie tarcze TBM ruszą pod Łodzią w 2027 roku! Znamy najnowsze decyzje PLK i CPK

Po miesiącach konsultacji i niepewności jest szansa na to, że w końcu ruszy budowa podziemnego tunelu średnicowego w Łodzi. Na nasze pytania w tej sprawie odpowiedziało biuro prasowe PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. Co się zmieni? Inwestor dzieli dokończenie prac na dwa odrębne przetargi - na samo drążenie oraz na instalacje i wykończenie stacji. Reaktywację tarczy TBM Katarzyna zaplanowano na pierwszą połowę 2027 roku, co poprzedzi wyburzenie czterech osłabionych wcześniejszymi pracami kamienic. W tym samym czasie przy dworcu Łódź Fabryczna rusza ważna operacja za 113 mln zł netto - firma Budimex, na zlecenie spółki CPK i we współpracy z PLK, domyka wspólną komorę łączącą tunel aglomeracyjny z magistralą Kolei Dużych Prędkości. Jednocześnie na zachodzie miasta trwa podziemny montaż drugiej tarczy TBM dla ponad 4-km tunelu KDP w komorze Retkinia. Trwają też prace na powierzchni.

Tunel średnicowy w Łodzi

Dwa odrębne kontrakty na drążenie i wyposażenie tunelu w Łodzi

Podziemny tunel łączący dworce Łódź Fabryczna i Łódź Kaliska to jedna z najbardziej skomplikowanych inwestycji infrastrukturalnych w historii polskiego kolejnictwa. Po wstrzymaniu prac pod miastem, inwestor - spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. - przemodelował strategię dalszych robót. Jak nas poinformował Zespół Prasowy PKP PLK, całe przedsięwzięcie zostało podzielone na dwa odrębne kontrakty.

- Inwestycja została podzielona na dwa odrębne kontrakty obejmujące z jednej strony dokończenie drążenia tunelu, a z drugiej wykonanie infrastruktury kolejowej, instalacji technicznych oraz robót wykończeniowych na podziemnych przystankach - czytamy w przesłanej nam odpowiedzi.

PKP PLK prowadzi negocjacje w celu wyłonienia wykonawcy odpowiedzialnego za drążenie (wybór planowany jest na przełomie 2026 i 2027 r.). W tym samym okresie ogłoszony zostanie przetarg nieograniczony na drugi kontrakt - obejmujący wyposażenie techniczne tuneli i wykończenie przystanków Łódź Śródmieście, Polesie i Koziny. Podpisanie obu umów zaplanowano na 2027 rok.

Wyburzenia 4 kamienic, przestój Katarzyny i przejęcie tarczy

Najważniejszym elementem operacji pozostaje tarcza TBM o średnicy 13 metrów, nazywana Katarzyną. Maszyna stała bezczynnie od listopada 2024 roku po zawaleniu się kamienicy przy Al. 1 Maja 23. Przełomem okazała się nowelizacja ustawy o transporcie kolejowym z początku 2026 roku, na mocy której wojewoda łódzki wydał decyzję o przejęciu tarczy z rąk dotychczasowego wykonawcy (PBDiM).

Wznowienie drążenia zaplanowano na pierwszą połowę 2027 roku. Zanim jednak maszyna ruszy, wyburzone zostaną cztery kamienice przy Al. 1 Maja 19, 21, 23 oraz ul. Próchnika 44 ze względu na długi postój i pogorszenie parametrów gruntu. Nowy wykonawca przeprowadzi najpierw serwis TBM Katarzyna oraz ocenę warunków hydrogeologicznych.

- Nowy wykonawca, wyłoniony w toku obecnie prowadzonych negocjacji, przeprowadzi serwis maszyny TBM Katarzyna, ocenę warunków gruntowo-wodnych, a także ocenę oddziaływania na okoliczną zabudowę na dalszej trasie drążenia. Działania te mają na celu zapewnienie maksymalnego poziomu bezpieczeństwa podczas kontynuacji inwestycji - podkreślają przedstawiciele PKP PLK.

PLK podtrzymuje przy tym założenie dokończenia tunelu w pierwotnym korytarzu.

Jak powstaje tunel KDP Portu Polska - ważne są komora Retkinia i nowa tarcza

Równolegle w Łodzi toczą się prace przy podziemnej magistrali Kolei Dużych Prędkości (KDP) linii „Y” w ramach programu Port Polska. Będzie to ponad 4-km tunel łączący stacje Łódź Fabryczna i Retkinia. W komorze startowej w Retkini trwa obecnie widowiskowy podziemny montaż maszyny TBM, wykonywany przez firmę PORR S.A.

Po dostarczeniu ponadgabarytowych transportów, w komorze opuszczono segmenty tarczy nr 4, 8, 10, 2 i 1, dwie części erektora (krzyżaka montażowego) oraz napęd główny ważący 169 ton. Trwa spawanie głowicy tarczy.

Rozruch TBM nastąpi wiosną 2027 roku. Inwestycja skróci czas przejazdu z Łodzi do Wrocławia do niecałej godziny, a z Warszawy do Wrocławia do 1,5 godziny. Po 2032 r. pociągi AeroExpress połączą Łódź z lotniskiem centralnym co 30 minut.

Inna operacja trwa w komorze Fabryczna

Stacją łączącą oba projekty jest Łódź Fabryczna. Po jej zachodniej stronie zbiegają się tunele aglomeracyjny PKP PLK i dalekobieżny Portu Polska. Obie komory dzieli wspólna ściana szczelinowa sięgająca 46 m w głąb ziemi. Na mocy porozumienia z czerwca 2026 r. spółka CPK przejęła nadzór inwestorski nad komorą PLK, przy finansowaniu ze strony PLK. W lipcu 2026 r. podpisano kontrakt o wartości ponad 113 mln zł netto z firmą Budimex.

- Oprócz tego obecnie prowadzone są roboty w komorze końcowej tunelu średnicowego przy stacji Łódź Fabryczna, które realizuje wykonawca Portu Polska. Zakres prac obejmuje dokończenie elementów konstrukcyjnych obiektu, w tym wykonanie stropów, płyt fundamentowych, konstrukcji żelbetowych, wykopów oraz zasypek. Równolegle realizowana będzie obsługa geodezyjna i zabezpieczanie terenu budowy. Prace te są istotnym etapem zarówno dla ukończenia komory tunelu średnicowego, jak i dla sprawnej realizacji tunelu KDP w rejonie Łodzi Fabrycznej - precyzują parcownicy Zespołu Prasowego PLK.

Wybór Budimeksu - budującego też komorę Retkinia dla KDP - sprawia, że jeden wykonawca skoordynuje prace na styku obu podziemnych arterii. Prezes CPK dr Filip Czernicki oraz Piotr Rachwalski wskazywali, że wyeliminuje to ryzyko błędów z przeszłości.

Trwa ratowanie skrzyżowania al. Kościuszki i ul. Zachodniej w Łodzi

Na powierzchni, nad budowaną podziemną infrastrukturą także trwają prace. Zakład Robót Komunikacyjnych DOM w Poznaniu prowadzi na zlecenie PLK pilne prace zabezpieczające przy przystanku Łódź Śródmieście na skrzyżowaniu al. Kościuszki i ul. Zachodniej.

- W rejonie przystanku kolejowego Łódź Śródmieście oraz skrzyżowania al. Kościuszki i ul. Zachodniej prowadzone są obecnie prace, których celem jest zabezpieczenie torowiska tramwajowego oraz konstrukcji znajdujących się w rejonie skrzyżowania przed postępującą degradacją, która w przypadku braku odpowiednich działań mogłaby zagrozić bezpieczeństwu ruchu - wyjaśnia biuro prasowe PLK.

ZRK DOM stabilizuje podłoże i odbudowuje tymczasowy układ drogowy, co przywróci ruch samochodowy w relacji północ-południe przy zachowaniu jazdy tramwajów. Prace zakończą się w tym roku.

Kiedy powstanie tunel średnicowy w Łodzi? Dopiero inwentaryzacja da odpowiedzi

Ostateczny koszt i termin oddania tunelu średnicowego poznamy po rozstrzygnięciu przetargów. Biuro prasowe PKP PLK wskazuje, że na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie terminu zakończenia ani kosztów całej inwestycji.

- Będą one zależeć m.in. od wyników inwentaryzacji robót, oceny stanu technicznego TBM, przebiegu postępowań przetargowych oraz harmonogramów przedstawionych przez przyszłych wykonawców - twierdzi PLK.

Dopiero podpisanie umów w 2027 r. pozwoli przedstawić wiążący harmonogram. Zsynchronizowanie działań PKP PLK, Portu Polska, Budimeksu oraz PORR S.A. daje jednak nadzieję na sprawne dokończenie obu inwestycji.

Podcast Architektoniczny
Dlaczego wszystkie magazyny, hale i centra logistyczne są szare? O poszukiwaniu architektury w budownictwie przemysłowym