Spis treści
Hasło tegorocznej edycji: „Imagine”
Od 27 do 30 sierpnia miasto z morza przemieni się w architektoniczne centrum dialogu. Kuratorami 16. edycji są architekci Dorota Sibińska i Filip Domaszczyński z xystudio oraz profesor Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej – Mariusz Twardowski. Przestrzenią rozmowy staną się zarówno prelekcje, debaty, jak i spacery, wystawy, warsztaty. Dzięki kilkudziesięciu różnym wydarzeniom organizator – Agencja Rozwoju Gdyni z Jackiem Debisem na czele – wyobraźnia w architekturze stanie się nabierze konkretnych kształtów.
W tym roku, podobnie jak w ubiegłym, festiwal – za sprawą naszej redakcji – będzie miał także własne studio podcastowe, w którym, od czwartku do niedzieli, zaproszeni goście będą podsumowywali najciekawsze wątki. Będziemy w centrum wydarzeń! Zapraszamy na II piętro Gdyńskiego Centrum Filmowego. Ale to nie wszystko. Mamy również swój udział w programie Weekendu Architektury. W sobotę redaktor naczelny „Architektury-murator”, Artur Celiński, poprowadzi dyskusję „Architektura wyobrażona – architektura dla życia – czy architekci pomogą nam zmienić świat”, a w niedzielę będzie jednym z prelegentów dyskusji „Zawłaszczona wyobraźnia. Jak odzyskać jeżyk lepszego miasta”.
„Kiedy tworzyliśmy program Weekendu Architektury, oczywiście nie mieliśmy jeszcze pewności, że zostaniemy wpisani na listę UNESCO, ale samo staranie się, ten ostatni etap, było już pewną nobilitacją. Przygotowaliśmy się więc w taki sposób, że ten fakt został uwzględniony chociażby w programie spacerów. Dwa częściowo poświęciliśmy właśnie temu tematowi, a poprowadzą je autorzy wniosku do UNESCO” – mówi Jacek Debis. Maria Jolanta Sołtysik w piątek poprowadzi spacer otwarcia, zaś dr Marek Stępa, przez wiele lat wiceprezydent Gdyni – spacer zamknięcia, który skoncentruje się na współczesnej architekturze. To będzie prawdziwa gratka nie tylko dla stałych bywalców Weekendu.
Chcemy w ten sposób pokazać, że nowoczesność w Gdyni trwa i była kontynuowana również w XXI wieku. Tak jak moderniści w okresie międzywojennym próbowali rozwiązywać problemy społeczne, związane z zabudową czy urbanistyką, tak ta myśl jest kontynuowana współcześnie. Dotyczy to również bardzo szczegółowych rozwiązań konstrukcyjnych budynków i ich jakości: węzłów sanitarnych, centralnego ogrzewania i wielu innych elementów. Nowe realizacje szanują również historyczne osie. Urbanistyka była zresztą jednym z elementów wpisu Gdyni na listę UNESCO. Bez wątpienia historia architektury będzie się więc tutaj łączyła z teraźniejszością i przyszłością
– dodaje Jacek Debis.
Jak podkreśla, ważne jest dla niego, aby się uczyć, słuchać i oglądać projekty, które powstają w Polsce i w innych częściach świata. Oczywiście Gdynia znajdzie się w centrum tego Weekendu, ale organizatorzy nie chcą ograniczać się wyłącznie do niej. Bo w programie są również wykłady poświęcone projektom za całej Polski, a nawet z Afryki.
Z drugiej strony jubileusz stulecia Gdyni jest mocno nastawiony na mieszkańców, lokalność i mikrospołeczności. Miastu zależy na tym, aby wszyscy czuli się zaopiekowani i mieli świadomość, jakie zmiany są planowane w mieście. Stąd wystąpienia wiceprezydenta Macieja Zielonki oraz architekt miejskiej Pauliny Szewczyk, którzy pokażą kierunki i wizję rozwoju Gdyni w następnych latach czy dekadach.
Zaczęło się od marzenia
Zdaniem Jacka Debisa hasło „Imagine” jest bardzo adekwatne, ponieważ z jednej strony odwołuje się do marzenia o powstaniu miasta i portu. To przecież port zdecydował o tym, że miasto powstało. Był on oknem wyjazdów i powrotów Polaków – nie tylko Gdynian, ale wszystkich Polaków. Dlatego tak mocno podkreśla istotę rozmów nie tylko w kontekście lokalnym, lecz także różnego rodzaju powiązań społecznych.
Z drugiej strony ważne jest angażowanie młodych ludzi, edukowanie ich i dawanie im pewnych narzędzi, przede wszystkim w postaci konkretnej wiedzy merytorycznej i doświadczeń. Podkreśla, że już sama świadomość takich możliwości pomaga w planowaniu miasta, również na poziomie poszczególnych dzielnic czy mikrospołeczności, które są coraz bardziej doceniane. Nawet mała dzielnica czy kwartał mają możliwość, chociażby poprzez budżet obywatelski, zgłosić wniosek związany z małą architekturą, poprawą infrastruktury czy działaniami aktywizującymi społecznie, a następnie zrealizować go wspólnie z ekspertami czy architektami.
Właściwie od pierwszych edycji podkreślaliśmy zasadę otwartych źródeł. Jeżeli ktoś chciałby dopisać do festiwalu jakiś partnerski moduł i nie kłóci się on z naszymi zasadami, chętnie włączamy go do całego programu. Chcemy po prostu, żeby to wydarzenie było nie tylko dla całego miasta, ale również dla naszych gości, którzy przyjeżdżają na nie od wielu lat. Są osoby, które zaczynały przychodzić na wydarzenia jeszcze jako młodzi uczniowie, później zostały studentami architektury. Te wydarzenia inspirowały ich do tego, żeby wybrać architekturę. Dzisiaj są znanymi architektami. Powoli zatacza się więc pewne koło historii.
Czy AI zabija wyobraźnię?
Już od kilku lat kuratorami Weekendu Architektury są Dorota Sibińska i Filip Domaszczyński z pracowni xystudio. Tak też jest w tym roku. Jak podkreślają, hasła tej edycji i poprzednich (m.in. „Otwartość”, „Eksperyment”) można postrzegać bardzo wieloznacznie. Budują pewną opowieść, zapraszają gości, ale nie chcą wpływać na to, jak prelegenci je zinterpretują A, że w tym roku przyświecało im hasło „Wyobraźnia”, poszukali projektantów i twórców, którzy posługują się nią w sposób bardzo nieszablonowy.
W tym roku zaprosiliśmy osoby, które pokazują, jak bardzo ta wyobraźnia jest potrzebna architektowi. Mam wrażenie, że staje się ona coraz mniej ważna. Że AI ją zabija. To jest ostatni dzwonek, żeby ją odszukać i wydobyć na światło dzienne. Dlatego między innymi zaprosiliśmy do udziału Iwonę Buczkowską. Zafascynowała mnie jej architektura ze względu na różnorodność przemyśleń związanych z architekturą mieszkaniową. Nie chodzi tylko o to, gdzie postawić łóżko, ale o całą przestrzeń wewnętrzną i zewnętrzną. O innym spojrzeniu będzie na przykład opowiadał Paweł Paradowski, o zderzeniu „Imagine” z życiem. Myślę, że temat zostanie przedstawiony na wiele sposobów i absolutnie nie będzie to wyłącznie utopijny przekaz. W tegorocznym programie mamy osoby reprezentujące zarówno starszą, jak i młodszą generacji, żeby pokazać różne sposoby myślenia. AI zaczyna już w wielu kwestiach nas zastępować i bardzo się martwię, że przestaniemy sobie wyobrażać. Zamiast tego będziemy wyszukiwać odpowiednie zdjęcie, trochę jak partnera na Tinderze
– mówi Dorota Sibińska.
Dla mnie „Imagine” jest bardzo pozytywnym hasłem. Cieszę się z niego, bo niesie dużo pozytywnej energii. Pozwala patrzeć na przyszłość przez pryzmat wyobraźni i przypomina, że mamy tę wyobraźnię i mamy nad nią władzę. Wydaje mi się, że możemy z tego wyciągnąć dużo pozytywnego
– dodaje Filip Domaszczyński.
Jak zaznaczają kuratorzy, „Imagine” wybrzmi bardzo różnie. I nie jest to wcale oczywiste, że chodzi tu o wyobraźnię architektoniczną. Zależy im na zaznaczeniu tego, że idee czasami mogą upaść, a czasami mogą się zrealizować. jedno jest pewne: Weekend Architektury to wydarzenie otwarte, bezpłatne i w pełni dostępne dla wszystkich. Trzeba jednak wcześniejszej zarejestrować się online i pobrać darmowy bilet. Program jest bogaty, dlatego poniżej szybki zarys tego, co nas czeka oraz linki do zapisów.
Czwartek należy głównie do Gdańska
W Centrum św. Jana w Gdańsku (Nadbałtyckim Centrum Kultury), będą toczyć się rozmowy o zabytkach, ich ochronie, konserwacji i ich ożywianiu. O Centrum Gdyni - modernizm na liście UNESCO opowie Celina Łozowska, o Arche-Klasztorze we Wrocławiu - Piotr Grochowski, o Centrum św. Jana - Iwona Berent. Wieczorem czekają wystąpienia Małgorzaty Jędrzejczyk, Mateusza Włodarka NIAiU oraz ratujących zabytkowe detale modernizmu - konserwatorów - Radka Radziejewskiego (Gdyńskie Renowacje) i Anny Nowakowskiej (FRESCO). Dzień zakończą foto-pokazy fotografek Elwiry Kruszelnickiej i Małgorzaty Szury-Piwnik. Zapisy na czwartkowe archiprelekcje i fotopokazy pod linkiem.
Piątek: dzień o miastach
Oprócz marzeń i planów samej Gdyni (dr Paulina Szewczyk), zaplanowano prezentacje wybranych projektów: Wrocławia i Dolnego Śląska (Zbigniew Maćków), Warszawy i Mazowsza (Piotr Sawicki, Katarzyna Domagalska). Będzie też o urbanistyce europejskiej (Sławomir Gzell), najnowszym raporcie Urban Land Institute (Kuba Snopek), a także planowaniu miast i architektury od kuchni m.in. od potrzeb miejskich, społecznych - prowadzenie badań i rozmów in situ (Monika Arczyńska i Grzegorz Piątek).
Zapisy na piątkowe archiprelekcje i archidyskusje pod linkiem.
Sobota upłynie pod znakiem marzeń
Iwona Buczkowska – architektka pracująca od wielu lat we Francji, związana z Trójmiastem – zaprezentuje projekty empatyczne, dopasowane do miejsca i potrzeb ludzkich. O wielokrotnie nagradzanych realizacjach opowiedzą Robert Konieczny (Gambit Office, Galeria Plato), Piotr Marciniak (Dom Prasy i Książki w Poznaniu), Kazimierz Łatak i Piotr Lewicki (Kraków i Ludwinów). Swoimi doświadczeniami podzielą się również: Maciej Zielonka (o „Archi-Marzeniach Gdyni"), Mariusz Twardowski (o studenckich projektach konkursowych w Afryce) oraz Paweł Paradowski (projekt szkoły w Etiopii). Na deser: archidyskusja „Architektura wyobrażona – architektura dla życia – czy architekci pomogą nam zmienić świat?”, którą poprowadzi redaktor naczelny „Architektury-murator”, Artur Celiński wraz z kuratorami.
Zapisy na sobotnie archiprelekcje i archidyskusje pod linkiem.
Niedziela to modernistyczne dziedzictwo
Niedzielne wykłady poprzedzi debata „Zawłaszczona wyobraźnia. Jak odzyskać język lepszego miasta?" z udziałem Kacpra Kępińskiego, Łukasza Drozdy, Marii Klaman oraz Artura Celińskiego. Po niej nastąpią prelekcje: o marzeniach pierwszych architektów modernistów w I poł. XX w. (Ryszard Nakonieczny), o niespełnionych projektach Gdyni ze względu na wybuch wojny (Anna Orchowska, Kazimierz Butelski), o wartości modernizmu w Gdyni (Michał Krasucki, Oktawia Gorzeńska). O szlakach i trasach modernizmu, które podobnie jak Gdynia, przyciągają rzeszę miłośników architektury z Polski, opowiedzą Maria Nowakowska (o Łodzi), Michał Wiśniewski (Kraków) oraz Michał Pszczółkowski (Gdańsk).
Zapisy na niedzielne archiprelekcje i archidyskusje pod linkiem.
95
