Spis treści
Publikujemy w całości list Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej - Śląskiej Okręgowej Izby Architektów RP do prezydenta Katowic, Marcina Krupy oraz katowickich radnych, dotyczący aktywności deweloperów w ramach tzw. lex deweloper, obowiązującej do końca sierpnia 2026.
Oto apel architektów śląskich w sprawie lex deweloper
Reprezentując środowisko architektów zrzeszonych w Izbie samorządu zawodu zaufania publicznego, której nadrzędnym celem jest ochrona przestrzeni i architektury, jako dobra publicznego, zwracamy się do Państwa z apelem o rozważne podejmowanie uchwał, których podstawą jest art. 7 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (t. j. Dz.U . z 2025r. poz. 1754), której termin obowiązywania został przedłużony do końca sierpnia br.
Zauważamy wzmożoną ilość składanych wniosków wraz ze zbliżającym się terminem wygaśnięcia przedmiotowej ustawy. Wstępna i pobieżna analiza tych wniosków daje niepokojący obraz podejścia inwestorów do przestrzeni publicznej i do przepisów techniczno-budowlanych. Wiele z przedstawionych koncepcji narusza ład przestrzenny nadmierną intensywnością zabudowy oraz ukształtowaniem kubatur - piszą śląscy architekci.
Segmentacja przedsięwzięć inwestycyjnych, które nie uwzględniają szerszego kontekstu przestrzennego otoczenia, skutkuje nawarstwieniem się chaosu przestrzennego. Szczególnie rażące są pomysły na inwestycje bez realnych powiązań i uwarunkowań infrastrukturalnych, technicznych oraz społecznych.
Inwestycje przy Brackiej i Boya-Żeleńskiego
Przykładem tego są propozycje inwestycji mieszkaniowych przy ul. Brackiej w Katowicach lub ul. Tadeusza Boya-Żeleńskiego w Katowicach, które swoją skalą, intensywnością, a także brakiem relacji przestrzennych przytłaczają dzielnicę o wyraźnie podmiejskim charakterze. Do grupy takich inwestycji należy również zaliczyć inwestycję mieszkaniową przy ul. Mieszka I na osiedlu Tysiąclecia w Katowicach. Podejmując próbę uzupełnienia istniejącej, skończonej kompozycji urbanistycznej osiedla o czytelnie określonych zasadach, faktycznie całkowicie ich nie respektuje. To kolejny przykład dewastacji ładu przestrzennego historycznej już tkanki Katowic.
Konsekwencją podejścia, które maksymalizuje powierzchnię użytkową mieszkań kosztem wspólnej przestrzeni publicznej oraz obsługującej ją infrastruktury – są widoczne próby omijania lub wręcz celowego niespełniania obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. W szczególności dotyczy to warunków nasłonecznienia mieszkań i kształtowania terenów biologicznie czynnych, tak istotnych dla prawidłowej realizacji funkcji mieszkaniowych, w aspekcie zdrowia i ekologii. Wadliwe na tym etapie koncepcje – po podjętej uchwale - mogą być niemożliwe do skorygowania na etapie procedury pozwolenia na budowę, z uwagi na naruszenia parametrów uchwały. Również organy administracji architektoniczno-budowlanej, tak pierwszej jak i drugiej instancji, mogą mieć trudności w weryfikacji tego typu danych, z uwagi na przyśpieszone procedury.
Izba Architektów monitoruje i wyciąga konsekwencje
Izba Architektów RP stojąc na straży ładu przestrzennego oraz standardów wykonywania zawodu architekta monitoruje procesy z tym związane. Wobec oczywistych naruszeń wyciągane są konsekwencje dyscyplinarne i zawodowe w stosunku do członków Izby nie tylko ”z urzędu”, ale przede wszystkim przez inwestorów, użytkowników i organy nadzoru budowlanego. Nieprawidłowe obliczanie powierzchni kończy się utratą uprawnień budowlanych, a wybudowane lokale mieszkalne posiadające wady prawne skutkują eskalacją spraw sądowych, pomimo iż ”udało” się inwestorom uzyskać pozwolenie na budowę.
Czytaj też:
Lex deweloper: trzy próby stawiania bloku na parkingu
Podejmowaniu decyzji definiujących zabudowę miasta towarzyszy istotne pytanie: czy w tak kształtowanej przestrzeni naszych relacji rodzinnych, społecznych i gospodarczych, chcemy się rozwijać i kreować kulturę? Konflikty przestrzenne są źródłem konfliktów społecznych, a te mają już bezpośredni wpływ na jakość życia mieszkańców.
Rada Miasta kształtuje politykę przestrzenną na podstawie demokratycznego mandatu mieszkańców. Prezydent Miasta prowadzi ją od strony wykonawczej, mając na względzie niezbywalne, wspólne dobro publiczne, jakim jest przestrzeń. Śląska Okręgowa Izba Architektów RP apeluje o zachowanie szczególnej rozwagi przy podejmowaniu decyzji przekształcających przestrzeń miejską. To odpowiedzialność na pokolenia, definiująca codzienność tysięcy ludzi.
Z wyrazami szacunku
- Małgorzata Pilnikiewicz, Architekt IARPPrzewodnicząca Rady SLOIA RP
- Podpis jest prawidłowyDokument podpisany przezMałgorzata PilnikiewiczData: 2026.07.27 17:05:41 CEST
- Henryk Piątek, Architekt IARPSekretarz Rady SLOIA RP
Czytaj też: Nietypowa próba w ramach lex deweloper - chciał przerobić zamek na mieszkania.
Zobacz zdjęcia: wyburzony Pałac Ślubów w Katowicach
8
