Spis treści
"Jesteśmy dumni", przyznali architekci. Otwarcie dworca w Katowicach
Tak, to już 14 lat. Wydawało się, że nigdy się do niego nie przyzwyczaimy. 29 października 2012 roku z udziałem polityków i lokalnych władz otwarto z wielką pompą nowy dworzec w Katowicach. Nowy i mniejszy. Choć firma Neinver zapowiadała, że uratuje ile się da, to ekspertyza wykazała, że kultowe żelbetowe kielichy dworca są w złym stanie i je rozebrano (wyburzanie kielichów zaczęło się w grudniu 2010, ostatni runął w styczniu 2011). Warto zaznaczyć, że naukowcy z Politechniki Śląskiej kwestionowali sposób przedstawiania wyników ekspertyzy. Powstały nowe kielichy.
To burzenie kielichów wzbudziło wielkie protesty w Katowicach. Nowemu dworcu zarzucano też, że jest w zasadzie galerią handlową - bo cały ówczesny Plac Szewczyka (dziś oficjalnie Plac M. i L. Kaczyńskich) zajęła Galeria Katowicka, a dworzec został w tyle. Podziemne kondygnacje dworca zastąpiły podziemny dworzec autobusowy i parkingi.
Za koncepcję architektoniczną odpowiadało biuro Sud Architectes.
Jesteśmy dumni z tego dworca, a efekt końcowy jest nawet lepszy, niż myśleliśmy - powiedziała podczas otwarcia Jocellyn Fillarda z Sud Architectes.
A wielkość dworca i proporcje do powierzchni centrum handlowego, które powstało, ówczesny prezydent Katowic skwitował:
Dworzec nie jest od tego, aby go podziwiać — oznajmił Piotr Uszok podczas otwarcia. I dodał: W tamtej przestrzeni hulał wiatr. Ta jest w pełni funkcjonalna.
Nowy obiekt w miejscu "dworca Tygrysów"
Przypomnijmy. Poprzedni dworzec, ukończony w 1972 r., zaprojektowali Wacław Kłyszewski, Jerzy Mokrzyński i Eugeniusz Wierzbicki. Projekt został wybrany w wyniku rozstrzygnięcia zamkniętego konkursu SARP. Ci architekci to słynne warszawskie „Tygrysy”. Jego znakiem rozpoznawczym było 16 żelbetowych kielichów w dwóch rzędach po osiem, surowy beton z odciskami deskowania i przeszklone ściany. Do hali prowadziła około stumetrowa estakada nad placem Szewczyka.
Opisywaliśmy go dokładnie w tym materiale pt. Unikatowe kielichowe grzyby z surowego żelbetu. Dworzec w Katowicach wybudowano sprawnie i tanio w latach 70. Przetrwał tylko 40 lat.
Po przebudowie zniknęła kładka, przeszklona fasada, kielichy. Przebudowa wywołała spór o wartość powojennego modernizmu i możliwość zachowania autentycznej konstrukcji. .
Otwarcie hali kolejowej w październiku 2012 r. było pierwszym etapem większego przedsięwzięcia - przebudowy Placu Szewczyka i jego okolic w samym centrum Katowic. Galerię Katowicką udostępniono klientom 18 września 2013 r.
Oto jak wyglądał poprzedni dworzec kolejowy w Katowicach. Ciąg dalszy tekstu - pod galerią.
20
Dworzec kolejowy w Katowicach z 2012. To warto wiedzieć
- Autorstwo nowego dworca: projekt architektury — SUD Architects; projekt wykonawczy wnętrz — Medusa Group, Przemo Łukasik i Łukasz Zagała.
- Faktura nowych kielichów powstawała ręcznie. Beton odlewano w szalunkach z tysięcy drewnianych listewek. Rekonstrukcję poprzedzały próby mieszanek i deskowania; odciski drewna miały przywoływać charakter oryginałów.
- Betonowanie czaszy pierwszego kielicha trwało około 10 godzin pracy, wymagało ponad 40 m³ betonu i 52 transporty pojemników żurawiem.
- Dworzec otwierano jak miejską atrakcję. Przygotowano powitania nagrane m.in. przez Krystynę Loskę, Kazimierza Kutza, Joannę Bartel, Abradaba i Piotra Kupichę; swoje mogli nagrać również mieszkańcy.
- Początkowo zapowiadano otwarcie 30 października. Ostatecznie przesunięto je o dzień wcześniej.
Dr inż. Adam Molecki, wykładowca na kierunku Transport Politechniki Wrocławskiej, poświęcił dworcowi swoją pracę pt. Nowy i „stary” dworzec kolejowy Katowice Osobowa – analiza porównawcza. Oto, co napisał:
Podstawowa funkcja dworca, została niejako zepchnięta na margines. Punkty służące podróżnym, przypominają raczej jedne z wielu stoisk galerii. W kilka tygodni po otwarciu nowego dworca, po fali krytyki, skorygowano zagospodarowanie wnętrza, odsuwając nazbyt blisko ulokowane gondole handlowe od frontu kasowego.
Koszt przedsięwzięcia to 240 mln euro. Inwestycja w Katowicach była pierwszym projektem PKP o tak dużej skali w Polsce. Dworce w Krakowie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu i w Warszawie wyremontowano dopiero potem. A w Katowicach obecnie trwa skomplikowana przebudowa całego węzła kolejowego. Zobaczcie to na zdjęciach.
9
