W ostatniej dekadzie września tych centymetrów nieznacznie przybywa, ale faktu, że Wisła z roku na rok jest w coraz gorszej kondycji nie da się już ignorować.
98 cm na Bulwarach. We wrześniu padł kolejny rekord
Tegoroczna susza na Wiśle pogłębiała się przez całe lato. Już 7 sierpnia na stacji Warszawa-Bulwary zanotowano 102 cm. Był to wówczas rekordowo niski wynik dla obowiązującego układu pomiarowego. Hydrolodzy IMGW zwracali uwagę, że także na pobliskich stacjach – Warszawa-Nadwilanówka i Modlin – obserwowano bardzo niskie stany oraz przepływy.
Na początku września rekord został pobity ponownie. 9 września IMGW wskazywał na stacji Warszawa-Bulwary 98 cm, a w pomiarach operacyjnych pojawiło się nawet mniej.
Zniknęły rusztowania, prace przeniosły się do wnętrz luksusowego hotelu w Kołobrzegu
W kolejnych dniach sytuacja pozostawała trudna. 16 września wodowskaz pokazywał wciąż 98 cm, podczas gdy dolna granica stanów średnich dla tej stacji wynosi 180 cm.
22 września dane telemetryczne IMGW wskazywały już około 100 cm na stacji Warszawa-Bulwary. Oznaczało to niewielki wzrost w stosunku do minimum z początku miesiąca, ale nadal poziom charakterystyczny dla strefy stanów niskich.
Nadwilanówka: ledwie 20 centymetrów na wodowskazie
Jeszcze bardziej spektakularnie wyglądają liczby ze stacji Warszawa-Nadwilanówka, położonej w południowej części miasta, mniej więcej na wysokości elektrociepłowni Siekierki. Na początku września notowano tam około 20 cm.
Do 22 września poziom wzrósł do około 23 cm. Nadal był jednak bardzo niski. Bieżące dane IMGW potwierdzają, że jest to jedna z dwóch warszawskich stacji pozwalających śledzić skalę wrześniowego kryzysu na Wiśle.
Warto jednak podkreślić, że 20 cm na Nadwilanówce nie oznacza, że Wisła ma tam 20 cm głębokości. Stan wodowskazowy jest wysokością lustra wody w odniesieniu do lokalnie ustalonego „zera wodowskazu”. Każdy posterunek ma własny punkt odniesienia, dlatego wartości z Warszawy-Bulwarów i Nadwilanówki nie mogą być bezpośrednio porównywane.
Wisła odsłania dno. Zmienia się krajobraz miasta
Niski stan wody można obserwować bez aparatury pomiarowej. Wisła odsłania rozległe łachy piasku i fragmenty kamienistego dna. Miejscami linia brzegowa cofa się o wiele metrów w stosunku do położenia znanego przy średnich stanach rzeki.
Z urbanistycznego punktu widzenia niżówka szczególnie mocno uwidacznia specyficzną konstrukcję przestrzenną warszawskiej doliny Wisły.
Polska prądem i wodą płynąca. W tych regionach gleba pod centra danych jest najżyźniejsza
Lewy brzeg jest silnie zurbanizowany i uregulowany. Bulwary Wiślane tworzą tutaj twardą, architektonicznie zdefiniowaną granicę miasta. Po przeciwnej stronie zachował się w znacznej mierze naturalny charakter brzegu, z roślinnością łęgową, plażami i terenami zalewowymi.
Przy ekstremalnie niskim stanie rzeki ta różnica staje się jeszcze bardziej widoczna. Poszerza się pas odkrytego dna między wodą a zabudowanym nabrzeżem, a relacja architektury bulwarów z rzeką wyraźnie się zmienia.
Zobacz galerię: Modernistyczna willa Kriebla we Wrocławiu
17
Bulwary bez wody przy krawędzi
Warszawskie Bulwary Wiślane projektowano jako przestrzeń pozostającą w bezpośredniej relacji z rzeką. Charakterystyczne stopnie schodzące ku wodzie, promenady, pomosty i przystanie mają tworzyć możliwie bliski kontakt mieszkańców z Wisłą.
Niski stan wody pokazuje jednak ograniczenie tego rodzaju rozwiązania. Projektowana krawędź miasta jest stała, podczas gdy krawędź samej rzeki pozostaje zmienna.
W rezultacie w czasie suszy część przestrzeni zaprojektowanej jako bezpośrednie nadbrzeże zaczyna funkcjonować bardziej jak taras obserwacyjny nad szerokim pasem odsłoniętego koryta.
Jest to istotne zagadnienie dla architektury krajobrazu i projektowania współczesnych przestrzeni nadrzecznych. Elementem projektu nie jest tutaj wyłącznie nabrzeże, ale również zmieniające położenie zwierciadło wody.
Port Czerniakowski i żegluga odczuwają skutki niżówki
Niski stan Wisły ma również bardzo konkretne konsekwencje techniczne.
16 września Radio dla Ciebie informowało, że część jednostek znajdujących się w Porcie Czerniakowskim praktycznie nie może wydostać się na główny nurt Wisły. Niektóre mniejsze łodzie mogły prowadzić rejsy jedynie w określonych kierunkach i na fragmentach rzeki, gdzie utrzymywała się wystarczająca głębokość.
Problemy pojawiły się już wcześniej. Na początku sierpnia z powodu niskiego poziomu wody duże jednostki praktycznie zniknęły z warszawskiego odcinka rzeki. Trzy promy Warszawskiego Transportu Publicznego oraz statek „Kopernik” nie wypływały na Wisłę już od końca lipca.
Skala ograniczeń staje się bardziej czytelna, jeśli porównać je z parametrami szlaku żeglownego.
W kwietniu 2026 roku, kiedy wodowskaz Warszawa-Bulwary wskazywał 182 cm, Wody Polskie podawały głębokości tranzytowe warszawskiego odcinka Wisły od 99 do 179 cm, zależnie od fragmentu rzeki.
Oznacza to, że nawet przy znacznie wyższym stanie wody możliwości żeglugowe Wisły nie są jednakowe na całej szerokości i długości koryta.
Warszawa musi projektować nad Wisłą zarówno na powódź, jak i suszę
Przez dziesięciolecia największym zagrożeniem branym pod uwagę podczas planowania przestrzeni nad dużymi rzekami była powódź. Warszawa ma rozbudowany system wałów i urządzeń przeciwpowodziowych, a kwestie ochrony przed wysoką wodą w znacznym stopniu determinowały zagospodarowanie doliny Wisły.
Coraz częściej projektanci muszą jednak uwzględniać również zjawisko przeciwne – długotrwałe okresy bardzo niskiego poziomu rzek. Ma to znaczenie dla projektowania marin, pomostów, przystani, nabrzeży, infrastruktury rekreacyjnej i transportu wodnego. Elementy te powinny być zdolne do działania przy znacznie większych wahaniach lustra wody, niż sugerowałby obraz rzeki obserwowany w przeciętnym sezonie.
Warszawska "niżówka" z lata i września 2026 roku dobrze pokazuje skalę tego problemu. W ciągu kilku tygodni krawędź rzeki może przesunąć się o wiele metrów, odsłaniając ogromne powierzchnie koryta.
Dla miasta jest to nie tylko zjawisko hydrologiczne. To również problem architektoniczny i urbanistyczny: jak projektować nad rzeką, której granica staje się coraz mniej przewidywalna?
Źródła: IMGW-PIB – bieżące dane hydrologiczne, Warszawa-Bulwary i Warszawa-Nadwilanówka:
Wody Polskie – Komunikat Nawigacyjny nr 4/2026: dane o głębokościach tranzytowych warszawskiego odcinka Wisły przy stanie 182 cm na wodowskazie Warszawa-Bulwary.
