Tramwaj na południe Katowic wciąż bez wykonawcy, ale wycinki ruszyły. Kiedy budowa trasy do Kostuchny?

Nowa trasa tramwajowa obsługująca południe Katowic zacznie powstawać lada chwila. Za ponad 648 mln zł powstanie połączenie między pętlą „Brynów" a planowaną pętlą „Kostuchna". Z powodu odwołań przedłuża się jednak przetarg na wykonawcę. Mimo to Tramwaje Śląskie zapewniają, że większego poślizgu nie będzie. Lasy Państwowe ruszyły już nawet z wycinką drzew.

Niebieski tramwaj na pętli Katowice Brynów. O nowej linii tramwajowej na południe przeczytasz w serwisie Architektura.
Autor: Marek Mróz/ CC BY-SA 4.0
Architektura. Łukasz Mieszkowski. Najpierw porządki. Potem mocniej spojrzymy w przyszłość architektury

Katowice. Tramwaj na południe w trakcie wyboru wykonawcy

Jeszcze w połowie października 2026 r. wydawało się, że poznaliśmy wykonawcę trasy do Kostuchny. Przypomnijmy, że według magazynu „Nasze Katowice” o rolę tę starało się 14 chętnych, a wszystkie oferty (od 356 do 522 mln zł brutto) mieściły się w budżecie zamawiającego (ponad 648 mln zł). 15 października Przemysław Jedlecki, autor bloga miejskiego, zamieścił w mediach społecznościowych informację, że wg firmy Budimex to właśnie jej ofertę – najtańszą – miasto oceniło najwyżej.

10 listopada 2026 r. na krańcu ulicy Bolesława Prusa ruszyły wycinki drzew, które potrwają do 30 listopada. Jak informują rozwieszone kartki, Lasy Państwowe usuwają drzewa w związku z budową nowej linii tramwajowej. Można by odnieść wrażenie, że właściwa budowa wystartuje lada moment.

Jak się jednak okazuje, wciąż nic jednak nie wiadomo. Katowickie Inwestycje podały, że miały już wybranego wykonawcę, ale od decyzji wpłynęło odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej. Trzeba zatem czekać, aż KIO rozstrzygnie sprawę. Według katowickich urzędników nie powinno to wydłużyć całego procesu o więcej niż 1–1,5 miesiąca. Podpisanie umowy ze zwycięzcą przetargu nastąpi zatem na przełomie 2026 i 2027 r. Będzie to oficjalny start budowy.

To ma być największa w historii miasta inwestycja w transport publiczny. Do wybudowania jest 4,6 km nowych szyn, które połączą Kostuchnę z centrum miasta. Przejazd w godzinach szczytu ma trwać ok. 25 minut. Linia rozpocznie się przy istniejącym centrum przesiadkowym „Brynów”, potem pobiegnie wzdłuż ul. Rzepakowej oraz torów kolejowych, a następnie obok GCM do ul. Bażantów dotrze do planowanej między ul. Bażantów, Gołębią i Radockiego pętlą „Kostuchna”. Tu zaplanowano centrum przesiadkowe z parkingiem Park & Ride na ok. 120 samochodów (plus ok. 90 rowerów) oraz stacją ładowania autobusów elektrycznych. Powstać ma również nowe połączenie drogowe między rejonem ul. Rzepakowej i Ziołowej.

Mapa planowanej trasy tramwajowej na południe Katowic
Autor: UM Katowice/ Materiały prasowe

Tramwaj na południe to jedna z tych inwestycji, które zmieniają miasto na pokolenia. Nowa linia zapewni mieszkańcom południowych dzielnic szybki dojazd do centrum, stworzy wygodne możliwości przesiadki i zachęci do korzystania z transportu publicznego. Jednocześnie uporządkujemy układ drogowy i poprawimy dostęp do Górnośląskiego Centrum Medycznego

– zapowiada Marcin Krupa, prezydent Katowic.

Inwestorem przedsięwzięcia są Katowickie Inwestycje we współpracy z Tramwajami Śląskimi. Na realizację zadania wykonawca otrzyma 30 miesięcy, co oznacza – przy braku opóźnień – uruchomienie trasy w 2029 r.

Tramwaj Katowice
Autor: ZTM/ Materiały prasowe

Długie przygotowania i problemy formalne

Inwestycja była w przygotowaniu od ponad dekady, jednak długo nie mogła wystartować. Mieszkańcy domagali się działań zmierzających do realizacji linii już w 2013 r., zaś dwa lata później miasto rozpoczęło prace przedprojektowe. Kontrowersje pojawiły się na etapie ustalania trasy, głównie z racji przebiegu linii przez gęsto zabudowane obszary. Ostatecznie po konsultacjach społecznych urzędnicy wybrali do realizacji wariant przebiegający częściowo obrzeżami najgęściej zaludnionych obszarów. Dokumentację projektową przygotowało konsorcjum firm Sweco Consulting z Poznania oraz Sweco Belgium.

Głównym powodem dalszych opóźnień były problemy z uzyskaniem decyzji środowiskowej. Wniosek o nią został złożony w 2019 r., jednak wydaną w 2020 r. decyzję RDOŚ zaskarżyły organizacje przyrodnicze. Rozpoczęło to kilkuletni proces biurokratyczny. Po wielokrotnym przesuwaniu terminów Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał ostateczną decyzję 21 sierpnia 2023 r., co umożliwiło wreszcie wznowienie projektowania i dalszych przygotowań. Trzy lata później rozpisano przetarg na wykonawcę, w którym termin otwarcia ofert siedmiokrotnie przesuwano. W momencie publikacji niniejszego artykułu wciąż pozostawał on nierozstrzygnięty.

Podcast Architektoniczny
Borysław Czarakcziew chce dogonić Europę, wyrugować patologie i pomóc architektom więcej zarabiać. Jak zamierza to zrobić?