Spis treści
Nowy Sąd Okręgowy. Łomża łączy dwa zabytki
Przez wiele lat Sąd Okręgowy w Łomży działał w zabytkowym budynku z 1910 r. przy ul. Dwornej 16. Choć piękny, był on jednak mocno niepraktyczny – m.in. z powodu ciasnoty, braku szatni oraz niedostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Co więcej, z racji ograniczonego metrażu część pomieszczeń Sądu ulokowana była w innych obiektach w mieście.
O potrzebie rozbudowy mówiło się od lat, jednak coś zaczęło się dziać dopiero w 2020 r., kiedy to udało się pozyskać środki na zakup sąsiedniej nieruchomości – również zabytkowego budynku przy ul. Dwornej 14. Oba budynki, dzielące ze sobą ścianę, postanowiono połączyć w jeden, przebijając połączenia na poziomie parteru i piętra. Akt notarialny zakupu podpisano 8 grudnia 2020 r., po czym rozpoczęły się prace projektowe, prowadzone przez kielecką pracownię architektoniczną EMGIEprojekt Sp. z o.o. (znana m.in. z modernizacji Muzeum Rzeźby Współczesnej w Orońsku). W maju 2024 r., ruszyły roboty budowlane prowadzone przez firmę MERX Sp. z o.o. z Warszawy. Wartość inwestycji to 36 548 775,96 zł brutto.
- Zobacz też: Należał do światowej sławy malarza. Dziś dawny zabytek niszczeje przy głównej ulicy Łomży
W wyniku rozbudowy powierzchnia sądu zwiększyła się o niemal 2000 m², a zamiast jednej klatki schodowej (jak dotąd) do budynku prowadzą trzy. Umożliwi to m.in. wprowadzanie oskarżonych na salę rozpraw inną drogą niż świadków, publiczność itd. Dodatkowo większy metraż pozwoli zebrać w jednym obiekcie rozproszone oddziały Sądu, zaś na zwolnionej w ten sposób przestrzeni skorzystają inne miejskie jednostki.
Jak można dowiedzieć się z dokumentów przetargowych, inwestycja obejmuje:
- budowę dwóch nowych sal rozpraw,
- budowę czytelni akt,
- budowę szatni,
- budowę sali obsługi interesantów oraz pomieszczeń dla urzędników,
- dobudowę windy zewnętrznej przy budynku przy Dwornej 14,
- budowę dwóch podziemnych zbiorników na deszczówkę,
- remont budynku przy Dwornej 14, w tym wymianę stolarki okiennej,
- przebudowę części parteru obecnego budynku sądu (stworzenie nowych połączeń między budynkami),
- remont elewacji budynku przy Dwornej 16 oraz ogrodzenia,
- przebudowę ulic, chodników i obszarów zielonych w pobliżu.
Ponieważ oba budynki są zabytkowe, wszystkie prace odbywają się pod czujnym okiem konserwator zabytków. Po rozbudowie adresem Sądu Okręgowego pozostanie ul. Dworna 16.
Przebudowa zbliża się do końca. Zakres prac rozszerzono
W toku przebudowy pojawiła się konieczność wykonania prac dodatkowych, co wynikło m.in. z odkrycia w jednym z obiektów „świadka historii”. Jak poinformował nas 26 października 2026 r. rzecznik prasowy SO w zakresie spraw cywilnych:
5 października 2026 r. został zawarty aneks nr 34 do umowy nr DSO-226-7/23 z wykonawcą robót budowlanych (...). Przedmiotowy aneks wydłuża termin realizacji zadania do 29 stycznia 2027 r., nie powoduje zmiany wartości umowy, niemniej jednak zmienia planowane wielkości finansowania inwestycji w roku 2026 i w roku 2027.
Mimo tej zmiany inwestycja realizowana jest zgodnie z harmonogramem i zbliża się już do końca.
- Zobacz również: Ważna inwestycja drogowa pod Łomżą ukończona. Zamiast wiaduktu jest rondo dla terenów inwestycyjnych
Historia zabytków przy ul. Dwornej 16 i 14 w Łomży
Warto przypomnieć, że budynek Sądu Okręgowego w Łomży przy ul. Dwornej 16 powstał w latach 1903–1910 jako siedziba Kasy Pożyczkowej Przemysłowców Łomżyńskich. Zaprojektował go arch. Franciszek Przecławski, znany przede wszystkim z projektów kościołów i cerkwi. Gmach miał służyć prężnie rozwijającej się lokalnej instytucji oszczędnościowo-kredytowej. Jak pisała w 2024 r. Zofia Chyra-Rolicz w pracy naukowej „Spółdzielcze tradycje Łomży”:
Szybko rozwijająca się u schyłku XIX w. Łomża stawała się także centrum finansowym okolicy (...). W 1884 r. zyskała akceptację carskich władz Kasa Pożyczkowa Przemysłowców Łomżyńskich, której członkiem mógł zostać każdy, kto wniósł udział w wysokości 50 rb. i trudnił się przemysłem, rzemiosłem handlem lub inną „pożyteczną pracą”. Okazała się trwałym przedsięwzięciem. (...) W roku jubileuszu XXV-lecia (1909) Kasa zrzeszała 1581 członków, wypracowała dochód ok. 430 tys. rb., a zysk wyniósł ok. 16, 5 tys. rb. Systematycznie część zysku przeznaczano na cele dobroczynne wspierała Straż Ogniową, świadczyła na rzecz szkół i szpitali.
Eklektyczny, reprezentacyjny gmach służył KPPŁ do 1927 r., kiedy to Kasa zakończyła działalność. Później część pomieszczeń w gmachu przerobiono na luksusowe mieszkania na wynajem. W czasie wojny w budynku mieszkali sowieccy urzędnicy, zaś po jej zakończeniu obiekt zaczął służyć sądownictwu. W 1985 r. został wpisany do rejestru zabytków.
Z kolei neorenesansowy budynek przy ul. Dwornej 14 oddano do użytku w 1886 r., zaś do rejestru zabytków wpisano w 1985 r. Powstał według projektu Feliksa Nowickiego (także znanego przede wszystkim z kościołów) i oryginalnie był siedzibą Oddziału Banku Państwa Rosyjskiego. Co ciekawe, obiekt ten przez ponad 100 lat nie zmienił funkcji – był bankiem od zawsze, zmieniały się jedynie nazwy działających tu instytucji finansowych. Urzędowały tu m.in. Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa, Bank Polski, bank WBK oraz Kredyt Bank. W 2020 r. opuszczony gmach został kupiony przez Sąd Okręgowy.
- Zobacz galerię: Niszczejący budynek przy Alei Legionów 31 w Łomży
7
