Spis treści
Osiedle wyrastastające z dawnej wsi
Wielodrożnica to projekt zespołu mieszkaniowego na poznańskiej Ławicy, którego układ urbanistyczny odwołuje się do historii tego miejsca. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren inwestycji stanowił niegdyś część dawnej wsi Ławica. Jej charakterystyczną cechą była wielodrożnica, czyli układ osadniczy rozwijający się wzdłuż kilku dróg, bez jednej dominującej osi kompozycyjnej. Ta historyczna struktura stała się punktem wyjścia dla koncepcji pracowni Insomia.
Zamiast regularnych rzędów domów zaprojektowano zabudowę rozmieszczoną wzdłuż krętych ciągów komunikacyjnych. Pomiędzy budynkami powstały niewielkie place, przejścia i otwarcia widokowe. Dodatkowa droga piesza, przecinająca środek założenia, łączy poszczególne części osiedla i pozwala poruszać się po nim niezależnie od ruchu samochodowego.
Zespół obejmuje kilkadziesiąt niedużych domów, przede wszystkim bliźniaków o powierzchni około 80–90 m². Budynki mają użytkowe poddasza, a wysokość ich gzymsów wynosi zaledwie cztery metry. Niska zabudowa i nieregularny przebieg dróg mają przywoływać skalę dawnej osady, choć samo osiedle odpowiada już na współczesne potrzeby mieszkaniowe.
Ceramiczny ślad folwarku i plac spotkań
Historyczny układ Ławicy znalazł odzwierciedlenie nie tylko w planie osiedla, ale i w materiałach wykończeniowych. Architekci odtworzyli w projekcie granice dawnego założenia folwarcznego, wyróżniając budynki znajdujące się w jego obrębie ceramicznymi elewacjami. W niektórych przypadkach historyczna linia przecina współczesny dom, co znajduje odbicie w podziale jego fasady na dwie części o odmiennym wykończeniu. Tę samą zasadę zastosowano w nawierzchniach i elementach małej architektury.
Odrzuciliśmy sztywną, ortogonalną siatkę deweloperską. Poprowadzenie przez sam środek terenu dodatkowego ciągu pieszego pozwoliło nam na stworzenie kameralnego układu, z nieoczekiwanymi otwarciami widokowymi i zróżnicowanymi przestrzeniami wspólnymi
– wyjaśniają architekci z pracowni Insomia.
Istotnym elementem koncepcji jest ograniczenie obecności samochodów. Część budynków wyposażono w podziemne hale garażowe, a ruch kołowy skierowano na obrzeża założenia. Dzięki temu wnętrze osiedla przeznaczono dla pieszych, zieleni i sąsiedzkich aktywności. Projekt przewiduje zachowanie istniejących drzew oraz uzupełnienie ich nowymi nasadzeniami.
Czytaj także: Czy Osiedle Murawa 2 w Poznaniu to drugi Nowy Strzeszyn? O poszukiwaniach sposobu na przyjazne dogęszczanie miasta
Centralnym punktem osiedla jest plac z charakterystycznym kominem, na którym umieszczono budki dla ptaków. Obok zaprojektowano duży, wspólny stół. Przestrzeń ta ma służyć zarówno spotkaniom mieszkańców, jak i codziennemu wypoczynkowi. Podobną funkcję, choć w znacznie mniejszej skali, pełni wspólny punkt odbioru korespondencji.
– Budowaniu społeczności służą tu również mniejsze, celowe zabiegi projektowe – zlokalizowanie wszystkich skrzynek pocztowych w jednym, ogólnodostępnym miejscu stwarza naturalną, codzienną okazję do przypadkowej rozmowy z sąsiadem – tłumaczą projektanci.
Wielodrożnica wyróżniona w konkursie NAWW 2026
Projekt Wielodrożnica / Młodnik, etap I/II, otrzymał wyróżnienie honorowe w kategorii budynek mieszkalny wielorodzinny podczas siódmej edycji Nagrody Architektonicznej Województwa Wielkopolskiego. Główna nagroda w tej kategorii trafiła do pracowni Ultra architects za realizację Dolna Górna Wilda w Poznaniu.
Konkurs organizowany przez poznański oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich oraz Wielkopolską Okręgową Izbę Architektów RP obejmuje realizacje powstałe w regionie w ciągu ostatnich pięciu lat. Tegorocznych laureatów ogłoszono 9 października. O wyborze zdecydowała ośmioosobowa kapituła pod przewodnictwem Tomasza Koniora.
Grand Prix NAWW 2026 przyznano rewitalizacji historycznego centrum Jarocina, autorstwa Marceliny Pilarczyk, Piotra Kocińskiego i Tomasza Florkowskiego. Projekt otrzymał również nagrodę w kategorii Przestrzeń wspólna, ex aequo z Otwartym Dziedzińcem przed Zamkiem w Poznaniu.
Wśród pozostałych laureatów znalazły się między innymi Dom Książki w Poznaniu, Sąd Apelacyjny w Poznaniu oraz dom jednorodzinny w Mosinie projektu Studio GAB. Pełne wyniki konkursu przedstawiliśmy w osobnym artykule poświęconym laureatom NAWW 2026
Metryczna Osiedla Wielodrożnica w Poznaniu
LOKALIZACJA - Ławica, Poznań, Polska
POWIERZCHNIA - 6160 m²
ROK REALIZACJI - 2024 -
STATUS - Projekt w trakcie realizacji
INWESTOR - VOX
KONSTRUKCJE - Concrete Pracownia Projektowa
INSTALACJE ELEKTRYCZNE - SPPoprawa
INSTALACJE SANITARNE - TRiM-tech
ZDJĘCIA - P. Turlej