Katarzyna ruszy z nowym wykonawcą. Dwaj budowlani giganci walczą o dokończenie tunelu średnicowego w Łodzi

Dwóch, doświadczonych w drążeniu tuneli, wykonawców walczy o kontrakt na dokończenie budowy tunelu średnicowego w Łodzi. Do negocjacji prowadzonych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. na dokończenie drążenia podziemnej trasy, stanęły firmy Gülermak oraz PORR. Stawką postępowania jest bezpieczne doprowadzenie tarczy TBM „Katarzyna” do komory przy dworcu Łódź Fabryczna oraz odzyskanie zaufania mieszkańców. Zanim jednak maszyna ruszy w 2027 roku, zaplanowano wyburzenie czterech uszkodzonych kamienic i czasową relokację nawet tysiąca osób. Przyglądamy się kulisom wyboru wykonawcy i planowi ratunkowemu dla łódzkiego węzła.

Gülermak i PORR w grze o dokończenie drążenia tunelu średnicowego w Łodzi

W środę, 18 listopada 2026 roku, upłynął termin składania ofert w postępowaniu prowadzonym przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. na dokończenie drążenia tunelu średnicowego w Łodzi.

W procedurze negocjacji obejmującej zadanie „Etap I, dokończenie drążenia tunelu do komory Fabryczna”, oferty złożyły dwie doświadczone firmy - Gülermak oraz PORR. Komisja przetargowa rozpoczęła analizę dokumentów, która wyłoni ostatecznie firmę odpowiedzialną za dokończenie budowy podziemnego połączenia kolejowego.

Obaj oferenci mają bogate doświadczenie w budownictwie podziemnym w Polsce. Co istotne, PORR realizuje już w Łodzi kontrakt dla spółki Centralny Port Komunikacyjny (Port Polska), montując w komorze Retkinia tarczę TBM do drążenia ponad 4-kilometrowego tunelu Kolei Dużych Prędkości.

Jak podkreśla Marcin Mochocki, członek zarządu i dyrektor ds. realizacji inwestycji w PKP PLK, złożenie ofert przez dwie doświadczone firmy to ważny krok przybliżający do wyboru wykonawcy.

- To będzie wykonawca, który będzie gotowy zmierzyć się z jednym z najbardziej skomplikowanych projektów infrastrukturalnych w Polsce i bezpiecznie dokończyć drążenie tunelu pod centrum miasta. Naszym priorytetem jest bezpieczeństwo mieszkańców, ochrona zabudowy oraz sprawna realizacja inwestycji, która w przyszłości zasadniczo zmieni kolejowy system komunikacyjny Łodzi i całego regionu - mówi Marcin Mochocki.

Zakres zadania jest niezwykle odpowiedzialny. Obejmuje przygotowanie i ponowny rozruch maszyny TBM „Katarzyna”, dokończenie drążenia tunelu do komory Fabryczna, wzniesienie konstrukcji przystanku Łódź Śródmieście, przeprowadzenie przez niego tarczy i jej końcowy demontaż. Nowy wykonawca przeprowadzi również badania geotechniczne, ekspertyzy techniczne oraz monitoring i zabezpieczenie budynków w strefie oddziaływania robót.

Kongres Budownictwa Polskiego 2026. Piotr Kledzik, prezes zarządu PORR

Dlaczego zerwano umowę z poprzednim wykonawcą? Błędy technologiczne, katastrofa i długi

Wybór nowego partnera to następstwo decyzji z 4 lutego 2026 roku, kiedy PKP PLK odstąpiły od trzech umów z Przedsiębiorstwem Budowy Dróg i Mostów Sp. z o.o. (PBDiM) z Mińska Mazowieckiego, dotyczących głównego tunelu, przystanku Łódź Koziny oraz podstacji trakcyjnej Włókniarzy. Wielomiesięczne mediacje nie przyniosły realnego planu naprawczego, a stan budowy zagrażał bezpieczeństwu ludzi i mienia.

Wykonane na zlecenie inwestora ekspertyzy wykazały szereg błędów wykonawczych, takich jak - niewłaściwe ciśnienie w komorze TBM, brak kontroli bilansu urobku, złe kondycjonowanie gruntu, zatrzymywanie tarczy w nieprzystosowanych miejscach oraz awarie sprzętu. Sygnały ostrzegawcze, w tym spadki ciśnienia i osiadania terenu, nie były właściwie analizowane.

Doprowadziło to do serii incydentów, których kulminacją była katastrofa budowlana z 6 - 7 września 2024 roku, czyli zawalenie części oficyny kamienicy przy Al. 1 Maja 23.

Zdarzenie wymusiło długotrwałą relokację 227 mieszkańców ze 130 lokali przy Al. 1 Maja i ul. Próchnika 44. Maszyna TBM, która miała ukończyć odcinek w 14 miesięcy, po 4,5 roku pracy wydrążyła zaledwie 1496 m (do celu pozostało ok. 990 m) i pracowała przez 17,5% czasu. Od 10 listopada 2024 roku tarcza stała unieruchomiona.

Będzie nowa formuła realizacji. Dwa odrębne kontrakty

Inwestor, jak przekonuje, wyciągnął wnioski z kryzysu i przemodelował formułę dokończenia inwestycji, dzieląc zadanie na dwa odrębne kontrakty. Pierwszy to - dokończenie drążenia (Etap I) - ponowne uruchomienie maszyny TBM i doprowadzenie jej do komory Fabryczna wraz ze stanem surowym przystanku Łódź Śródmieście. Drugi kontrakt to infrastruktura kolejowa i wyposażenie (Etap II). Obejmuje montaż torowisk, sieci trakcyjnej, instalacji elektroenergetycznych, systemów przeciwpożarowych, sterowania ruchem (SRK) oraz wykończenie podziemnych przystanków Łódź Koziny, Polesie i Śródmieście.

Przetarg nieograniczony na drugi kontrakt zostanie ogłoszony na przełomie 2026 i 2027 roku. Rozdzielenie skomplikowanych prac górniczych od branżowych instalacji kolejowych ma zapobiec powtórce błędów koordynacyjnych.

TBM Katarzyna ruszy w 2027 roku. Wcześniej wyburzenia 4 kamienic

Reaktywację 13-metrowej tarczy TBM „Katarzyna” zaplanowano na pierwszą połowę 2027 roku. Wcześniej tarcza została przejęta na mocy decyzji wojewody łódzkiego po nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Zanim jednak maszyna ruszy, wyburzone zostaną cztery kamienice przy Al. 1 Maja 19, 21, 23 oraz ul. Próchnika 44. Ich stan po długotrwałym postoju tarczy i degradacji nawodnionego gruntu uniemożliwia bezpieczne prowadzenie prac.

Na czas przejścia tarczy pod gęstą zabudową przewidziano czasową relokację nawet około tysiąca osób. Mieszkańcom zapewnione zostaną lokale zastępcze lub hotele z wyżywieniem, ochrona opuszczonych nieruchomości oraz stały punkt informacyjny.

- Przed wykonawcą stoi odpowiedzialne zadanie przejęcia inwestycji w trudnym momencie i doprowadzenia jej do kolejnego kluczowego etapu. Wymaga to nie tylko wznowienia pracy maszyny TBM i dokończenia drążenia tunelu dwutorowego, ale również przeprowadzenia szczegółowych analiz technicznych, zabezpieczenia budynków i prowadzenia stałego dialogu z mieszkańcami. Jako inwestor jesteśmy przygotowani do wsparcia tych działań - zaznacza Daniel Filipkowski, zastępca dyrektora Centrum Realizacji Inwestycji ds. nadzoru korporacyjnego w PKP PLK.

Podziemny węzeł Łodzi to synergia z Kolejami Dużych Prędkości

Równolegle w Łodzi trwa budowa magistrali Kolei Dużych Prędkości linii „Y”. W komorze Retkinia firma PORR montuje tarczę TBM, której rozruch zaplanowano na wiosnę 2027 roku.

Jak powiedział nam Piotr Kledzik, prezes zarządu PORR Polska, prace postępują obecnie zgodnie z założonym harmonogramem.

Z kolei przy dworcu Łódź Fabryczna Budimex realizuje za ponad 113 mln zł netto komorę łączącą tunel aglomeracyjny PLK z tunelem dalekobieżnym Portu Polska, opierając się na wspólnej ścianie szczelinowej sięgającej 46 m w głąb ziemi. Na powierzchni Zakład Robót Komunikacyjnych DOM zabezpieczył skrzyżowanie al. Kościuszki i ul. Zachodniej, przywracając ruch drogowy i tramwajowy nad budowanym przystankiem Śródmieście.

Ostateczny termin oddania tunelu średnicowego poznamy po podpisaniu obu umów w 2027 roku i inwentaryzacji placu budowy. Nowe otwarcie daje jednak realną szansę na bezpieczne dokończenie inwestycji, która połączy Łódź Fabryczną, Kaliską i Żabieniec, tworząc nowoczesne, podziemne serce polskiej kolei.

Zobacz w galerii, jak opuszczano gigantyczną amerykańską tarczę do komory Retkinia w Łodzi

Podcast Architektoniczny
Łukasz Mieszkowski. Najpierw porządki. Potem mocniej spojrzymy w przyszłość architektury