Znikną bramki i opłaty na A4, a wraz z nimi pracownicy spółki od autostrady. Stalexport zwalnia całą załogę

Znikną bramki i opłaty na A4, a wraz z nimi znikną pracownicy dawnego koncesjonariusza. Stalexport Autostrada Małopolska poinformował w oficjalnym raporcie giełdowym o zamiarze przeprowadzenia zwolnień grupowych, które obejmą całą załogę spółki - stanowiska zachowają jedynie członkowie zarządu. To bezpośredni skutek wygasającej 15 marca 2027 roku, 30-letniej umowy koncesyjnej na 60-kilometrowy odcinek A4 Katowice - Kraków. Choć trasa bije historyczne rekordy natężenia ruchu przekraczające 64 tysiące aut na dobę i generuje setki milionów złotych zysku, era prywatnego myta dobiega końca. GDDKiA podpisała już umowę na projekt likwidacji bramek i dobudowy trzeciego pasa ruchu.

Zwolnienia grupowe przed przekazaniem trasy. Zostaje tylko zarząd

Koniec epoki poboru opłat na najstarszym płatnym odcinku autostradowym w Polsce przynosi bezprecedensowe decyzje kadrowe. W raporcie bieżącym Zarząd Stalexport Autostrady S.A. oficjalnie powiadomił rynek, że zarząd spółki zależnej, Stalexport Autostrada Małopolska S.A., przyjął 18 listopada 2026 roku uchwałę o zamiarze przeprowadzenia zwolnień grupowych.

Decyzja została podjęta na podstawie Ustawy z 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Redukcja zatrudnienia ma charakter totalny, bo obejmie wszystkich bez wyjątku pracowników SAM, z formalnym wyłączeniem jedynie członków zarządu spółki. Powodem jest konieczność dostosowania struktury do faktu, że wraz z wygaśnięciem 15 marca 2027 roku Umowy Koncesyjnej z 19 września 1997 roku podmiot ten traci rację bytu gospodarczego.

Koncesja na przystosowanie i eksploatację autostrady A4 od węzła Murckowska w Katowicach (km 340,2) do węzła Balice w Krakowie (km 401,1) stanowiła fundament działalności spółki z włoskiej grupy Mundys. O likwidacji wiedziano zresztą od dawna. Już w styczniu 2026 roku sporządzono sprawozdania przy założeniu braku kontynuacji działalności, a w wynikach za trzy kwartały 2026 roku ujęto rezerwę na świadczenia pracownicze w kwocie 10,7 mln zł z tytułu odpraw i zakończenia zatrudnienia.

Kongres Budownictwa Polskiego 2026. Paweł Woźniak, szef GDDKiA

Żyła złota do ostatniego dnia. Rekordowy ruch i 175 milionów zysku

Zwolnienia ogłoszono w momencie, gdy koncesyjny odcinek A4 notuje historyczne rekordy finansowe i przewozowe. Z komentarza do wyników za trzy kwartały 2026 roku wynika, że Grupa Stalexport Autostrady osiągnęła przychody operacyjne na poziomie 515,5 mln zł (wzrost o 6,9% rok do roku), napędzane głównie wpływami z bramek (wzrost o 30,1 mln zł).

Zysk netto grupy poszybował o 39%, osiągając 174,8 mln zł (wobec 125,8 mln zł rok wcześniej), z czego sam III kwartał przyniósł 107,9 mln zł. Zysk operacyjny EBIT wzrósł o 46,5%, przekraczając 208,3 mln zł.

Za finansowym eldorado stoi gigantyczny potok aut. Średnie dobowe natężenie ruchu po trzech kwartałach wyniosło 50 883 pojazdy.

W wakacyjnym III kwartale średnia dobowa wzrosła do 56,1 tys. aut (lipiec: 57 tys., sierpień: 58,5 tys.). Absolutny rekord padł 14 sierpnia 2026 roku, gdy przez bramki przetoczyło się 64 766 samochodów (56 831 osobowych i 7 935 ciężarówek). Kolejne szczyty odnotowano 16 sierpnia (64,2 tys.) i 31 lipca (63,5 tys.).

Prezes zarządu Stalexport Autostrady, Andrzej Kaczmarek podkreśla, że w latach 2016 - 2026 Skarb Państwa otrzymał z podziału zysków ponad miliard złotych (w samym 2026 roku wpłaty i podatki wyniosły 154,1 mln zł). Spółka deklaruje partnerskie przekazanie trasy stronie publicznej, lecz dla personelu obsługi nie ma w tej przyszłości miejsca.

Bezpłatny przejazd dla osobówek od marca 2027 roku

Dla kierowców podróżujących między Śląskiem a Małopolską 15 marca 2027 roku oznacza koniec uciążliwych opłat. Zarządzanie 60-kilometrową arterią przejmie w całości Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, a przejazd samochodami osobowymi i motocyklami stanie się całkowicie bezpłatny.

Zmiana modelu zamyka 30-letni rozdział prywatnego myta pobieranego na placach w Brzęczkowicach i Balicach. Przejęcie trasy to jednak ogromne wyzwanie inżynieryjne. Likwidacja opłat natychmiast przyciągnie tysiące kierowców omijających dotąd autostradę drogami krajowymi nr 79 i 94. Przy obecnym natężeniu rzędu 50 - 60 tysięcy pojazdów na dobę, dwupasowy przekrój autostrady stanąłby w permanentnym korku.

Rozbiórka bramek i trzeci pas w pasie zieleni. Umowa za 17,3 mln zł

Państwowy inwestor nie czeka na wygaśnięcie koncesji. GDDKiA podpisała już umowę o wartości 17,3 mln zł z katowickim biurem Autostrada II na zaprojektowanie poszerzenia 24-kilometrowego odcinka od Dulowej do węzła Balice I.

Prace projektowe potrwają do końca dekady, tak by roboty budowlane mogły ruszyć w 2030 roku. Inżynierowie wykorzystają rezerwę terenu w szerokim pasie zieleni rozdzielającym jezdnie, bo dobudowa trzeciego pasa odbędzie się do wewnątrz, bez konieczności wywłaszczeń gruntów. Podobna sytuacja ma obecnie miejsce podczas rozbudowy autostrady A2 między Łodzią i Warszawą.

Zadanie projektantów obejmuje:

  • Całkowitą rozbiórkę placu poboru opłat w Balicach - likwidację wysepek, zadaszeń i szlabanów oraz przywrócenie płynnego przekroju z trzema pasami ruchu w każdym kierunku.
  • Przebudowę węzła Rudno łączącego A4 z trasami lokalnymi.
  • Dostosowanie czterech Miejsc Obsługi Podróżnych (MOP): Aleksandrowice, Morawica, Rudno i Grojec.
  • Budowę nowych zbiorników retencyjnych i systemów podczyszczania wód dla większej powierzchni jezdni.

Trzy etapy metamorfozy A4: Nowy węzeł Dulowa i bezpłatna magistrala

Przebudowa arterii została podzielona przez GDDKiA na trzy odrębne zadania:

Odcinek Dulowa - węzeł Balice I (ok. 24 km) – projektowany przez spółkę Autostrada II;

Odcinek węzeł Byczyna - Dulowa – przygotowywany osobno, powiązany z planowaną obwodnicą Chrzanowa i Trzebini (wariant W4), co wymusi budowę nowego węzła Dulowa z drogą krajową nr 79 oraz dodatkowych jezdni zbierająco-rozprowadzających;

Odcinek Brzęczkowice - Byczyna – nadzorowany przez katowicki oddział GDDKiA, obejmujący wyburzenie bramek w Mysłowicach.

Podcast Architektoniczny
Łukasz Mieszkowski. Najpierw porządki. Potem mocniej spojrzymy w przyszłość architektury