Spis treści
Bezpłatna A4 i państwowy zarząd od 2027 roku
Historia 60-kilometrowego odcinka autostrady A4 łączącego Katowice i Kraków od niemal trzech dekad wpisuje się w unikalny rozdział polskiej infrastruktury drogowej. Od 1997 roku trasą tą zarządza prywatny koncesjonariusz - spółka Stalexport Autostrada Małopolska. Kierowcy pokonujący ten odcinek dobrze znają charakterystyczny system poboru opłat skonsolidowany na placach w Brzęczkowicach oraz Balicach.
Mająca obowiązywać przez 30 lat umowa koncesyjna oficjalnie wygaśnie 15 marca 2027 roku. Z tą datą zmienia się nie tylko podmiot odpowiedzialny za utrzymanie i eksploatację drogi, ale również model finansowania. Od 2027 roku kierowcy samochodów osobowych zostaną zwolnieni z jakichkolwiek opłat za przejazd. Zarządzanie infrastrukturą przejmie w całości państwowy zarządca, czyli Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Przejęcie trasy przez Skarb Państwa zbiega się w czasie z koniecznością jej pilnej modernizacji. Pomiary natężenia pokazały, że średnie dobowe obciążenie A4 na tym odcinku przekracza obecnie 50 tysięcy pojazdów na dobę, co przy dwupasowym przekroju jezdni prowadzi do wyczerpania przepustowości i powstawania zatorów w godzinach szczytu.
Katowicki projektant za 17,3 mln zł zaprojektuje modernizację i rozbudowę 24 km A4
Aby sprostać wyzwaniom komunikacyjnym Małopolski i Śląska, GDDKiA podjęła decyzję o dobudowie trzeciego pasa ruchu na całej długości trasy. Pierwszym zrealizowanym etapem przygotowawczym jest wyłonienie biura projektowego dla 24-kilometrowego fragmentu rozpoczynającego się w miejscowości Dulowa i kończącego na węźle Balice I.
Przetarg na opracowanie dokumentacji projektowej wygrała katowicka firma Autostrada II, a wartość podpisanej umowy opiewa na 17,3 mln zł. Do zadań wykonawcy należy nie tylko przygotowanie kompletnego projektu budowlanego i wykonawczego dla dobudowy pasów ruchu, ale także uzyskanie wszelkich wymaganych decyzji administracyjnych, uzgodnień środowiskowych oraz ostatecznego pozwolenia na budowę.
Według harmonogramu przedstawionego przez GDDKiA, faza projektowa i formalno-prawna potrwa do końca dekady, tak aby właściwe prace budowlane w terenie mogły ruszyć w 2030 roku.
Trzeci pas w pasie zieleni. Rozbiorą bramki
Z punktu widzenia inżynierii lądowej oraz geometrii drogi, poszerzenie A4 na odcinku Dulowa - Balice wykorzysta rozwiązania przewidziane jeszcze na etapie pierwotnego wytyczania trasy. Głównym założeniem projektowym jest zagospodarowanie tzw. rezerwy terenu, która znajduje się w szerokim pasie zieleni rozdzielającym obecnie obie jezdnie autostrady. Dzięki temu dobudowa trzeciego pasa odbędzie się do wewnątrz, co ograniczy konieczność zajmowania dodatkowych gruntów przyległych i minimalizuje ingerencję w otaczający teren.
W zakres obowiązków firmy Autostrada II wchodzi jednak znacznie szerszy wachlarz zadań infrastrukturalnych. To m.in. rozbiórka infrastruktury poboru opłat. Zaprojektowanie całkowitego demontażu placu poboru opłat na bramkach w Balicach oraz przywrócenie w tym miejscu płynnego przekroju autostradowego. Konieczna będzie przebudowa węzła Rudno, a co za tym idzie przygotowanie założeń architektonicznych i drogowych dla modernizacji węzła łączącego A4 z drogami lokalnymi. Do zadań projektanta należy też przeanalizowanie konieczności rozbudowy i dostosowania czterech obiektów MOP: Aleksandrowice, Morawica, Rudno oraz Grojec do zwiększonego natężenia ruchu. W ramach rozbudowy konieczna bedzie też przebudowa systemów odwodnienia deszczowego, zbiorników retencyjnych oraz urządzeń ochrony środowiska pod kątem zwiększonej powierzchni uszczelnionej po dobudowie nowych pasów.
Czytaj też: Przedwojenny beton zamienili w kruszywo. Tak polscy inżynierowie budowali najdłuższą autostradę
5
Trzy etapy wielkiej przebudowy A4 - od Brzęczkowic po węzeł Balice I
Całe przedsięwzięcie polegające na rozbudowie autostrady A4 między Katowicami a Krakowem zostało podzielone przez GDDKiA na trzy odrębne zadania realizacyjne.
Pierwsze to - odcinek Dulowa - węzeł Balice I (ok. 24 km). To odcinek objęty podpisaną właśnie umową z firmą Autostrada II.
Kolejne zadanie obejmie odcinek węzeł Byczyna - Dulowa. Odcinek ten przygotowywany jest w ramach osobnych prac projektowych. Co istotne, wariant inwestycyjny W4 planowanej obwodnicy Chrzanowa i Trzebini zakłada wykorzystanie istniejącego ciągu autostrady A4. W przypadku wyboru tego wariantu, na południowy wschód od Trzebini wybudowany zostanie nowy węzeł Dulowa, spinający A4 z drogą krajową nr 79 (DK79). Ponadto wzdłuż A4 musiałyby powstać dodatkowe jezdnie zbierająco-rozprowadzające, obsługujące ruch lokalny.
Trzecie, nie mniej ważne zadanie dotyczy odcinka Brzęczkowice - Byczyna. Prace przygotowawcze i realizacyjne dla tego fragmentu prowadzi bezpośrednio katowicki Oddział GDDKiA.
Gdy w 2030 roku na A4 wjadą pierwsze maszyny budowlane, trasa przejdzie największą metamorfozę architektoniczno-drogową od czasu swojego powstania, zmieniając się z płatnej arterii w nowoczesną, trójpasmową trasę tranzytową.
