Spis treści
Niniejszy komentarz towarzyszył fotoreportażowi poświęconemu zagadnieniu projektowania przestrzeni publicznej na listopad i luty. Oryginalnie został opublikowany w wiosennym wydaniu papierowej wersji "Architektury-murator" z 2026 roku. Towarzyszył mu artykuł Macieja Kaufmana i Marcina Maraszka.
Można go przeczytać tutaj: Czy architekt może coś poradzić na listopad i luty? O projektowaniu przestrzeni publicznej na ciemne, mokre i wietrzne czasy
Twierdzę, że nie ma miejsc ani przestrzeni niefotogenicznych, a nawet, że nie ma ludzi niefotogenicznych. Może dlatego, że prawie wszystko i wszyscy wydają mi się interesujący? A może dlatego, że lubię fotografować to, co uznawane jest za nieciekawe? Ogół cech zewnętrznych przedmiotu zapewniających interesujące efekty na jego fotografii – tak definiuje fotogeniczność Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego. Myślę, że bycie osobą fotogeniczną jest wygodne. Oznacza przecież posiadanie potencjału do łatwego uzyskania interesującego czy może nawet uznawanego za ładne zdjęcia. A czy przestrzeń może być bardziej lub mniej fotogeniczna?
Pogoda niezwykle silnie wpływa na obraz
Moim zadaniem było pokazanie przestrzeni publicznych w listopadzie. W fotografii miasta, architektury czy krajobrazu czynnikiem niezwykle silnie wpływającym na obraz jest pogoda. Błękitne niebo, kilka idealnych białych obłoczków, słońce to przepis na piękne zdjęcie, który projektujemy i powielamy już jako dzieci w swoich pierwszych rysunkach. Na dole idealnie zielona trawa (ważne, żeby mocno przyciskać kredkę), w centrum kadru domek (koniecznie ze spadzistym dachem i drzwiami pośrodku), obok drzewo, powyżej obłoki, błękitne niebo i koniecznie słońce (najlepiej wciśnięte w róg kartki).
Czy twórcy renderów architektonicznych nie czerpią z tej estetyki garściami? Czy deweloperzy reklamujący na wizualizacjach swoje osiedla pokazują je w deszczu? Czy na tych obrazach ludzie przedzierają się przez śnieżne zaspy, skaczą przez kałuże, unikają psich kup, manewrują między przewróconymi hulajnogami?
Słońce bywa narzędziem marketingowym?
Czasem myślę, że komercyjna praca fotografa architektury to głównie czekanie na dobrą pogodę. Właściwie wiadomo, że w listopadzie i lutym nie będziemy sięgać po aparat, bo żaden klient nie będzie chciał robić w tym czasie sesji. Czy fotografowanie przy brzydkiej pogodzie od razu czyni ze zdjęcia subiektywny dokument i krytyczną interpretację? A może po prostu piękna pogoda to nie są warunki neutralne do pokazywania miasta? Może piękna pogoda na zdjęciach jest swego rodzaju retuszem rzeczywistości, a słońce bywa narzędziem marketingowym?
Po co fotografować pustkę? Podcast Architektoniczny
W jednym z odcinków Podcastu Architektonicznego Artur Celiński rozmawia z Jędrzejem Sokołowskim o jego fascynacji „blokami pośród niczego” i miejscami, które częściej są mijane, niż odwiedzane. Przy okazji poruszanych tematów zachęcamy także do odwiedzenia wystawy „Ukryte szczątki” prezentowanej obecnie w Muzeum Architektury we Wrocławiu, pokazującej przemiany polskiej wsi po 1945 roku.
Przeczytaj więcej: Samotny blok w szczerym polu. Jędrzej Sokołowski: wybieram kilka punktów z nieskończonej rzeczywistości
lub wysłuchaj ten odcinek Podcastu Architektonicznego