Odrapane budy, błoto i śmieci przy zadbanych peronach. Otoczenie dworca Warszawa Włochy woła o pomstę do nieba

Nowoczesne, zadbane perony kolejowe, a tuż obok – rudera. To pochodzący z lat 60. budynek dworca Warszawa Włochy, który po wielu latach wreszcie przechodzi bardzo potrzebny remont. Niestety, jego otoczenie wciąż woła o pomstę do nieba. Czy jest szansa na zmiany w tym miejscu?

Architektura. Natura architektonicznych zachwytów. Robert Konieczny i Tomasz Malkowski o Archiprzewodniku po świecie

Wyczekiwany remont budynku dworca Warszawa Włochy

Gdyby nie napis „DWORZEC PKP” nad wejściem, trudno byłoby rozpoznać, na co się patrzy. Budynek dworca Warszawa Włochy przy ul. Chrobrego od lat przypominał raczej zaniedbany pawilon handlowy czy nieduży magazyn. To mały, parterowy budynek z 1963 r., w sporej części zajęty przez komercyjne lokale usługowe (m.in. vape shop).

O zajęcie się będącym w tragicznym stanie dworcem wielokrotnie apelowali mieszkańcy i aktywiści. W końcu się udało – budynek wpisano do Programu Inwestycji Dworcowych na lata 2024–2030, a na początku lutego 2026 r. PKP S.A. podpisało umowę z projektantem i zarazem wykonawcą prac, białostocką firmą KONS Sp. z o.o. Wszystko ma być gotowe w I kwartale 2027 r.

Zakres inwestycji przewiduje kompleksową modernizację budynku, w tym remont dachu, elewacji, ścian i sufitów, wymianę podłóg, stolarki okiennej i drzwiowej, orynnowania oraz instalacji. Obiekt zostanie również dostosowany do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. (...) Po zakończeniu modernizacji przewidujemy wznowienie działalności lokali usługowych w budynku dworca, w tym punktu gastronomicznego. Do dyspozycji podróżnych będą również biletomaty

– poinformowała naszą redakcję Justyna Gawron z Biura Komunikacji PKP S.A.

Co ciekawe, jeszcze dekadę temu budynek dworca Warszawa Włochy widniał w gminnej ewidencji zabytków z adnotacją, iż jest to obiekt z 1936 r. Wydaje się jednak, że to pomyłka dokonana w 2012 r., gdy wpisywano do GEZ cały szereg obiektów stacyjnych z lat 30. XX w. Są przesłanki, by sądzić, że obecny budynek z 1963 r. pomylono z wcześniejszym, przedwojennym jeszcze obiektem, o którym mgr Jacek Wardęcki i inż. Jakub Andrzejewski napisali w karcie białej zabytku: „Kasa biletowa oraz poczekalnia zlokalizowana była w parterowym budynku konstrukcji żelbetowej z dachem kopertowym”. Sprawę tę nadal próbujemy wyjaśnić. Dziś budynku dworcowego przystanku Warszawa Włochy nie znajdziemy już w ewidencji zabytków.

Remont dworca Warszawa Włochy
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński
Remont dworca Warszawa Włochy
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński

Zaniedbane otoczenie dworca straszy od lat

O ile remont budynku dworca cieszy, o tyle trudno nie zauważyć, w jak opłakanym stanie jest jego bezpośrednie otoczenie. Placyk przy dworcu to bezładne zbiorowisko pawilonów handlowych, rozpadających się bud i zniszczonych chodników. Kawałek dalej dziesiątki samochodów parkują w błocie, a zarośla są pełne śmieci. Kontrast między tą przestrzenią a pięknie zmodernizowanymi kilka lat temu peronami jest uderzający. Podróżny kupi tu przynajmniej bilet i coś do zjedzenia, ale poza tym nic dobrego o tym miejscu powiedzieć nie można. A – co ciekawe – obszar wokół dworca ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków (sam dworzec nie jest objęty ochroną).

Obecna chaotyczna, wręcz odpychająca przestrzeń wokół stacji kolejowej bynajmniej nie jest wizytówką naszej dzielnicy. Dodatkowo panujący tam nieład architektoniczny oraz zagospodarowanie terenu są dalekie od naszych oczekiwań. W żaden sposób to miejsce obecnie nie może być określane jako centrum dawnego Miasta Ogrodu Włochy

– pisali w 2022 r. mieszkańcy w petycji do ówczesnego pełnomocnika rządu ds. przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu.

Przez lata kolej snuła rozmaite plany dotyczące placyku. Pojawiał się m.in. pomysł zabudowania go trzykondygnacyjnym budynkiem, który łączyłby funkcję dworcową z komercyjną. Ostatecznie jednak nic z tego nie wynikło. Dziś część pawilonów jest opuszczona i zrujnowana, a w kilku działają sklepy i gastronomia.

Otoczenie dworca Warszawa Włochy
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński Otoczenie dworca Warszawa Włochy
Otoczenie dworca Warszawa Włochy
Autor: Przemysław Zańko-Gulczyński Otoczenie dworca Warszawa Włochy

Trwają rozmowy o tej przestrzeni, ale czy cokolwiek się zmieni?

W odpowiedzi na nasze pytania o otoczenie dworca PKP S.A. podało, iż zadbanie o to miejsce jest obecnie przedmiotem ustaleń:

W zakresie zagospodarowania otoczenia dworca PKP S.A. pozostaje w kontakcie z Burmistrzem Dzielnicy Warszawa-Włochy. Rozmowy dotyczą możliwych form współpracy przy wspólnym kształtowaniu przestrzeni przydworcowej.

Dzielnica potwierdza te informacje, ale też nie podaje żadnych konkretów ani terminów ewentualnych zmian. Jak wyjaśnia Małgorzata Kink, rzeczniczka prasowa dzielnicy:

Potwierdzam, że prowadzone są rozmowy o możliwej współpracy w zakresie zagospodarowania otoczenia dworca PKP Włochy. Na ten moment nie zostało podpisane porozumienie. Teren należy do PKP, więc dzielnica nie może wydatkować środków finansowych.

Na razie nic nie zapowiada zatem rychłych zmian, tym bardziej, że PKP S.A. i dzielnica nie mogą się nawet podzielić kosztami. Czy „niedasizm” ponownie zwycięży? Oby nie, ale pozostaje czekać.

Podcast Architektoniczny
Monika Konrad. Dlaczego w Polsce tak często na spacer trzeba jechać samochodem?