Pofalowany węzeł Pyrzowice na autostradzie A1 idzie do remontu. Wiemy, kiedy GDDKiA otworzy oferty w tym przetargu. To będzie trudny remont

Słynne „fale Dunaju” na śląskim odcinku autostrady A1 między Piekarami Śląskimi a Pyrzowicami już częściowo znikają pod kołami ciężkiego sprzętu budowlanego. Podczas wczorajszych obrad sejmowej podkomisji transportu, katowicki oddział GDDKiA przedstawił postępy naprawy tej trasy, podzielonej na 13 niezależnych etapów. Na pierwszym, ponad 3-kilometrowym fragmencie trwa wymiana konstrukcji drogi, rozbiórka zdegradowanych nawierzchni oraz odkorkowywanie zablokowanych dylatacji mostowych. Równolegle drogowcy finalizują przetarg na newralgiczny węzeł Pyrzowice, szykując się na skomplikowane operacje pod ruchem w bezpośrednim sąsiedztwie międzynarodowego lotniska Katowice Airport.

Skąd wzięły się deformacje na autostradzie A1 między Piekarami Śląskimi i Pyrzowicami??

O tym, jak ma przebiegać dalsza naprawa słynnych "fal Dunaju" na autostradzie A1 mówił podczas posiedzenia sejmowej podkomisji transportu Zbigniew Szweda, zastępca dyrektora ds. realizacji inwestycji katowickiego oddziału GDDKiA. Posiedzenie podkomisji odbyło się 18 listopada 2026 r. Wzięli w nim udział posłowie, samorządowcy i przedstawiciele GDDKiA oraz Ministerstwa Infrastruktury. W trakcie posiedzenia rozmawiano także na temat budowy śląskiego odcinka drogi ekspresowej S11.

Oddany do użytku kilkanaście lat temu odcinek autostrady A1 między węzłami Piekary Śląskie i Pyrzowice zamiast dumą śląskiej infrastruktury szybko stał się symbolem budowlanej katastrofy. Zastosowane w nasypach i warstwach mrozoochronnych materiały odpadowe - w tym żużle i kruszywa hutnicze - pod wpływem wilgoci zaczęły podlegać niekontrolowanym reakcjom chemicznym.

Efektem było zjawisko pęcznienia podbudowy. Na jezdniach uformowały się gwałtowne wybrzuszenia i uskoki, ochrzczone przez kierowców mianem „fal Dunaju”.

Niekontrolowany rozrost materiału zaczął wywierać potężne parcie na przyczółki obiektów inżynierskich, prowadząc do zakleszczania dylatacji wiaduktów, pękania rur kanalizacji deszczowej oraz niszczenia ekranów akustycznych. Zamiast płynnej jazdy z prędkością 140 km/h, na wielu fragmentach wprowadzono drastyczne ograniczenia prędkości do 80, a nawet 60 km/h.

I, co ważne, warto było się do nich stosować, szybsza jazda groziła nawet uszkodzeniem zawieszenia samochodu. Zresztą, odważnych, którzy chcieliby tam jechać szybko było niewielu.

Plan naprawczy w 13 częściach. Na razie 3,2 km w trakcie rozbiórki

Aby nie doprowadzić do komunikacyjnego odcięcia lotniska w Katowicach-Pyrzowicach oraz nie sparaliżować tranzytu na osi północ - południe, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad opracowała kompleksową ekspertyzę techniczną i podzieliła cały odcinek na 13 pododcinków realizacyjnych.

Zbigniew Szweda, zastępca dyrektora ds. realizacji inwestycji w katowickim oddziale GDDKiA, zobrazował skalę przedsięwzięcia.

- Odcinek ten został podzielony na 13 pododcinków. Wynika to ze względów technologicznych oraz finansowych, bo musimy zabezpieczyć na to środki. Gdybyśmy od razu otworzyli zbyt duże fronty lub zamknęli całą drogę, paraliż byłby całkowity. Projekty są przygotowane tak, by można je było realizować niezależnie. Na dzień dzisiejszy prowadzimy roboty na odcinku o długości około 3,2 kilometra. Nasz kosztorys inwestorski opiewał na 64 miliony złotych, natomiast w przetargu wykonawca złożył ofertę w wysokości 36 milionów złotych - mówił Szweda.

Zakres prac nie ma nic wspólnego ze zwykłym frezowaniem asfaltu. To pełna rekonstrukcja korpusu drogowego, bo tego wymagała specjalistyczna ekspertyza, wykonana przed rozpoczęciem prac. Tylko w ten sposób naprawa ma być skuteczna. W jej ramach przewidziano następujące prace:

  • całkowitą rozbiórkę nawierzchni i podbudowy aż do stabilnego podłoża,
  • usunięcie i wymianę agresywnych chemicznie kruszyw,
  • wymianę i odbudowę zniszczonej kanalizacji deszczowej,
  • naprawę dylatacji i odciążenie przyczółków mostowych,
  • remont ekranów akustycznych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu.

Obecne, jak wyjaśnił przedstawiciel GDDKiA, zaawansowanie rzeczowe wynosi około 10 procent. Drogowcy deklarują, że mimo specyfiki prac prowadzonych „od spodu”, umowny termin zakończenia tego etapu (wrzesień 2027 roku) nie jest zagrożony.

Węzeł Pyrzowice pod lupą. Przetarg jest na ostatniej prostej

Kolejnym, najbardziej newralgicznym punktem na mapie remontów będzie sam węzeł Pyrzowice (odcinek o długości 1,7 km), spinający A1 z drogą ekspresową S1 oraz drogą krajową nr 78. Przetarg ogłoszono w czerwcu 2026 roku, a otwarcie ofert zaplanowano na koniec listopada.

- W zakres tego odcinka wchodzi węzeł Pyrzowice, gdzie musimy dokonać modyfikacji i remontów, wchodzących w jego skład, obiektów inżynierskich, w tym wiaduktów w ciągu DK78, przepustów oraz oświetlenia. To będzie jeden z najbardziej skomplikowanych technologicznie odcinków i wygeneruje największe trudności ruchowe. Czas realizacji wynosi 18 miesięcy - podkreśla dyrektor Szweda.

Kolejnym krokiem remontu A1, między Pyrzowicami i Piekarami Śląskimi, będzie wejście na jezdnię lewą (odcinek nr 6) w rejonie obecnie prowadzonych prac, co pozwoli na zachowanie ciągłości frontu robót na najbardziej zdegradowanych fragmentach trasy.

Problem rozlewa się na Piekary, czyli fale Dunaju pojawiły się też na drogach miejskich

Gorącą dyskusję podczas posiedzenia podkomisji wywołał głos samorządu Piekar Śląskich. Naczelnik Wydziału Inwestycji i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w Piekarach Śląskich, Adam Maruszczyk zwrócił uwagę, że niszczycielskie zjawisko nie zatrzymało się na granicach pasa autostradowego.

- Te fale Dunaju, które niszczą autostradę, pojawiły się również na terenie Piekar Śląskich w co najmniej dwóch miejscach – na ulicy Oświęcimskiej i ulicy Bytomskiej. Tam infrastruktura miejska powstawała w ramach budowy autostrady w tym samym czasie, przy użyciu tych samych materiałów i technologii. Bardzo prosimy GDDKiA, aby przy okazji przedsięwzięcia na A1 uwzględnić naprawę tych miejskich odcinków - argumentował Adam Maruszczyk.

Odpowiedź przedstawiciela państwowego zarządcy dróg ostudziła jednak nadzieje na prosty remont z budżetu centralnego. Przepisy o finansach publicznych są w tym względzie bezwzględne.

- W czasie budowy A1 przebudowywano drogi miejskie i najprawdopodobniej doszło tam do zastosowania tego samego kruszywa, które powoduje degradację. Jednak na dzień dzisiejszy Generalna Dyrekcja nie ma prawnych ani finansowych możliwości przebudowy dróg będących we władaniu miasta. Nasz mandat ogranicza się do dróg krajowych i autostrad - odpowiedział na prośby miasta Zbigniew Szweda.

Dyrektor zadeklarował jednak wolę współpracy w punktach styku - GDDKiA bierze na siebie naprawy w granicach swojego pasa drogowego oraz wspólnie z miastem szuka rozwiązania problemu odwodnienia rejonu ulicy Oświęcimskiej.

Program naprawy autostrady A1 to inżynieryjna operacja na żywym organizmie. Likwidacja błędów popełnionych przy pierwotnej budowie potrwa jeszcze kilka lat i pochłonie setki milionów złotych, ale jest jedyną drogą do przywrócenia pełnej przepustowości na głównej arterii Śląska.

Kongres Budownictwa Polskiego 2026. Jerzy Mirgos, prezes zarządu MIRBUD
Podcast Architektoniczny
Łukasz Mieszkowski. Najpierw porządki. Potem mocniej spojrzymy w przyszłość architektury