Spis treści
TR Warszawa od Thomas Phifer and Partners. Jednak bez czerni?
Budowa zapowiadanej od lat nowej siedziby teatru TR Warszawa (dawniej: Teatr Rozmaitości) rozpoczęła się 13 czerwca 2025 r. Gmach ulokowany będzie na Placu Defilad, pomiędzy Pałacem Kultury a Muzeum Sztuki Nowoczesnej i wraz z MSN-em stworzy północną pierzeję Placu Centralnego. Poza samym teatrem, z nowoczesną technologicznie sceną i możliwością otwarcia jednej ze ścian budynku na sąsiedni plac, w obiekcie znajdą się także restauracja i bar. Bryła w stanie surowym ma być gotowa w połowie 2027 r. Umowy na etap ostatni, czyli wykończenie i wyposażenie budynku, jeszcze nie podpisano, ale miasto zapowiada udostępnienie nowego gmachu mieszkańcom na przełomie 2029 i 2030 r.
Za projekt budynku odpowiada nowojorska pracownia Thomas Phifer and Partners. Siedzibę teatru zaprojektowano razem z MSN-em jako kompozycyjną całość: dwie niskie bryły, czarna i biała, podobne, a jednak kontrastujące. Wizja czarnej „kostki” na Placu Defilad spotkała się jednak z krytyką części mieszkańców i środowiska architektonicznego: wytykano m.in. problemy z efektywnym chłodzeniem budynku o tak ciemnej, metalowej elewacji oraz ryzyko wizualnego przytłoczenia otoczenia.
13
W lipcu 2026 r. pojawiły się jednak pogłoski sugerujące, że miasto wzięło sobie tę krytykę do serca. Jeden z użytkowników forum Skyscrapercity podzielił się informacją, jakoby teatr TR miał otrzymać ostatecznie jasną elewację „najeżoną” podłużnymi, półprzezroczystymi, prostopadłymi do niej elementami. Elementy te, prawdopodobnie wykonane ze szkła, mają wystawać na odległość ok. 3 m od ściany. Jeśli wierzyć relacji osoby, która rzekomo widziała wizualizacje, w efekcie budynek ma sprawiać wrażenie lekkiego, wręcz puszystego. Co ważne, za projekt nowej elewacji ma odpowiadać oryginalny projektant. Byłaby to więc modyfikacja projektu przez jego autora, nie ingerencja innego architekta w cudze dzieło.
Ile prawdy jest w plotce? Informacji tej nie udało nam się jak dotąd oficjalnie potwierdzić, ale jest pewien intrygujący trop. 14 lipca 2026 r. dla budowanego teatru TR Warszawa złożono wniosek o zmianę pozwolenia na budowę (jest obecnie rozpatrywany). Treści wniosku nie znamy, ale zbieżność dat (pogłoska pojawiła się w tym samym miesiącu) może zastanawiać. Czyżby rzeczywiście chodziło o zmianę elewacji? Sprawę tę będziemy badać dalej.
Należy dodać, że jeśli informacja się potwierdzi, nie będzie to pierwsza zmiana wyglądu tego obiektu. Warto bowiem przypomnieć, że pierwotna, wstępna koncepcja MSN i TR Warszawa, prezentowana na wizualizacjach w 2015 r., zakładała budynki o ażurowych elewacjach, czego ostatecznie nie zrealizowano.
Budują północną pierzeję Placu Centralnego, a co z południową?
Aktualnie budowa nowej siedziby teatru TR Warszawa idzie zgodnie z harmonogramem. Latem 2026 r. trwało już deskowanie na poziomie zero, a wczesną jesienią budynek powinien zacząć wyłaniać się z ziemi. Wykonawca, firma WARBUD, ma zawartą z miastem umowę na dwa pierwsze etapy inwestycji: podziemia gmachu (które służyć będą jako zaplecze i magazyn dla także Muzeum Sztuki Nowoczesnej) oraz część nadziemną do stanu surowego. Ten etap prac zakończy się w połowie 2027 r.
Wraz z budynkiem MSN-u nowy teatr stworzy północną „ścianę” zielonego Placu Centralnego. Jednocześnie nie będzie problemu z przemieszczaniem się, gdyż piesze pasaże zostaną zachowane zarówno między muzeum i teatrem, jak i między teatrem a Pałacem Kultury. Szerokość obu pasaży dobrze widać na poniższym zdjęciu.
A co z południową pierzeją placu? Tutaj planowane są budynki (lub budynek) symetryczne do MSN i TR, lecz niestety miasto od lat nie wykonało żadnego kroku w kierunku ich realizacji. Na poniższym zdjęciu chodzi o obiekt zaznaczony czerwonym kółkiem. Gdy pytaliśmy o tę sprawę w 2024 r., Urząd Miasta odpowiedział następująco:
Koncepcje zabudowy w tej części placu przygotowywali prywatni deweloperzy. Planowali w tym miejscu między innymi dom towarowy. Do części działek są roszczenia. Prywatni inwestorzy zdecydują, czy, kiedy i co zbudują w tym miejscu. Ich projekt musi być zgodny z wymogami zapisanymi w planie.
Innymi słowy, miasto ograniczyło się do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza zabudowę południowej części Placu Defilad, a resztę pracy mają wykonać deweloperzy. Choć jednak plan uchwalono w 2010 r., jak dotąd żaden prywatny inwestor nie ogłosił planów budowy czegokolwiek przy Placu Centralnym. Na nasze redakcyjne pytanie, ilu deweloperów jak dotąd zgłosiło się do miasta z takimi propozycjami, wciąż nie otrzymaliśmy odpowiedzi.
- Przejdź do galerii: Plac Centralny w Warszawie
99
