Miała 90 pokoi i należała do najlepszych pensjonatów Ciechocinka. Dziś Sienkiewiczówka niszczeje opuszczona

Przed wojną była jedną z najbardziej reprezentacyjnych pensjonatów Ciechocinka, po wojnie przyjmowała gości Orbisu. Willa Sienkiewiczówka przy Sienkiewicza 2 przez dekady była częścią uzdrowiskowego życia i symbolem jego wczesnego rozdziału. Opuszczona od lat willa w grudniu 2025 roku została poważnie zniszczona przez pożar. Jej stan pogarsza się z roku na rok.

Architektura. Ile jest warta najdroższa działka świata? Polska na Biennale Architektury w Wenecji 2027

Najpiękniejszy, największy, najlepszy

Willa Sienkiewiczówka zwana też niegdyś Willą pod Sienkiewiczem powstała gdzieś na przestrzeni 1896-1902 roku, a może jeszcze później. Kiedy dokładnie - nikt już nie pamięta. W 1926 roku w Gazecie Bydgoskiej pojawiła się reklama otwarcia sezonu. Wtedy działała już na pewno. Rok później do rejestru handlowego wpisano przedsiębiorstwo Marii Mikułowskiej prowadzącej pensjonat Sienkiewiczówka przy ul. Sienkiewicza w Ciechocinku.

Zobacz także: Potężna tężnia w Ciechocinku od 200 lat przytula zdrój, symbolizuje zdrowie w mieście. Nadal nie ma sobie równych

Później biznes przejęła doktorowa Sawicka. W 1930 roku czasopismo Słońce nazywało Sienkiewiczówkę jednym z najpiękniejszych i największych pensjonatów uzdrowiska. Nie można wykluczyć, że artykuł był sponsorowany, ale urody i rozmiarów nie można było jej odmówić. Wraz z sąsiednią Julianówką oferowała aż 90 pokojów. Stałym gościem miał być aktor Mieczysław Frenkiel. Tuż przed wojną reklamowano pokoje ogrzewane, wyposażone w bieżącą ciepłą i zimną wodę oraz położenie w ogrodzie, w centrum miasta i blisko łazienek. Nic, tylko przyjeżdżać.

Wysokie okna, a więc i dużo światła dla zdrowotności, balkony, ogród. Otoczona zielenią Sienkiewiczówka należała do typowej dla Ciechocinka zabudowy pensjonatowej: reprezentacyjnej i eleganckiej. Karta zabytku klasyfikuje ją jako obiekt ceglany o cechach gotyckich. Początkowo elewację pokrywał ceglany klinkier w kolorze czerwonym i żółtym. W latach 30. skuto go i wymieniono na gładki tynk.

Willa Sienkiewiczówka w Ciechocinku
Autor: Szymon Starnawski / Grupa Murator Willa w sierpniu 2025 r.

Z zemsty za "Krzyżaków"

Na fasadzie domu znajdowało się przed wojną popiersie Henryka Sienkiewicza, przypominające o nazwie pensjonatu. W 1946 roku Gazeta Ludowa informowała, że zostało ono zniszczone podczas okupacji niemieckiej, według autora artykułu "z zemsty za »Krzyżaków«". Ile w tym prawdy, a ile miejskiej legendy, nigdy się pewnie nie dowiemy.

Zobacz także: Złożono ją bez gwoździ. Cerkiew z Ciechocinka to unikat na skalę Europy

Po wojnie Sienkiewiczówka nadal działała jako pensjonat. Zmieniła później właścicieli, po drodze został nim nawet pewien Anglik. Doświadczył jednak na własnej skórze, czym jest nacjonalizacja własności, i tak budynek trafił do sieci Orbisu. Działalność pod państwowym właścicielem ruszyła w latach 50. a w parze poszła rozbudowa. Ciechocinek się przecież rozwijał, a w konstytucji PRL znajdował się zapis o prawie obywatela do wypoczynku (to już przeszłość). Bazę noclegową stale tu rozwijano. Przewodnik po uzdrowisku z lat 70. podawał już 149 miejsc noclegowych w pokojach jedno-, dwu- i trzyosobowych.

Lata dewastacji i pożar

Z czasem dawny pensjonat przestał być użytkowany. Jeszcze w 1993 roku znajdowały się tu oryginalne elementy wnętrza. Stolarka, klamki, okucia i ornamenty. W 2015 roku radni miejscy mówili już wprost o "ruinach" willi i o dewastacji. Obiekt miał (i nadal ma) prywatnego właściciela. Samorząd przyznawał wprawdzie, że może domagać się zabezpieczenia przez właściciela nieruchomości, ale jaki był tego efekt - widzimy dziś. Przez niezabezpieczoną dziurę w dachu do wnętrz stale dostawała się woda.

Być może los Sienkiewiczówki staje się powoli przesądzony. W grudniu 2025 roku przetrwała pożar. Strażacy walczyli z żywiołem około dziesięciu godzin. Ogień objął dach i wnętrza, a część konstrukcji dachowej zawaliła się do środka. To, czego dotąd nie zniszczyły deszcze i śniegi, dodatkowo nadszarpnęła akcja gaśnicza.

Sienkiewiczówka pozostaje ujęta w ewidencji zabytków. Ale co z tego?

Zobacz także: Przezroczysta, rozczłonkowana poczta Romualda Gutta w Ciechocinku to jeden z dwóch projektów, które cenił najbardziej

Podcast Architektoniczny
Błażej Ciarkowski. Architektura dawnych domów wczasowych i sanatoriów, czyli jak Polska Ludowa projektowała wypoczynek