Statua Wolności skończyła 140 lat. Jej największy sekret kryje się pod zieloną powierzchnią

Statua Wolności – 140 lat od uroczystego odsłonięcia w Nowym Jorku

28 października 1886 r. w nowojorskim porcie odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika „Wolność opromieniająca świat”. Mimo deszczu i mgły miasto świętowało, a prezydent Grover Cleveland przyjął dar Francuzów dla Amerykanów – symbol przyjaźni obu narodów.

Pomysłodawcą był Francuz Édouard René de Laboulaye, a autorem rzeźby – Frédéric Auguste Bartholdi. Dar miał uczcić stulecie niepodległości USA w 1876 r., ale prace przeciągnęły się. Posąg zmontowano w Paryżu dopiero w 1884 r. Wcześniej publiczność mogła oglądać jego fragmenty: ramię z pochodnią pokazano w Filadelfii w 1876 r., a głowę podczas wystawy w Paryżu w 1878 r.

• Sprawdź też: Lata przygotowań, wydane miliony, a pomnik Cudu nad Wisłą nie powstał. Co się stało?

Jak zbudowano Statuę Wolności? Kluczowa rola Gustave’a Eiffla

Statua nie jest pełnym odlewem, lecz miedzianą powłoką na metalowym szkielecie. Blachy o grubości około 2,4 mm wykuwano, nadając im kształt szat i twarzy. Sama figura ma nieco ponad 46 m wysokości, a cały monument wraz z podstawą – około 93 m.

Nad rozwiązaniami konstrukcyjnymi początkowo pracował Eugène Viollet-le-Duc. Po jego śmierci zadanie przejął Gustave Eiffel, późniejszy twórca słynnej paryskiej wieży. Zaprojektował żelazny szkielet podtrzymujący miedzianą powłokę i umożliwiający jej niewielkie ruchy pod wpływem wiatru.

W 1885 r. statuę rozebrano na części i przewieziono przez Atlantyk na pokładzie francuskiego statku „Isère”. Do Nowego Jorku dotarła 17 czerwca. Na wyspie zmontowano ją ponownie w 1886 r. Poszczególne części podnoszono za pomocą urządzeń dźwigowych napędzanych parą.

Cokół Statuy Wolności. Projekt architekta i fort w kształcie gwiazdy

Za projekt kamiennego cokołu odpowiadał amerykański architekt Richard Morris Hunt. Nadał mu monumentalną, klasycyzującą formę. Betonowa konstrukcja obłożona granitem przenosi ciężar posągu i obciążenia od wiatru. Prace nadzorował inżynier Charles P. Stone.

Cokół nie stanął jednak na pustej działce. Wzniesiono go pośrodku Fort Wood, nadbrzeżnej fortyfikacji z lat 1808–1811, zaprojektowanej na planie jedenastoramiennej gwiazdy. Mury fortu do dziś otaczają pomnik na Liberty Island, wcześniej zwanej Bedloe’s Island.

Budowę utrudniał brak pieniędzy. Dopiero zbiórka prowadzona przez wydawcę Josepha Pulitzera pozwoliła ukończyć cokół. W ciągu pół roku zebrano ponad 100 tys. dolarów, głównie dzięki drobnym wpłatom.

• Zobacz także: Kultowy Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie wpisany do rejestru zabytków

Co symbolizują korona, pochodnia i tablica Statuy Wolności?

Bartholdi przedstawił Wolność jako kobietę w antycznej szacie. Uniesiona pochodnia oznacza światło wolności i oświecenia. Pierwotnie była również wykorzystywana jako latarnia morska, choć nie sprawdzała się w tej roli. Siedem promieni korony tworzy świetlistą aureolę, a z 25 okien można oglądać port. Tablica trzymana w lewej ręce nosi zapisaną rzymskimi cyframi datę 4 lipca 1776 r. – dzień ogłoszenia Deklaracji Niepodległości USA.

Mniej znany detal znajduje się u stóp figury: zerwane kajdany i łańcuchy symbolizujące wyzwolenie spod ucisku. Dla kolejnych pokoleń imigrantów przybywających do Nowego Jorku stała się także symbolem nadziei.

Dlaczego Statua Wolności jest zielona? Historia renowacji zabytku

W 1886 r. posąg nie był zielony. Miedziana okładzina miała początkowo brunatny odcień, a charakterystyczna patyna ukształtowała się stopniowo pod wpływem warunków atmosferycznych. Dziś nie jest jedynie znakiem upływu czasu: chroni powierzchnię miedzi przed dalszym niszczeniem.

Największą renowację przeprowadzono przed stuleciem pomnika. Wymieniono wówczas skorodowane elementy łączące powłokę ze szkieletem, naprawiono miedziane blachy i zastąpiono uszkodzoną pochodnię nową, pokrytą złotem. Oryginał można obecnie oglądać w muzeum na wyspie, otwartym w 2019 r.

Od 1984 r. statua widnieje na liście UNESCO. Pozostaje symbolem Nowego Jorku i niezwykłym połączeniem rzeźby z inżynierią.

• Przejdź do galerii: Budowa pomnika Matki Boskiej w Konotopiu