Światło, stal i ceramiczna zasłona. Otwarcie The New York Times Building zrewolucjonizowało architekturę Manhattanu. Jak powstawał wieżowiec?

Zlokalizowany przy Ósmej Alei na Manhattanie wieżowiec The New York Times Building od momentu swojego otwarcia uchodzi za jeden z najważniejszych manifestów współczesnej architektury biurowej. Zaprojektowany przez Renzo Piano we współpracy z pracownią FXFOWLE, budynek połączył rygor nowojorskiej siatki ulic z ideą transparentności dziennikarstwa.

Uroczyste otwarcie 52-piętrowej wieży w listopadzie 2007 roku (w dniu dzisiejszym mija dokładnie 19 lat od oficjalnej inauguracji obiektu) zamknęło trwający kilka lat proces rewitalizacji okolic Times Square. Inwestycja o wartości ponad miliarda dolarów miała nie tylko zapewnić redakcji nowoczesne zaplecze technologiczne, ale także wysłać czytelny sygnał o otwartości instytucji medialnej na miasto i jego mieszkańców.

Ceramiczna kurtyna jako filtr światła

Najbardziej charakterystycznym elementem architektury budynku jest jego podwójna fasada. Zewnętrzną powłokę tworzy system tysięcy poziomych, ceramicznych rurek o przekroju kołowym, zamontowanych na stalowym stelażu w odległości kilkudziesięciu centymetrów od szklanej ściany osłonowej.

Zastosowanie wypalanej gliny w kolorze złamanej bieli pełni funkcję zarówno estetyczną, jak i inżynieryjną:

  • Redukcja zysków ciepła: Ceramiczne żaluzje blokują znaczną część bezpośredniego promieniowania słonecznego, co pozwala ograniczyć zużycie energii potrzebnej do klimatyzacji wnętrz.
  • Kontrola olśnienia: Rozproszenie naturalnego światła sprawia, że we wnętrzach redakcji niemal nie ma potrzeby stosowania tradycyjnych rolet, co zachowuje kontakt wzrokowy pracowników z panoramą miasta.
  • Zmienność wizualna: Fasada reaguje na porę dnia i pogodę – od chłodnej bieli w pochmurne poranki, przez intensywny błękit w południe, aż po ciepłe odcienie złota i różu o zachodzie słońca.

Konstrukcja odsłonięta na zewnątrz

Renzo Piano konsekwentnie zastosował w projekcie zasadę szczerości materiałowej i konstrukcyjnej. Stalowy szkielet budynku nie został ukryty pod okładziną, lecz wyeksponowany na zewnątrz obrysu przeszkleń. Widoczne stężenia krzyżowe (tzw. X-bracing) nadają bryle wyraźny rytm i industrialny charakter, nawiązujący do tradycji nowojorskich konstrukcji stalowych z przełomu XIX i XX wieku.

Na szczycie wieżowca ceramiczna fasada oraz stalowe słupy wznoszą się ponad linię dachu, tworząc ażurowe zwieńczenie. Dzięki temu zabiegowi budynek nie kończy się gwałtownym cięciem, lecz stopniowo „rozpuszcza się” w nowojorskim niebie. Ostateczna wysokość obiektu wraz z iglicą wynosi 319 metrów, co w chwili otwarcia czyniło go jednym z najwyższych budynków w mieście (ex aequo z Chrysler Building).

Otwarty parter i wewnętrzny ogród

W przeciwieństwie do wielu zamkniętych korporacyjnych wieżowców na Manhattanie, parter The New York Times Building został zaprojektowany jako przestrzeń publiczna płynnie łącząca się z ulicą. Przeszklone lobby prowadzi bezpośrednio do centralnego dziedzińca, w którym posadzono brzozy papierowe i mchy, tworząc spokojną enklawę w sercu gęstej zabudowy Midtown.

Z poziomu parteru dostępna jest również audytorium na blisko 400 miejsc (TheTimesCenter), zaprojektowane do organizacji debat publicznych, pokazów filmowych i wydarzeń kulturalnych. Wnętrza biurowe, zaaranżowane przez pracownię Gensler, oparto na otwartych planach i wewnętrznych klatkach schodowych, które miały sprzyjać bezpośredniej komunikacji między dziennikarzami różnych działów.

Otwarcie The New York Times Building wyznaczyło nowy standard dla wysokościowców XXI wieku – udowodniło, że potężna skala komercyjnego biurowca może iść w parze z lekkością formy, efektywnością energetyczną oraz szacunkiem dla tkanki miejskiej.

Architektura. Ile jest warta najdroższa działka świata? Polska na Biennale Architektury w Wenecji 2027
Podcast Architektoniczny
Łukasz Mieszkowski. Najpierw porządki. Potem mocniej spojrzymy w przyszłość architektury