Spis treści
Zielony Kampus UMed. Jury wybrało koncepcję otwartą na miasto
Konkurs na koncepcję urbanistyczną Zielonego Kampusu Centrum Kliniczno-Dydaktycznego zorganizował Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Postępowanie uzyskało rekomendację łódzkiego oddziału SARP. Pierwszą nagrodę przyznano zespołowi Maxberg – Architektura, JAZ+Architekci oraz Szelest Pracownia Aleksandry Wiktorko-Rakoczy.
Czytaj także: Sale operacyjne i pałacowe wnętrza. Stare budynki Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie czekają na renowację
Zwycięska praca porządkuje rozległy teren CKD nie jak wyizolowany kompleks szpitalny, ale jak kolejny fragment Łodzi. Punktem wyjścia stał się dla architektów istniejący główny budynek szpitala A1, wokół którego ma (stopniowo) powstawać bardziej czytelna struktura kwartałów, ulic, placów i terenów zieleni. Kampus ma przy tym łączyć kilka światów: leczenie, naukę, dydaktykę, życie studenckie, sport, rekreację. Autorzy przewidzieli także funkcje dostępne dla osób niezwiązanych na co dzień z uczelnią czy szpitalem.
Znaczenie mają również możliwość wyjścia na zewnątrz, kontakt z zielenią, łatwa orientacja, miejsca odpoczynku i spotkań czy ograniczenie stresu związanego z poruszaniem się po dużym kompleksie. Stąd - ogrody terapeutyczne, kameralne przestrzenie wyciszenia, trasy spacerowe i zróżnicowane pod względem intensywności przestrzenie publiczne.
Sąd konkursowy pod przewodnictwem arch. Jakuba Krzysztofika wysoko ocenił również rozwiązania środowiskowe. Projekt wzmacnia istniejące korytarze ekologiczne, zachowuje znaczną część zastanej roślinności i wprowadza kolejne połączenia przyrodnicze. Pojawiają się „korytarze roślinne”, pasaże retencyjne i „miejskie mokradła”, które mają zatrzymywać deszczówkę, a jednocześnie budować krajobraz kampusu.
Zamiast jednego głównego kompleksu - 3 centra
Podstawą zwycięskiej koncepcji jest czytelny podział ogromnego terenu. Zamiast jednego centrum architekci wyznaczyli trzy główne przestrzenie, wokół których grupują poszczególne funkcje. Przy szpitalu powstaje Skwer Wejściowy z Placem Centralnym, część dydaktyczną organizuje Zielony Kampus Uniwersytetu Medycznego, a od zachodu całość domyka Park Zachodni, powiązany z Osiedlem Akademickim i Centrum Sportu.
Czytaj także: Wśród lasów i terenów podmokłych wyrośnie niecodzienny szpital. Zaprojektuje go biuro Zahy Hadid
Plac Centralny ma stać się właściwym sercem części medycznej. Znajdzie się na południe od istniejącego kompleksu, na osi wjazdu od ul. Niciarnianej. W jego sąsiedztwie zaplanowano nowy budynek wejściowy, mieszczący m.in. opiekę jednodniową i diagnostykę obrazową, ale także informację, stołówkę z kawiarnią oraz przestrzenie spotkań i odpoczynku. Dalej plac przechodzi w skwer oraz ogród terapeutyczny.
Inny charakter otrzyma zachodnia część terenu. Park Zachodni ma zachować istniejącą wysoką zieleń i miejscami niemal leśny charakter. Pojawią się w nim ścieżki, polany, strefy retencji oraz niewielkie pawilony. Na jego obrzeżu zaplanowano Centrum Sportu i osiedle akademickie. Domy studenckie mają tworzyć niską, rozproszoną zabudowę z półprywatnymi ogrodami, miejscami spotkań i roślinnością jadalną. Cały układ spina sieć ciągów pieszych i rowerowych oraz transport publiczny. Ważne jest połączenie kampusu ze stacją ŁKA Stoki, Parkiem Baden-Powella, Parkiem 3 Maja, osiedlem Trafostacja i akademickim Lumumbowem.
Samochody mają być przechwytywane możliwie blisko głównych wjazdów. Projekt przewiduje trzy główne parkingi kubaturowe i dwa naziemne, a przy budynkach medycznych strefy krótkiego postoju. Co ciekawe, wielopoziomowe parkingi pomyślano jako konstrukcje możliwe do przekształcenia. Jeśli w przyszłości zapotrzebowanie na miejsca postojowe spadnie, mogą zostać zaadaptowane na funkcje medyczne, akademickie, mieszkaniowe lub usługowe.
Architektura ma porządkować, a nie konkurować ze szpitalem
Choć przedmiotem konkursu była przede wszystkim koncepcja urbanistyczna, zwycięska praca określa również charakter przyszłej architektury. Nowe obiekty nie mają konkurować skalą z istniejącym szpitalem A1, który pozostaje dominantą całego założenia. Zabudowa została rozbita na kwartały, a jej wysokość i forma zmieniają się zależnie od miejsca – bardziej miejska jest przy głównych wejściach i placach, bardziej kameralna przy parku i akademikach.
Szczególne znaczenie mają narożniki, podcienia i nadwieszenia, które zaznaczają wejścia i zamknięcia osi widokowych. Architekci unikają przy tym tworzenia jednego reprezentacyjnego frontu i technicznego zaplecza. Założenie ma być zwrócone ku miastu z każdej strony, dlatego kolejne wejścia potraktowano jako „bramy urbanistyczne”. Najbardziej wyraziste architektonicznie mają być m.in. projektowane budynki U3 i U4 od strony ul. Pomorskiej i stacji ŁKA Stoki. Utworzą wejście do akademickiej części kampusu. Zaoblony narożnik i podcień jednego oraz bardziej rozrzeźbiona elewacja i wysunięte zadaszenie drugiego mają tworzyć rozpoznawalny punkt widoczny także od strony miasta. W głębi zabudowa stopniowo obniża się, przechodząc w spokojniejsze otoczenie zieleni.
Jeszcze inaczej potraktowano Centrum Sportu: zamiast jednego dużego gmachu zaproponowano dwa mniejsze budynki spięte wspólnym zadaszeniem. Podział wynika m.in. z przebiegu istniejącej infrastruktury podziemnej, ale pozwala również lepiej wpisać obiekt w park. Pod zadaszeniem poprowadzono ciąg pieszy, a sam kompleks otwiera się zarówno na akademiki, jak i park oraz zewnętrzną strefę sportową.
Ta elastyczność dotyczy zresztą całego przedsięwzięcia. Koncepcja została przygotowana tak, by kolejne budynki i przestrzenie publiczne można było realizować etapami, bez zatrzymywania pracy istniejącego szpitala. Rezerwy terenowe pozostawiają miejsce na dalszą rozbudowę funkcji medycznych, akademickich, laboratoryjnych czy komercyjnych.
