Spis treści
Szpital otoczony przez lasy i grunty rolne
We Włoszech, na terenie położonym między Mediolanem a Varese, planowana jest realizacja nowego Szpitala Malpensa. Inwestycja powstanie w krajobrazie zdominowanym przez lasy i grunty rolne należące do Regionalnej Sieci Ekologicznej oraz w sąsiedztwie Parco Regionale della Valle del Ticino. Realizacja ma połączyć funkcjonujące obecnie placówki w Gallarate i Busto Arsizio w jeden zintegrowany ośrodek medyczny obsługujący obszar zamieszkany przez blisko milion osób. Projekt powstanie na zlecenie Regionalnego Urzędu Zdrowia Lombardii, a jego autor został wyłoniony w drodze międzynarodowego konkursu.
Czytaj także: Dawna Klinika Chorób Wewnętrznych ma zmienić się w „otwartą przestrzeń dla literatów”. Uczestnicy procesu nie kryją obaw
Zwyciężyło konsorcjum kierowane przez Zaha Hadid Architects, współpracujące z RINA, Studio Plicchi, WSP, STI Engineering oraz BC Building Consulting. Nowy kompleks ma pełnić funkcję regionalnego szpitala o znaczeniu ponadlokalnym, odpowiadającego na długoterminowe potrzeby systemu ochrony zdrowia Doliny Olona.
i
Budynek zaprojektowano w sposób modułowy
Projekt zakłada realizację zwartego obiektu o powierzchni około 90 000 m², zorganizowanego na pięciu kondygnacjach nadziemnych i jednej podziemnej. Układ funkcjonalny oparto na gradiencie intensywności opieki, co pozwala na logiczne rozmieszczenie oddziałów i usprawnienie codziennego funkcjonowania placówki. W obrębie kompleksu znajdą się m.in. oddziały ratunkowe, chirurgiczne i intensywnej terapii zintegrowane w wielofunkcyjnym bloku operacyjnym, a także strefy diagnostyczne, terapeutyczne, ambulatoryjne, położnicze i noworodkowe, laboratoria oraz zaplecze rehabilitacyjne i logistyczne.
Czytaj także: Wyczyścili zapomniane mozaiki na szpitalu w Warszawie. Teraz Konserwator wpisał je do rejestru zabytków
Struktura budynku została zaprojektowana w sposób modułowy, umożliwiający przyszłe zmiany układu i adaptację do rozwoju technologii medycznych. Kluczowym elementem kompozycji przestrzennej jest centralna oś komunikacyjna na poziomie parteru, pełniąca rolę publicznej „ulicy” łączącej plac wejściowy z ogrodami i dziedzińcami wewnątrz zespołu. Rozdzielenie tras pacjentów, personelu, odwiedzających i transportu technicznego, a także zastosowanie zautomatyzowanych systemów dostaw, ma wspierać efektywność operacyjną i standardy higieniczne.
i
Konferencja „Nowe wyzwania w ochronie zdrowia”
Koncepcja szpitala w wielu aspektach wpisuje się w kierunki myślenia o architekturze ochrony zdrowia, które zostały przedstawione podczas konferencji „Nowe wyzwania w ochronie zdrowia”, zorganizowanej w marcu na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej. Prof. Ewa Pruszewicz-Sipińska zwracała wówczas uwagę na kluczową rolę parteru w strukturze funkcjonalnej szpitala jako przestrzeni, w której krzyżują się drogi wszystkich użytkowników: pacjentów korzystających z poradni i diagnostyki, osób przyjmowanych na zabiegi planowe oraz trafiających na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Zaprojektowana w Szpitalu Malpensa publiczna „ulica” na poziomie parteru stanowi wyraźne odniesienie do tego sposobu myślenia, porządkując ruch i ułatwiając orientację w budynku.
Podczas tego samego wydarzenia prof. Ewa Kuryłowicz podkreślała potrzebę holistycznego spojrzenia na przestrzenie opieki zdrowotnej, osadzając współczesne projektowanie w szerszym kontekście historycznym. Jak relacjonowała Magdalena Mojduszka:
Profesor odniosła się do historii. Poczucie zintegrowania architektury z przyrodą pojawia się w IX wieku w zabudowaniach klasztornych, gdzie uprawiano zioła. XIX-wieczne szwajcarskie sanatoria, stały w pięknym pejzażu, architektonicznie natomiast nie korzystały z tego, co oferowała natura. Jej zdaniem modernizm pod względem „zielonych rozwiązań” był absolutnie fantastycznym okresem.
W tym kontekście zwrócono również uwagę na potrzebę czerpania inspiracji z natury zarówno na poziomie formy, jak i materiału. Prof. Kuryłowicz wskazywała na znaczenie struktur organicznych, takich jak fraktale, a także na rolę naturalnych materiałów – drewna, kamienia czy bambusa – w budowaniu środowiska sprzyjającego regeneracji.
Holistyczne myślenie o ochronie zdrowia
W przypadku projektu włoskiego szpitala, to właśnie relacja obiektu z otoczeniem krajobrazowym oraz zastosowane rozwiązania środowiskowe stanowią jego podstawę. Plan zagospodarowania terenu przewiduje zachowanie istniejących obszarów leśnych, wprowadzenie nowych terenów podmokłych, rowów biologicznych oraz systemów retencji i ponownego wykorzystania wód opadowych. W obręb kampusu włączono również historyczny zespół Cascina dei Poveri z XII–XIII wieku, który ma pełnić funkcje społeczne i kulturowe. Architektura budynku opiera się na elewacji z modułowych paneli aluminiowych ze zintegrowaną zielenią i systemami kontroli nasłonecznienia, a wnętrza wykończone zostaną materiałami takimi jak drewno i tekstylia.
Strategie energetyczne obejmują wysokowydajną obudowę, pasywne rozwiązania ograniczające zapotrzebowanie na chłodzenie oraz instalację fotowoltaiczną o mocy przekraczającej 1 MWp, uzupełnioną hybrydowym systemem grzewczym przystosowanym do przyszłego wykorzystania wodoru. Całość projektu została pomyślana jako długoterminowa infrastruktura publiczna, zdolna do funkcjonowania i adaptacji w perspektywie kolejnych dekad.
