Luksusy PRL-u

Wagon salonowy. Luksusy i boazerie - zobacz wnętrza wagonu, którym jeździli najważniejsi politycy PRL-u

Wagon salonowy serii Ashx 01 powstał w historycznych zakładach H. Cegielskiego w Poznaniu. Wyprodukowano jedynie 6 sztuk. Jeździł nim Gomułka, Bierut i Cyrankiewicz oraz zagraniczni politycy odwiedzający Polskę. Ozdobne boazerie, gięte meble, łazienki, a nawet kuchnia z piecem węglowym - zobaczcie, jak wygląda ekskluzywny wagon. Na żywo można go zobaczyć w Stacji Muzeum w Warszawie.

Spis treści

  1. Historia wagonu salonowego serii Ashx 01 - jak powstała "Salonka Bieruta"?
  2. Co znajduje się w wagonie salonowym Ashx 01?
  3. Wagon salonowy serii Ashx 01 - zwiedzanie Stacji Muzeum w Warszawie

Historia wagonu salonowego serii Ashx 01 - jak powstała "Salonka Bieruta"?

Tuż przed wojną, w 1939 roku, zakłady H. Cegielski S.A. w Poznaniu budowały 6 wagonów salonowych. Inwestorem było Międzynarodowe Towarzystwo Wagonów Sypialnych i Wielkich Ekspresów Europejskich (CIWL). Gdy cztery z nich opuściły fabrykę, wybuchła II Wojna Światowa, a prace wykończeniowe dwóch ostatnich (4223 i 4224) wstrzymano.

W trakcie wojny kontrolę nad zakładami przyjęli Niemcy; wagony przeznaczono dla nazistowskich dygnitarzy - A. Greisera oraz R. Leya - i zlecono przebudowę wnętrz. Prace wciąż trwały, gdy w lutym 1945 roku wyzwolono Poznań. Wagony przejęły polskie władze, z zewnątrz usunięto nazistowskie symbole oraz wyposażenie i po raz trzeci rozpoczęto wykańczanie wnętrz. W 1946 roku gotowe wagony trafiły w ręce PKP.

Wagon salonowy - zdjęcia. Zobacz wnętrze wagonu, którym podróżowali najważniejsi politycy z PRL-u

i

Autor: Szymon Starnawski / Grupa Murator

Wagon Ashx 01, który stoi dziś w warszawskiej Stacji Muzeum, w latach 1947-1952 służył Bolesławowi Bierutowi, ówczesnemu Prezydentowi Polski. Następnie - Urzędowi Rady Ministrów. Wtedy podróżowali nim najważniejsi dygnitarze Polski Ludowej - Władysław Gomułka i Józef Cyrankiewicz - oraz zagraniczni politycy odwiedzający kraj. To właśnie z tą drugą funkcją jest związany międzynarodowy incydent z czasów komunistycznych.

Zobacz także: Osiedle Jazdów w Warszawie - drewniana enklawa w środku stolicy. Oto pierwsze osiedle powojennej Warszawy

Wagon został zatrzymany we Francji po tym, jak sekretarz generalny Francuskiej Partii Komunistycznej, Maurice Thorez, wrócił nim z wizyty w Polsce. Stronie polskiej zarzucono bezprawne przejęcie wagonu od Niemców, którzy to mieli sprowadzić wagon na tereny PRL w trakcie wojny. Sprawę w końcu wyjaśniono, a wagon salonowy wrócił do Warszawy. Swoją funkcję pełnił do końca lat 70.

W 1981 roku, formalnie jako wagon techniczno-gospodarczy, stanął w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie.

Wagon salonowy - zdjęcia. Zobacz wnętrze wagonu, którym podróżowali najważniejsi politycy z PRL-u

i

Autor: Szymon Starnawski / Grupa Murator

Co znajduje się w wagonie salonowym Ashx 01?

Oryginalne wnętrza z lat 40. i 50. zawierają część konferencyjną z podłużnym stołem i krzesłami ze skórzanymi obiciami. Ściany są tu wyłożone ozdobnymi intarsjowanymi boazeriami z największymi miastami Polski - Krakowem, Warszawą, Poznaniem itd. Pozostałe pomieszczenia umeblowano mahoniowymi meblami. Osobny gabinet prezydencki posiada własną toaletę i prysznic.

W wagonie przewidziano jeszcze jeden mniejszy gabinet oraz trzy sypialnie dla gości, łazienki i kuchnię z piecem węglowym. Na końcu wagonu ulokowano pomieszczenia techniczne i dla obsługi.

Wagon salonowy serii Ashx 01 - zwiedzanie Stacji Muzeum w Warszawie

"Salonka Bieruta" stoi obecnie w części skansenu Stacji Muzeum w Warszawie i jest udostępniona do zwiedzania, ale wyłącznie kilka razy do roku. Na terenie wystawy muzeum znajduje się też zachowany wystrój luksusowej poczekalni dla władz PRL.

Wagony salonowe późniejszej produkcji, jednak w mniej luksusowym wydaniu (a w przypadku Skierniewic, niestety również w gorszym stanie) można obejrzeć w skansenie kolejowym w Chabówce (wagon Ashx z numerem 07) oraz w Skierniewicach (03).

Źródło: materiały muzeum Stacja Muzeum w Warszawie

Zobacz także: Najpiękniejsze stacje kolejowe Warszawy. Sprawdź, na które PRL-owskie i modernistyczne obiekty warto zwrócić uwagę