Architektura MuratorWydarzeniaCzerwony Pałac: pokaz filmu Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej

Czerwony Pałac: pokaz filmu Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej

Już wkrótce startuje festiwal „Film i miasto” vol. 4. W ramach przeglądu pokazany zostanie dokument „Czerwony Pałac” według scenariusza Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej z 1992 roku. O osławionym darze Stalina dla Warszawy opowiadają w filmie m.in. Tadeusz Barucki, Czesław Bielecki, Magdalena Staniszkis, Przemysław Szafer i Henryk Drzewiecki.

Czerwony Pałac: pokaz filmu Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej
Kadr z filmu „Czerwony Pałac”, TVP 1992

Na tle toczącej się dyskusji o Pałacu Kultury i Nauki możemy mieć bardzo dziwne, ale trafne skojarzenie z toczącą się dyskusją na temat aborcji. Bo między innymi i tu, i tam chodzi o podobny problem: czy owoc gwałtu można usunąć – stwierdza laureat Honorowej Nagrody SARP Tadeusz Barucki we wstępie do 28-minutowego filmu „Czerwony Pałac” zrealizowanego w 1992 roku dla Telewizji Polskiej według scenariusza Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej. Powstały niedługo po upadku komunizmu dokument okazuje się nawet po 30 latach zaskakująco aktualny.

Film prezentuje szczegółowo wyniki rozstrzygniętego w 1992 roku międzynarodowego konkursu architektonicznego na koncepcję Ścisłego Centrum Warszawy, w którym jednym z kluczowych pytań były kwestie przyszłości monumentalnego gmachu i jego najbliższego otoczenia. Spośród niemal trzystu, nierzadko zaskakujących pod względem merytorycznym i plastycznym projektów, jury pod przewodnictwem postmodernisty Roba Kriera wybrało propozycję otoczenia Pałacu kolistym bulwarem zabudowanym wieżowcami. Projekt autorstwa zespołu architektów Bartłomieja Biełyszewa i Andrzeja Skopińskiego nigdy nie został zrealizowany, a plac wokół PKiN do dziś wciąż pozostaje w dużej mierze niezagospodarowany. Tym bardziej aktualnie brzmią przywołane w dokumencie wypowiedzi architektów Andrzeja Kicińskiego, Magdaleny Staniszkis, Henryka Drzewieckiego, Olgierda Jagiełły, Czesława Bieleckiego, Zbigniewa Parandowskiego czy Przemysława Szafera.

Czerwony Pałac: pokaz filmu Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej
Kadr z filmu „Czerwony Pałac”, TVP 1992

W filmie przedstawiono też materiały archiwalne, w tym akt podpisania umowy w sprawie tzw. daru dla Polski w postaci górującego nad stolicą monumentalnego gmachu, który w istocie symbolizował sowiecką dominację oraz ujęcia ze spotkań zespołu projektowego z architektem Lwem Rudniewem i migawki z budowy. Zobaczyć także można najważniejsze historyczne wydarzenia, których Pałac był tłem i swego rodzaju świadkiem, m.in. słynne wystąpienie I sekretarza Władysława Gomułki z 1956 roku potępiające stalinizm i zapowiadające reformy, aż po ostatni zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w 1990 roku, gdy to właśnie w tym miejscu nastąpiła oficjalna likwidacja ugrupowania.

Niezwykle ekspresyjne ujęcia Pałacu Kultury stworzone przez znanego operatora telewizyjnego Wiesława Dobrowolskiego i skomponowana specjalnie muzyka Jana Zawierskiego nadają dokumentowi dodatkowych, artystycznych walorów, co nie pozostało zapewne bez wpływu na to, iż film pokazywany był także poza telewizją, m.in. w 2004 roku we Francji w Audytorium du Louvre w Paryżu w ramach Sezonu Polskiego.

Czerwony Pałac: pokaz filmu Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej
Kadr z filmu „Czerwony Pałac”, TVP 1992

Film „Czerwony Pałac” będzie można zobaczyć podczas festiwalu „Film i miasto” vol. 4 w Katowicach. Pokaz zaplanowano 7 lipca 2022 roku w kinie Kosmos. Po seansie odbędzie się dyskusja „Złe i dobre przebudowy” z udziałem autorki, Ewy P. Porębskiej. Start: godz. 18.00.

Film dokumentalny „Czerwony Pałac”
Realizacja, scenariusz:
Zyta Kusztra, Ewa P. Porębska
Zdjęcia: Wiesław Dobrowolski
Montaż: Marek Wojciechowski
Kierownik produkcji: Antoni Dąbrowski  
Opracowanie muzyczne: Jan Zawierski
Lektorzy: Ksawery Jasieński, Wojciech Okołowicz        
Rok produkcji: 1992
Producent: TVP

Pokaz filmu odbywa się w ramach Archikolaży, całorocznego wydarzenia organizowanego przez redakcję „Architektury-murator” z okazji 40-lecia pracy Ewy P. Porębskiej w mediach architektonicznych.

PARTNER GŁÓWNY:

PARTNERZY:

PARTNERZY MERYTORYCZNI:

WSPÓŁPRACA:

#Archikolaże. Szkice dla przyszłości: dyskusja Ósmego lutego zapraszamy na dyskusję towarzyszącą wystawie „Archikolaże”. Spotkanie z udziałem architektek Marleny Happach, Agnieszki Kalinowskiej-Sołtys, Ewy Kuryłowicz, Barbary Nawrockiej, Ewy P. Porębskiej, Agaty Twardoch, Aleksandry Wasilkowskiej i Marleny Wolnik poprowadzi filozofka i dziennikarka Katarzyna Kasia.
Spotkanie z Anną Ramos, dyrektorką Fundacji Miesa van der Rohe Zapraszamy na wykład Anny Ramos, dyrektorki Fundacji Miesa van der Rohe, która m.in. organizuje konkurs o nagrodę Unii Europejskiej w dziedzinie architektury współczesnej im. Miesa van der Rohe: EU Mies van der Rohe Award.
BUDMA 2023 – wydarzenia dla architektów Kulisy i efekty rozpłytowywania placu Defilad, wykład Alexandra Schwarza z pracowni David Chipperfield Architects oraz Międzynarodowa Konwencja Budownictwo Polska-Ukraina to tylko niektóre z wydarzeń tegorocznych targów BUDMA 2023.
Wieczór filmowy i dyskusja wokół „Archikolaży” W ramach wydarzeń towarzyszących wystawie „Archikolaże” zapraszamy na pokaz trzech filmów zrealizowanych w latach 90. według scenariusza Zyty Kusztry i Ewy P. Porębskiej. Spotkanie i dyskusję wokół dokumentów poprowadzi Łukasz Harat.
Spotkanie z Angeliką Fitz, dyrektorką Architekturzentrum Wien (AzW) Zapraszamy na wykład Angeliki Fitz, teoretyczki kultury, kuratorki, autorki wielu publikacji z dziedziny architektury, sztuki i urbanistyki, od 2017 roku dyrektorki Architekturzentrum Wien (AzW).
Ewa P. Porębska oprowadza po wystawie „Archikolaże” Listy Jerzego Sołtana, Andrzeja Wajdy, Bogdana Paczowskiego, archiwalne zdjęcia i fragmenty dawnych programów telewizyjnych, cytaty z wypowiedzi znaczących postaci architektury, a przede wszystkim opowieść o architektonicznych ideałach i pokusach oraz  o postawach projektantów – to wszystko zobaczyć można na wystawie „Archikolaże” w warszawskim Zodiaku. Już 15 stycznia po ekspozycji oprowadzi jej pomysłodawczyni i kuratorka Ewa P. Porębska, redaktorka naczelna miesięcznika „Architektura-murator”.