Architektura MuratorWydarzeniaTomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza

Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza

Muzeum Architektury we Wrocławiu zaprasza na wystawę „Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza”. Jest to pierwsza w historii monograficzna prezentacja twórczości architekta, profesora i nauczyciela akademickiego, który od czasu studiów związany był z Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej.

Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza
Domek prefabrykowany z odpadów drzewnych, 1957. Tomasz Mańkowski, współpraca: Jerzy Sztark

Tomasz Mańkowski wierzył, że „architektura jest najważniejsza” ze względu na jej wpływ na wszystkie sfery naszego życia. Pracował twórczo przez ponad pięćdziesiąt lat, od połowy lat 50. XX wieku roku do pierwszej dekady XXI wieku. Stworzył własną filozofię projektowania, opartą o poczucie wrażliwości i odpowiedzialności społecznej. Był przekonany, że problemy społeczne można rozwiązywać za pomocą architektury i planowania przestrzennego, które postrzegał jako narzędzia służące zapewnieniu wszystkim równego prawa do mieszkania w godnych warunkach. Pozostał wierny modernizmowi z jego prostotą form i humanistycznym przesłaniem. Jego prace do dziś wyróżnia: logika powiązań, geometria układów oraz ortogonalne formy, które z czasem ewoluowały do struktur bardziej złożonych przy zachowaniu jednoznaczności i przejrzystości tektoniki.

Na wystawie zaprezentowane zostaną projekty i realizacje Tomasza Mańkowskiego w najpełniejszy sposób obrazujące jego autorską filozofię twórczą i podejmowane przez niego zagadnienia: mieszkalnictwo, prefabrykację, poodwilżowy modernizm oraz postmodernizm, rozumiany w autorski sposób jako gra z geometrią i formą.

O Tomaszu Mańkowskim

Tomasz Mańkowski urodził się 17 sierpnia 1926 roku w Krakowie i z miastem rodzinnym związał całe swoje życie zawodowe. W 1954 roku, po obronie dyplomu, rozpoczął pracę na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. W strukturach uczelni pełnił istotne role: w latach 1964-1966 był prodziekanem do spraw nauki, od 1970 roku wicedyrektorem, a od 1980 roku dyrektorem Instytutu Projektowania Architektonicznego. Jego dokonania, zarówno na polu dydaktyki, jak i projektowania, zaowocowały przyznaniem mu w 1970 roku tytułu profesora nadzwyczajnego, a dekadę później – profesora zwyczajnego.

Na początku lat 60. Mańkowski przebywał na Uniwersytecie w Pensylwanii. Udał się tam dzięki stypendium otrzymanemu przez Foreign Students Scholarship. Odwiedził wtedy także Harvard, Illinois Institute of Technology, Massachusetts Institute of Technology i University of Michigan w Ann Arbor. Odbył też praktyki zawodowe w filadelfijskich pracowniach architektonicznych Bellante & Clauss oraz Louisa Kahna. Podróż do Ameryki była dla Mańkowskiego niepowtarzalną okazją do spotkania z architekturą o innej skali i potencjale niż w rodzinnej Polsce oraz z odmiennym podejściem do projektowania przestrzennego miast. Doświadczenie tam zdobyte przełożyło się na jego późniejszą praktykę projektową, w tym na koncepcję monumentalnego Miasteczka Studenckiego AGH.

Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza
Tomasz Mańkowski przed jednym z projektów Wioski Dziecięcej w Rajsku koło Oświęcimia, lata 90. XX wieku

Długi okres aktywności zawodowej architekta – od lat 50. aż do początku XXI wieku – sprawił, że jego działalność projektowa objęła niezwykle szerokie spektrum stylistyczne: od poodwilżowego modernizmu, przez późny modernizm, aż po architekturę postmodernistyczną. Przez cały okres aktywności zawodowej dla Mańkowskiego niezwykle istotne były zagadnienia związane z mieszkalnictwem, niejednokrotnie powiązanym z kwestiami prefabrykacji i typizacji. Uzupełniały je projekty budynków użyteczności publicznej oraz nieliczne projekty dotyczące architektury sakralnej.

Przez lata swojej pracy dydaktycznej i naukowej na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej Mańkowski zdołał wykształcić całe pokolenia architektów i architektek, którzy następnie współtworzyli krajobraz architektoniczny i urbanistyczny wielu polskich miast. Wśród studentów Tomasza Mańkowskiego, którym architekt przekazywał swoją filozofię architektury, znaleźli się między innymi: Stanisław Niemczyk, Dariusz Kozłowski, Krzysztof Ingarden, Piotr Wróbel, Tomasz Konior czy Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak.

Wystawa „Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza”
Gdzie:
Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 5
Kiedy: 21 czerwca – 31 października 2022 roku.  
Kuratorzy: Joanna Majczyk, Barbara Szczepańska, Maciej Siwy  
Aranżacja: Joanna Majczyk, Mikołaj Twardowski

Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza
Kościół pw. Miłosierdzia Bożego w Kaliszu, 1959. Projekt konkursowy SARP, II nagroda. Tomasz Mańkowski, współpraca: Jerzy Sztark, Witold Skulicz (plansze i opracowanie graficzne)
Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza
Kolegium Polonijne im. Kazimierza Pułaskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie-Przegorzałach, 1975-1991. Tomasz Mańkowski (główny projektant), Dariusz Kozłowski, współpraca: Zofia Nowakowska, Krzysztof Bojanowski. Wykonanie modelu: Emil Golenia, 1975
Tomasz Mańkowski. Architektura jest najważniejsza
Tomasz i Maria Mańkowscy
Kolegium Polonijne / Przegorzały
Kolegium Polonijne / Przegorzały Wykorzystująca topografię terenu architektura obiektu przypomina corbusierowski klasztor La Tourette. O realizacji Tomasza Mańkowskiego z zespołem pisze Marcin Kwietowicz.
Młoda architektka ratuje zespół pałacowy w Rokietnicy Osiemnastowieczny zespół pałacowy w Rokietnicy ma szansę stać się regionalnym centrum edukacyjnym, promującym m.in. zrównoważony rozwój, bioróżnorodności i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Za projektem stoi 24-letnia architektka Natalia Gnoińska, prawnuczka dawnych właścicieli Rokietnicy.
Piotr Fokczyński nowym prezesem Izby Architektów RP Piotr Fokczyński, przez wiele lat pełniący funkcję naczelnego architekta Wrocławia, pomysłodawca i koordynator budowy modelowego osiedla Nowe Żerniki, został powołany na stanowisko prezesa Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej. Przypominamy wywiad, jakiego Piotr Fokczyński udzielił „A-m” w 2020 roku.
Tadeusz Barucki obchodzi setne urodziny! W czerwcu setne urodziny obchodzi Tadeusz Barucki, architekt, badacz architektury i publicysta, autor wielu książek dokumentujących polską architekturę, ale również monografii przybliżających zagraniczne dokonania w tej dziedzinie. Z okazji jubileuszu Instytut Dokumentacji Architektury Biblioteki Śląskiej wraz z Wydziałem Architektury Politechniki Śląskiej organizują benefis jubilata.
Pracownia Only If, prowadzona przez Karolinę Częczek i Adama Framptona, wśród najlepszych młodych biur architektonicznych świata Magazyn „Architectural Record” opublikował listę najlepszych młodych biur architektonicznych z całego świata. Wśród 10 pracowni znalazło się studio Only If, współprowadzone przez Karolinę Częczek, absolwentkę architektury na Politechnice Krakowskiej i Yale School of Architecture.
Jubileusz pracowni SRDK Architekci Studio Śródka SRDK Architekci Studio Śródka działa nieprzerwanie od 1986 roku – początkowo jako Studio Projekt. Na jej potencjale zbudowany został Archicom, jedna z większych firm deweloperskich w kraju. W portfolio pracowni znajduje się wiele realizacji, zwłaszcza na terenie Wrocławia. W tym roku biuro obchodzi swoje 35-lecie.
Ewa P. Porębska rozmawia z Romualdem Loeglerem [FILM] O międzynarodowych kontekstach, biennale w Krakowie, czasopismach i trochę o architekturze. Prezentujemy nagranie spotkania, podczas którego Ewa P. Porębska rozmawiała z Romualdem Loeglerem.