Baza noclegowa w Borach Tucholskich wydaje się mniej rozwinięta niż w innych popularnych turystycznie regionach kraju. Dominują tam domki letniskowe i ośrodki wczasowe zbudowane jeszcze w PRL-u, a nowe obiekty zwykle są zachowawcze w formie. Hotel Notera to jeden z pierwszych w okolicy budynków o współczesnej architekturze i wysokim standardzie. Duża działka pozwoliła na umieszczenie bryły bezpośrednio przy brzegu Jeziora Charzykowskiego i zagospodarowanie terenu w taki sposób, aby z każdego pokoju uzyskać atrakcyjny widok. Z jednej strony na jezioro, z drugiej – na zazieleniony obszar przed budynkiem. Udało się to dzięki prostemu zabiegowi – nieznacznej modyfikacji typowego hotelowego rzutu, który zyskał chromosomalny kształt poprzez odgięcie końców ciągów pokoi. Jego środkowa część ma typowy układ z wąskim korytarzem i równolegle usytuowanymi pokojami. Najciekawsze są „rozszczepione” zakończenia korytarzy – trójkątne atria, z których jedno mieści główne schody. Chociaż nie zapewniono tam miejsc do siedzenia, goście chętnie się zatrzymują. Przestrzenie komunikacji nie mają nic wspólnego z tymi typowymi pozbawionymi naturalnego doświetlenia. Słońce wpada do wnętrza przez trójkątne świetliki, a z końców korytarzy dzięki pełnym przeszkleniom rozpościerają się widoki ponad dachami okolicznych domów. Szerokie, atrakcyjne kadry zapewnione z każdego miejsca hotelu to jego ogromny atut. Tym bardziej, że były szczególnie trudne do uzyskania z uwagi na sąsiedztwo, czyli niespójną gabarytowo i stylistycznie zabudowę.
![Hotel Notera 02](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-Y2Um-VeUb-xwVH_hotel-notera-02-664x0-nocrop.jpeg)
i
Parter wysunięto w kierunku brzegu. Mieści się tam restauracja i basen z widokiem na wodę. Ten zabieg pozwolił także na zwiększenie głębokości budynku w poziomie przyziemia, dzięki czemu środkowa część, dostępna z krótszych boków obiektu, została zajęta przez strefę zapleczową: kuchnię, magazyny i szatnie. Chociaż powierzchnia użytkowa wykorzystana jest bardzo racjonalnie, ogólnodostępne wnętrza wydają się przestronne. Decyduje o tym dobre doświetlenie, połączenia wizualne pomiędzy poszczególnymi strefami oraz widoki na przestrzał budynku. Zapowiada je już samo główne wejście, z którego przez całą głębokość przyziemia widać jezioro.
![Hotel notera 08](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-WiiM-pK5B-Wkxv_hotel-notera-08-664x0-nocrop.jpeg)
i
Hotel w założeniu miał być ekologiczny, mimo że nie objęto go żadną ze stosowanych w Polsce certyfikacji. Nie chodziło o naszpikowanie obiektu proekologicznymi gadżetami o charakterze high-tech, które będzie można wyeksponować, ale o racjonalne zaprojektowanie budynku, zużywającego możliwie najmniej energii. Wskaźniki termoizolacyjności przegród są takie jak w projekcie energooszczędnym. Najważniejsza okazała się zwarta bryła, efektywne i elastyczne wykorzystanie przestrzeni oraz rezygnacja z rozwiązań, które, choć mogłyby być atrakcyjne dla gości, wiążą się z nadmiernym zużyciem energii. Wykonywane w trakcie procesu projektowego symulacje przekonały inwestora m.in. do zarzucenia pomysłu całorocznego zewnętrznego jacuzzi. Podjęto także decyzję o etapowym dodawaniu dalszych technologii, np. ogniw fotowoltaicznych na dachu (na razie przygotowano miejsce dla ich instalacji), a inne wdrożono w ograniczonym zakresie (np. zakres używania wody szarej).
![Hotel Notera 09](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-3jg3-R4bu-ovis_hotel-notera-09-664x0-nocrop.jpeg)
i
Zastosowano jednak najważniejsze elementy projektu związane z energią: pompy ciepła i jego odzysk w systemie wentylacji mechanicznej oraz z wody basenowej. Z kolei wizualny i materiałowy aspekt proekologiczności wybrzmiał najbardziej w fasadach. Okładziny elewacyjne wykonano z odnawialnego materiału – sosny termowanej, czyli drewna poddanego wysokiej temperaturze, co usuwa z niego wodę i żywicę. Uodparnia to drewno na korozję. Miodowy odcień współgra z grafitowymi ślusarkami, opierzeniem oraz łupkiem zastosowanym do wykończenia przyziemia. Szkoda, że we wnętrzach użyto głównie drewnopodobnych okładzin. Ta niespójność jest prawdopodobnie niezauważalna dla większości gości, ale naturalne materiały byłyby bardziej konsekwentne.
Hotel Notera potwierdza założenie, że zrównoważone rozwiązania to proste rozwiązania, nie tylko w kontekście środowiskowym. Kompaktowa bryła, przejrzysty układ i pewna formalna powściągliwość pozwalają na ograniczanie zużycia energii do niezbędnego minimum, ale także bezbłędnie wpasowują obiekt w naturalny krajobraz.
![Hotel Notera 10](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-SgYB-M55w-Bix1_hotel-notera-10-664x0-nocrop.jpeg)
i
Założenia autorskie
Notera Hotel Spa powstał w Charzykowach na terenie Parku Narodowego Bory Tucholskie, bezpośrednio przy brzegu Jeziora Charzykowskiego. Taka lokalizacja stała się punktem wyjścia do założeń ideowo-programowych zaproponowanych przez inwestora o wysokiej świadomości ekologicznej. Bliskość przyrody wpłynęła na architekturę, na rodzaj przyjętych rozwiązań techniczno-instalacyjnych oraz materiałów wykończeniowych. Podstawowym dążeniem było stworzenie obiektu przyjaznego gościom, otoczeniu i środowisku w każdym możliwym aspekcie.
![Hotel Notera 11](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-ujYZ-u9f7-tnHo_hotel-notera-11-664x0-nocrop.jpeg)
i
Sposób kształtowania bryły oraz elewacji miał na celu jak najmniej inwazyjne wkomponowanie budynku w linię brzegową. Skrzydła mieszkalne w formie litery V naturalnie ograniczają widok do przedpola hotelu, kadrując obraz jeziora i zapewniając intymność okolicznym obiektom. Wybór naturalnych materiałów elewacyjnych również został podyktowany chęcią wpisania architektury w kontekst miejsca. W szerokim zakresie zastosowano rozwiązania proekologiczne, aby możliwie zminimalizować ingerencję w środowisko naturalne. Nie ograniczają się one do elementów architektonicznych i instalacyjnych, ale zostały także wdrożone w codzienne zasady funkcjonowania hotelu.
MACIEJ NAGÓRSKI
![architekci Maciej Nagórski, Zbigniew Ligenza](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-EjKT-zNJd-LjJK_architekci-maciej-nagorski-zbigniew-ligenza-664x442-nocrop.jpg)
Autor: archiwum prywatne
Notera Hotel Spa Bory Tucholskie
Charzykowy, ul. Wczasowa 1
Autorzy: NANU Pracownia Architektoniczna (lider konsorcjum) Imaginer (członek konsorcjum), architekci Maciej Nagórski, Zbigniew Ligenza
Architektura wnętrz: Ideograf
Architektura krajobrazu: RS Architektura Krajobrazu
Konstrukcja: Industria Structure
Generalny wykonawca: Budimex/Mega Inwestor: PK
Powierzchnia terenu: 10 605 m2
Powierzchnia zabudowy: 2475 m2
Powierzchnia użytkowa: 7410 m2
Powierzchnia całkowita: 9521 m2
Kubatura: 36 003 m3
Liczba pokoi hotelowych: 78
Projekt: 2015
Realizacja: 2016-2018
Nie podano kosztu inwestycji
![Hotel Notera 12](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-ULMz-JHyZ-yDcE_hotel-notera-12-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Hotel Notera 13](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-GR4Y-Nch7-erfP_hotel-notera-13-664x0-nocrop.jpeg)
i
Wizualny i materiałowy aspekt proekologiczności wybrzmiał najbardziej w fasadach. Okładziny wykonano z sosny termowanej – odnawialnego materiału odpornego na korozję
![Hotel Notera 03](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-UHsM-3ZvL-Un1z_hotel-notera-03-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Hotel Notera 04](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-4dfo-ziDG-SLNh_hotel-notera-04-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Hotel Notera 05](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-Fmku-MaH7-brwE_hotel-notera-05-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Hotel Notera 06](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-DuNv-hNmy-rSSD_hotel-notera-06-664x0-nocrop.jpeg)
i
![Hotel Notera 07](https://cdn.galleries.smcloud.net/t/galleries/gf-RoCL-3LEb-iKRH_hotel-notera-07-664x0-nocrop.jpeg)
i
Bory Tucholskie (Tuchola Forest) is an extensive wooded region dotted with lakes, located in the central part of northern Poland. The Notera hotel is one of the first modern high-standard venues in the area. A large plot made it possible to locate the hotel on the lakefront and ensure an attractive view from all rooms. Standard rows of guestrooms were located along corridors, but the two wings are broken so as to leave triangular spaces at both ends with flights of stairs, well-lit from above through large skylights and glass-filled shorter facades. The ground floor was extended toward the lake; it contains a restaurant and a spa. The hotel is ecological, though it has not been included in any of the relevant certification systems. Nevertheless, it is thermoefficient, and the use of energy was reduced to the necessary minimum. Heat pumps were installed, elevations were faced with shingles and corrosion-resistant thermally modified pine boards, and the roof is prepared for installation of photovoltaic panels