Architektura MuratorKrytykaEkstremalne budowy

Ekstremalne budowy

Z zapałem godnym lepszej sprawy dążymy do budowania w miejscach ekstremalnych, kolonizując obszary dotąd nietknięte stopą człowieka. Szukamy lokalizacji pod ziemią, pod wodą, na szczytach gór, lub jeszcze bardziej niezwykłych. Z czego to wynika? Głównie – z ciekawości, niekiedy – z rzeczywistej potrzeby, zawsze – z wyjątkowego uporu. Oskar Grąbczewski przygląda się realizacjom, które ze względu na swoją trudną lokalizację, przesuwają granice naszej wiedzy i możliwości technicznych.

Ekstremalne budowy
Restauracja Under, Lindesnes, Norwegia, proj. Snøhetta, 2019; fot. Inger Marie Grini/Bo Bedre Norge/dzięki uprzejmości Snøhetta


Architekci przeważnie starają się projektować i budować w miejscach przyjaznych inwestorom i użytkownikom. W traktacie O architekturze ksiąg dziesięć Witruwiusz poświęca cały rozdział umiejętności dobrego wyboru lokalizacji, czyli po prostu miasta. Gdy w ten sposób ustali się zdrowotne warunki przy zakładaniu miasta i wybierze okolice obfitujące w żywność dla ludzi i gdy dobre drogi lądowe lub dogodna komunikacja rzeczna albo porty zapewnią łatwy transport do miasta, należy przystąpić do zakładania fundamentów, wież i murów. Z zapałem godnym lepszej sprawy dążymy jednak do budowania w miejscach jak najbardziej ekstremalnych, kolonizując obszary dotąd nietknięte stopą człowieka. Zamiast wznosić budynki na dobrze położonych, skomunikowanych i naświetlonych działkach szukamy lokalizacji pod ziemią, pod wodą, na szczytach gór, lub jeszcze bardziej niezwykłych. Z czego to wynika? Głównie – z ciekawości, niekiedy – z rzeczywistej potrzeby, zawsze – z wyjątkowego uporu – przeważnie inwestora, rzadziej – architekta.

Czytaj też: Restauracja Under w Norwegii |

Budowanie pod ziemią od zawsze fascynowało człowieka. Opis podziemnego królestwa Hadesu jest być może echem pierwszych siedzib ludzkich. W pieczarach, jaskiniach, grotach ludzie znajdowali schronienie znacznie doskonalsze niż lasy czy stepy. O ile jednak człowiek pierwotny widział w jaskini swój dom, z czasem świat podziemny stał się miejscem mrocznym, nieprzyjaznym – tak było w Biblii, u Homera czy Dantego. Przez lata najczęściej umieszczano pod ziemią magazyny. Słowo „piwnica”, oznaczające po prostu magazyn na piwo, stało się synonimem podziemnej części budynku. Drugą co do popularności funkcją były więzienia lub miejsca kaźni – lochy, kazamaty.

Tagi:
Z archiwum „Architektury”: Henryk Buszko o jubileuszu magazynu „Architektura” Życzę ARCHITEKTURZE, aby jej udział w naszym codziennym, zawodowym życiu był coraz bardziej pełny, aby stała się ona nieodzownym, bliskim i serdecznym przyjacielem każdego architekta, aby po nią sięgali coraz częściej wszyscy ci, którym bliskie są sprawy architektury polskiej – pisał w numerze 11/1972 „Architektury” z okazji jej 25-lecia Henryk Buszko, wieloletni prezes SARP i autor ikonicznych projektów nie tylko śląskiej architektury. Obecnie, 50 lat po opublikowaniu artykułu, przypominamy ów tekst z racji innego jubileuszu: 40-lecia pracy Ewy P. Porębskiej, redaktorki naczelnej „Architektury-murator”, miesięcznika kontynuującego tradycję powojennej „Architektury”. O wstęp do publikacji poprosiliśmy dr. Ryszarda Nakoniecznego z Politechniki Śląskiej.
Nowe inwestycje 2023: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2023 roku Wojna w Ukrainie i wywołany nią kryzys gospodarczy w znaczący sposób wpływają na planowanie nowych inwestycji. Niepokojąco wygląda zwłaszcza sytuacja na rynku mieszkaniowym. Według GUS, spada nie tylko liczba pozwoleń na budowę, ale też rozpoczynanych projektów. Czas pokaże, czy ta tendencja się utrzyma. Tymczasem prezentujemy 10 nowych inwestycji, które (prawie) na pewno zostaną ukończone w 2023 roku.
Książki o architekturze dla dzieci: nowości i bestsellery Każda większa konferencja architektoniczna w Polsce kończy się postulatem upowszechniania edukacji architektonicznej. Mimo to książek o architekturze dla dzieci, które w interesujący i przystępny sposób tłumaczyłyby, na czym polega projektowanie otaczającego nas świata, wciąż nie ukazuje się zbyt wiele. Prezentujemy zestawienie najciekawszych książek o architekturze dla dzieci. Są wśród nich zarówno bestsellery, jak i nowości wydawnicze.
Nowe inwestycje 2022: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2022 roku Wbrew początkowym obawom związanym z pandemią COVID-19 kryzys prawie ominął branżę budowlaną. Część realizacji zaliczyła jednak niewielki poślizg i ich oddanie do użytku przesunięto w czasie. Oto 10 najbardziej wyczekiwanych nowych inwestycji 2022 roku.
Architektura renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele Architektura renesansu nawiązywała do wzorów i form klasycznych, a jej twórcy we wszystkich swoich działaniach szukali podstaw naukowych. Prawdziwą aspiracją architekta renesansu było wzniesienie budowli dla samego piękna proporcji, przestronnego wnętrza i wspaniałej, imponującej całości – pisze Ernst Hans Gombrich w monografii „O sztuce”. Publikujemy krótki przegląd podstawowych wiadomości o architekturze renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele.
Rok w architekturze: 10 najlepiej czytanych artykułów 2020 roku Wyniki konkursów na zadaszenie amfiteatru w Łazienkach, wnętrza Świątyni Opatrzności i osiedle Mieszkanie Plus przy Ratuszowej w Warszawie, dom w Bieszczadach projektu medusa group, nowe stacje metra, a także wpływ pandemii na rynek usług architektonicznych i różnice w zarobkach architektów w Polsce i Danii – przypominamy 10 najczęściej czytanych artykułów 2020 roku.