Architektura MuratorKrytykaEkstremalne budowy

Ekstremalne budowy

Z zapałem godnym lepszej sprawy dążymy do budowania w miejscach ekstremalnych, kolonizując obszary dotąd nietknięte stopą człowieka. Szukamy lokalizacji pod ziemią, pod wodą, na szczytach gór, lub jeszcze bardziej niezwykłych. Z czego to wynika? Głównie – z ciekawości, niekiedy – z rzeczywistej potrzeby, zawsze – z wyjątkowego uporu. Oskar Grąbczewski przygląda się realizacjom, które ze względu na swoją trudną lokalizację, przesuwają granice naszej wiedzy i możliwości technicznych.

Ekstremalne budowy
Restauracja Under, Lindesnes, Norwegia, proj. Snøhetta, 2019; fot. Inger Marie Grini/Bo Bedre Norge/dzięki uprzejmości Snøhetta


Architekci przeważnie starają się projektować i budować w miejscach przyjaznych inwestorom i użytkownikom. W traktacie O architekturze ksiąg dziesięć Witruwiusz poświęca cały rozdział umiejętności dobrego wyboru lokalizacji, czyli po prostu miasta. Gdy w ten sposób ustali się zdrowotne warunki przy zakładaniu miasta i wybierze okolice obfitujące w żywność dla ludzi i gdy dobre drogi lądowe lub dogodna komunikacja rzeczna albo porty zapewnią łatwy transport do miasta, należy przystąpić do zakładania fundamentów, wież i murów. Z zapałem godnym lepszej sprawy dążymy jednak do budowania w miejscach jak najbardziej ekstremalnych, kolonizując obszary dotąd nietknięte stopą człowieka. Zamiast wznosić budynki na dobrze położonych, skomunikowanych i naświetlonych działkach szukamy lokalizacji pod ziemią, pod wodą, na szczytach gór, lub jeszcze bardziej niezwykłych. Z czego to wynika? Głównie – z ciekawości, niekiedy – z rzeczywistej potrzeby, zawsze – z wyjątkowego uporu – przeważnie inwestora, rzadziej – architekta.

Czytaj też: Restauracja Under w Norwegii |

Budowanie pod ziemią od zawsze fascynowało człowieka. Opis podziemnego królestwa Hadesu jest być może echem pierwszych siedzib ludzkich. W pieczarach, jaskiniach, grotach ludzie znajdowali schronienie znacznie doskonalsze niż lasy czy stepy. O ile jednak człowiek pierwotny widział w jaskini swój dom, z czasem świat podziemny stał się miejscem mrocznym, nieprzyjaznym – tak było w Biblii, u Homera czy Dantego. Przez lata najczęściej umieszczano pod ziemią magazyny. Słowo „piwnica”, oznaczające po prostu magazyn na piwo, stało się synonimem podziemnej części budynku. Drugą co do popularności funkcją były więzienia lub miejsca kaźni – lochy, kazamaty.

Tagi:
Architektura renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele Architektura renesansu nawiązywała do wzorów i form klasycznych, a jej twórcy we wszystkich swoich działaniach szukali podstaw naukowych. Prawdziwą aspiracją architekta renesansu było wzniesienie budowli dla samego piękna proporcji, przestronnego wnętrza i wspaniałej, imponującej całości – pisze Ernst Hans Gombrich w monografii „O sztuce”. Publikujemy krótki przegląd podstawowych wiadomości o architekturze renesansu: przykłady, cechy, przedstawiciele.
Rok w architekturze: 10 najlepiej czytanych artykułów 2020 roku Wyniki konkursów na zadaszenie amfiteatru w Łazienkach, wnętrza Świątyni Opatrzności i osiedle Mieszkanie Plus przy Ratuszowej w Warszawie, dom w Bieszczadach projektu medusa group, nowe stacje metra, a także wpływ pandemii na rynek usług architektonicznych i różnice w zarobkach architektów w Polsce i Danii – przypominamy 10 najczęściej czytanych artykułów 2020 roku.
Archiprzepowiednie: co czeka polską architekturę w 2021 roku Co wydarzy się w architekturze w 2021 roku? Jakie wyzwania stoją przed polską architekturą w ciągu nadchodzących miesięcy? Kto odniesie sukces, kto poniesie porażkę i jakie tematy zdominują architektoniczne dyskusje. Przepowiednie na 2021 rok.
Nowe inwestycje 2021: 10 najbardziej wyczekiwanych realizacji 2021 roku Wciąż trudno przewidzieć, w jakim stopniu pandemia wpłynie na planowane inwestycje. Jak podaje GUS, liczba pozwoleń na budowę wydanych w 2020 roku nieznacznie spadła, nieco mniej jest też rozpoczętych realizacji. Czas pokaże, czy ta tendencja się utrzyma. Tymczasem prezentujemy 10 nowych inwestycji, które z pewnością zostaną ukończone w 2021 roku.
Laboratorium Dostępności po raz pierwszy Punktem wyjścia do dyskusji stały się smutne statystyki. W latach 2015-2019 Integracja przeprowadziła 185 audytów dostępności architektonicznej budynków. Dla osób z niepełnosprawnością ruchową dostępnych było zaledwie 49 proc. z nich.
Świadomość architektoniczna Polaków – raport Narodowego Centrum Kultury Pod koniec listopada 2018 roku Narodowe Centrum Kultury sporządziło raport W dialogu z otoczeniem? Społeczne postrzeganie przestrzeni publicznej i architektury w Polsce. Okazało się m.in., że pojęcie architektury rozumiane jest dosyć wąsko. Kojarzy się zazwyczaj z budownictwem, rzadziej z projektowaniem, kształtowaniem otoczenia i krajobrazu, a jeszcze rzadziej z kulturą, sztuką i pięknem.