Architektura MuratorKrytykaEuropean Union Prize for Contemporary Architecture. Mies van der Rohe Award

European Union Prize for Contemporary Architecture. Mies van der Rohe Award

Ta dwutomowa publikacja pod redakcją Ivana Blasiego i Anny Sali Giralt stanowi podsumowanie tegorocznej edycji nagrody. Tom pierwszy przedstawia 355 projektów, w tomie drugim zawarto natomiast opisy 40 realizacji z tzw. krótkiej listy, w tym finalistów i obiektów zwycięskich. Publikacja opracowana jest z przyjemną dla czytelnika starannością – każda z prac pokazana jest poprzez czytelne rzuty i przekroje, czasem dodatkowe aksonometrie i diagramy. W osobnej części zawarto kolorowe fotografie obiektów. Nie brakuje także dłuższych wypowiedzi teoretyków czy krytyków architektury, którzy omawiają projekty – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.

European Union Prize for Contemporary Architecture. Mies van der Rohe Award
European Union Prize for Contemporary Architecture. Mies van der Rohe Award, red. Ivan Blasi, Anna Sala Giralt, Fundacio Mies van der Rohe 2017

Tegoroczną edycję nagrody Miesa van der Rohe podsumowuje dwutomowe kompendium z rzetelną – choć z oczywistych powodów skrótową – prezentacją wszystkich 355 zgłoszonych prac (więcej także w tym numerze na str. 34-41). Tom pierwszy (The Compilation: Nominated Works) przedstawia 355 projektów, w tomie drugim (The Jury Selection: Shortlist, Finalists and Winners) zawarto natomiast opisy 40 realizacji z tzw. krótkiej listy, w tym finalistów i obiektów zwycięskich. Publikacja opracowana jest z przyjemną dla czytelnika starannością – każda z prac pokazana jest poprzez czytelne rzuty i przekroje, czasem dodatkowe aksonometrie i diagramy. W osobnej części zawarto kolorowe fotografie obiektów. Precyzyjnie zamieszczono dane liczbowe, adresowe, autorów. Projekty zostały podzielone na kategorie i podkategorie, zgodnie z kryteriami przyjętymi przez międzynarodowe jury. Całość uzupełniają indeksy (autorów i pracowni) ułatwiające poruszanie się po obu tomach oraz – ciekawostka – słownik używanych pojęć z dziedziny architektury i urbanistyki. Nie brakuje także dłuższych wypowiedzi teoretyków czy krytyków architektury, którzy omawiają projekty. Polskę reprezentowało dziesięć obiektów. Do ścisłej czołówki pięciu finalistów zostało zakwalifikowane wybitne Muzeum Katyńskie na warszawskiej Cytadeli (projekt: BBGK Architekci, Jerzy Kalina – Plasma Project, Krzysztof Lang – Maksa).

Przedstawia je w swoim tekście Krzysztof Mycielski, którego omówienie tej realizacji najpierw można było przeczytać w numerze 1/2016 „Architektury-murator”. Zwycięstwo przypadło pracy z Holandii. Biura NL Architects i XVW architectuur zajęły się gruntowną przebudową pochodzącej z lat 60. XX wieku megastruktury zwanej Kleiburg. Położony na przedmieściach Amsterdamu budynek ulegał stopniowej degradacji i w końcu miał zostać rozebrany. Zawiązane specjalnie w tym celu konsorcjum De Flat zdecydowało się uratować obiekt, poddać go radykalnej odnowie i przywrócić do użytku. Operacja zakończyła się sukcesem i może być przykładem interwencji z pogranicza architektury, ekonomii i socjologii. Z pewnością nie powstała dzięki temu tzw. ikona, której ilustracje wypełniałyby architektoniczne tabloidy i popularne portale internetowe. I tu osobista dygresja: w roku 2006, zgłoszony przez nas do European Prize for Urban Public Space projekt przebudowy placu Bohaterów Getta w Krakowie trafił do finału i otrzymał wyróżnienie, natomiast jedną z dwu równorzędnych nagród dostała ta sama holenderska pracownia – NL Architects. Wówczas przyznano ją za rehabilitację przestrzeni pod ciągiem wiaduktów autostrady A8ernA w Zaanstad. Podobny temat rewitalizacji zdegradowanego miejsca i przywrócenia go okolicznym mieszkańcom oraz przyjezdnym. W książce niejednokrotnie przywoływana jest inna publikacja, która ukazała się pół roku wcześniej – to podsumowanie zbierające wszystkie dotychczasowe edycje nagrody: Atlas. European Union Prize for Contemporary Architecture Mies van der Rohe Award 1988-2015 (recenzja „A-m” 4/2017). Mając w ręku tak ciekawą prezentację tegorocznego przeglądu, trudno oprzeć się chęci sięgnięcia także po tamto wydawnictwo.

Piotr Lewicki, Kazimierz Łatak

ArchiKod: nowa książka Czesława Bieleckiego Zachęta — Narodowa Galeria Sztuki i Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki zapraszają na premierę książki „ArchiKod” Czesława Bieleckiego oraz spotkanie z autorem. „Architektura-murator” jest patronem medialnym publikacji.
Monotowns: fotograficzna podróż przez monomiasta na peryferiach byłego ZSRR „Monotowns” to kontynuacja serii, zapoczątkowanej przez książki „Concrete Siberia” i „Eastern Blocks”. Tym razem Zupagrafika zaprasza czytelników w podróż po rosyjskich monomiastach.
Historia architektoniczno-kryminalna o termach w Vals Petera Zumthora „Uwodzenie. Historia architektoniczno-kryminalna” to komiks noir opowiadający m.in. o jednym z arcydzieł Petera Zumthora: zespole term w Vals w szwajcarskiej Gryzonii. Dzięki Centrum Architektury ceniony komiks Lucasa Harariego dostępny jest teraz po polsku.
Wszystko składane. Rower, aparat i przedmieścia: premiera książki i dyskusja z autorem Fundacja Bęc Zmiana zaprasza na premierę książki „Wszystko składane”, będącej zapisem kilkunastu wypraw fotografa Macieja Rawluka na przedmieścia Warszawy. W dyskusji z udziałem autora udział wezmą: Olga Drenda, Jakub Gondorowicz, Adam Mazur i Robert Zydel.
„Najlepsze miasto świata” w finale Nagrody Literackiej Nike Ogłoszono finalistów tegorocznej Nagrody Literackiej Nike. W finałowej siódemce jest „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949” Grzegorza Piątka. Przypominamy recenzję książki, jaka ukazała się na łamach „Architektury-murator”.
Maksimum śląskiej architektury Przewodnik był dobrą okazją, by śmielej oddzielić budownictwo od architektury. Ale książkę cechuje maksymalistyczne podejście: prezentacja aż 120 realizacji – Hanna Faryna-Paszkiewicz recenzuje książkę Anny Syski „Spodek w Zenicie. Przewodnik po architekturze lat 1945-1989 w województwie śląskim”. Tylko w wydaniu cyfrowym: fragment publikacji do pobrania.