Architektura MuratorRealizacjeKamienica Le Palais w Warszawie

Kamienica Le Palais w Warszawie

Realizacja daleka jest od formalizmu i historycznego kamuflażu. Może służyć za modelowe rozwiązanie problemu adaptacji starej tkanki wymagającej wprowadzenia nowej, opłacalnej komercyjnie funkcji.

Kamienica Le Palais, Op Architekten
Budynek mieszkalno usługowy Le Palais projektu Op Architekten. Z lewej strony czekająca na generalny remont, opustoszała kamienica przy ul. Próżnej 14. Tak jak dwie na przeciwko zaprojektowana przez warszawskiego architekta Franciszka Braumana. Z prawej bloki powojennego osiedla Grzybów i apartamentowiec Atelier Residence przy ul. Bagno autorstwa OP Architekten. Fot. Marcin Czechowicz
Budynek biurowo-usługowy Le PalaisWarszawa, ul. Próżna 7/9
AutorzyOP ARCHITEKTEN, architekci Andrzej Orlinski, Wojciech Popławski
Współpraca autorskaarchitekci Paweł Nawrocki, Martha Franzini- -Tibaldeo, Filip Sobstel, Barbara Greszta, Marcus Weissenboeck, Agnieszka Modzelewska, Maciej Ciesielka, Michał Koprowski
Architektura wnętrzOP ARCHITEKTEN, architekci Andrzej Orlinski, Wojciech Popławski
KonstrukcjaARBO Projekt, PG-Projekt, SD Olipitz
Generalny wykonawcaPORR Polska
Inwestor-deweloperWarimpex Finanz-und Beteiligungs AG
Inwestor-właścicielIVG Polska
Powierzchnia terenu1734.0 m²
Powierzchnia zabudowy1331.0 m²
Powierzchnia użytkowa6700.0 m²
Powierzchnia całkowita9845.0 m²
Kubatura34415.0 m³
Projekt (data)2006-2012
Data realizacji (początek)2011
Data realizacji (koniec)2013
Koszt inwestycjinie podano

Rewitalizacja pierzei ul. Próżnej jest przykładem niezwykle udanej, świadomej i kulturalnej interwencji w zabytkową tkankę. W jej wyniku południowy kwartał zabudowy ulicy, składający się z dwóch kamienic autorstwa znakomitego architekta XIX-wiecznej Warszawy Franciszka Braumana (twórcy m.in. kamienicy Wedla przy ul. Szpitalnej), odzyskał dawną świetność. Do pełni szczęścia brakuje jeszcze doprowadzenia do podobnego stanu przeciwległej pierzei, tak aby odtworzyć ostatni zwarty fragment przedwojennej, żydowskiej stolicy. Ale już teraz, mimo kontrastu dwóch ścian: białej i ceglanej, żyjącej i martwej, perspektywa na plac Grzybowski, zamknięta szklaną wieżą Cosmopolitana autorstwa Helmuta Jahna, stanowi jeden z najpiękniejszych widoków metropolitalnej Warszawy. Warszawy różnych epok, zmieniającej swą skalę, pełnej przeciwieństw i wielkomiejskich aspiracji. Ten ocalały fragment ul. Próżnej to skarbnica wiedzy o przestrzennym rozwoju miasta: od starszej, niższej, odremontowanej pierzei, do tej późniejszej, gdzie obok kamienic z końca XIX wieku, dziś pustostanów, stoi warszawski niebotyk z początku XX stulecia, przypominający o ciągłym procesie naturalnego dogęszczania stolicy.

Kamienica Le Palais, Op Architekten
Eklektyczne sztukaterie na elewacjach, tak jak oryginalne, powstały z gipsu ceramicznego. Fot. Marcin Czechowicz

Traktowanie zabytkowej tkanki jako pretekstu do wzbogacenia współczesnego na wskroś projektu jest miarą wysokiego warsztatu i kultury projektowej OP Architekten. Śmiałe połączenie elementów nowych z niebywale szczerą rekonstrukcją tego, co stare, wartościowe i udokumentowane historycznie, nadaje obiektowi czytelność, głębię i elegancję. Architekci doskonale wyczuwają, gdzie należy zagrać na jakiej nucie. Wszystko podporządkowane jest naczelnej idei kompozycyjnej, konsekwentnie realizowanej w komercyjnych wnętrzach w formie pasowej, od rekonstrukcji w pierzei po kreację w głębi działki. Projekt jest daleki od historycznego kamuflażu, formalizmu i atrapowości, z czym mamy do czynienia niestety w przypadku większości polskich inwestycji dotykających tej materii. Może służyć za modelowe rozwiązanie problemu adaptacji starej tkanki wymagającej wprowadzenia nowej, opłacalnej komercyjnie funkcji. Takie działania z reguły wymagają głębokiej interwencji w strukturę budynku, przystosowania układu funkcjonalnego do nowych potrzeb, wprowadzenia współczesnych standardów technicznych i środowiskowych przy jednoczesnym zachowaniu ducha czasu i miejsca, klimatu i detalu, kolorystyki, układu przestrzennego.

Kamienica Le Palais, Op Architekten
Elewację nowej części wyłożono ceramicznymi płytkami w kolorze wypalonej cegły. Industrialnego charakteru dodają wykonane z cortenu wertyklalne pasy międzyokienne z wystającymi poza obrys murów żyletkami. Fot. Marcin Czechowicz

Rozbudowywane kamienice są połączone funkcjonalnie. Zespół Le Palais jest biurowcem z funkcjami usługowymi w parterach i części frontowych piwnic, głównie gastronomicznymi. W kamienicy narożnej, na wysokości piano nobile, na podstawie dostępnych materiałów odrestaurowano wystrój wnętrz mieszkania Zalmana Nożyka (fundatora pobliskiej synagogi). Z pietyzmem potraktowano też elewację, odtwarzając znaczną część detali, zarówno sztukatorskich, jak i żeliwnych oraz kutych. Współczesna fasada od ulicy Bagno, vis-à-vis apartamentowca Atelier Residence, również autorstwa OP Architekten, jest przykładem zhumanizowanej fasady biurowej, przywołującej z użyciem ceramiki i cortenu świat XIX-wiecznej cegły i stali: architekturę podwórek, oficyn i fabryczek. Z tarasu dachowego, ciągnącego się wzdłuż kalenicy, rozciąga się wspaniały widok na plac Grzybowski z kościołem Wszystkich Świętych na tle szklanej, wielkogabarytowej Warszawy.

Kamienica Le Palais, Op Architekten
Zrekonstruowany wystrój klatki schodowej, w tle surowe wnętrze korytarza łączącego starą część kamienicy z nową. Fot. Marcin Czechowicz

W celu zmaksymalizowania powierzchni architekci stanęli przed zadaniem rozbudowy kamienic w głąb działki. Z uwagi na bardzo wąski trakt istniejącego obiektu oraz ciekawy i rzadko spotykany bezpodwórkowy układ wjazdu i wyjazdu dwoma bramami, postanowiono tył posesji całkowicie zabudować, przykleić do zabytkowego frontu. Powstały w ten sposób trzy pasy o różnej stylistyce: historyczny, przejściowy i współczesny, tworzący w Warszawie nową typologię intensywnej zabudowy śródmiejskiej.

Na uwagę zasługuje też uzyskanie certyfikatu BREAM GOOD, co dla historycznych rozbudów jest dość trudne i kosztowne. Rzeczowa, szlachetna, pozbawiona efekciarstwa realizacja wzbudza zaufanie i szacunek. Ogrom pracy, jakiej wymagał ten projekt, może ocenić tylko praktykujący architekt. Z zazdrością patrzę więc na dokonania kolegów, dodatkowo gratulując im świadomego inwestora i skutecznego wykonawcy. Inwestycja ta powinna być też przykładem dla wszystkich, którzy pragną rewitalizować starą substancję o dużym ładunku emocjonalnym, a chcą zrobić to elegancko i współcześnie, ale też racjonalnie, z pietyzmem oraz odpowiedzialnością wynikającą nie z konieczności spełnienia wymagań konserwatorskich, ale świadomości zachowania jej dla przyszłych pokoleń. Projekt daje więc odpowiedź, jak można połączyć współczesne wymagania komercyjne z wrażliwością na piękno i historię miejsca, tworząc w efekcie unikatowy produkt doceniony przez wymagających klientów

Kamienica Le Palais, Op Architekten
Piano nobile w kamienicy przy ul. Próżnej 9. Pierwotnie było to mieszkanie żydowskiego kupca Zalmana Nożyka, fundatora pobliskiej synagogi. Tego typu histryczne wnętrza na pierwszym i drugim piętrze powstały jako wierna rekonstrukcja na podstawie badań konserwatorskich i inwentaryzacji oraz transferów fragmentów tynków z wystrojem malarskim. Fot. Marcin Czechowicz  

Założenia autorskie:

Dwie kamienice na obszarze Grzybowa, zaginionego już rejonu Warszawy, tworzą typową śródmiejską zabudowę z końca XIX wieku. W Wiedniu tysiące takich kamienic pokryły w okresie zakładania miasta gęstą masą jego ogromne obszary. W Warszawie jest to jednak miejsce wyjątkowe, magiczne – ostatni kawałek prawdziwego miasta w tym regionie, ostatnia ulica w obrębie dawnego getta mająca swoje dwie pierzeje, wspaniałe proporcje i niepowtarzalny klimat. Projekt powstawał przez wiele lat, narastał jak tkanka miejska, wchłaniając nastroje, potrzeby, zmiany funkcji, sytuacji ekonomicznej. Przeżył trzy kadencje konserwatorów zabytków, reagował na postulaty i pikiety stowarzyszeń, cały czas dążąc jednak do ściśle określonego celu. Główną ideą było stworzenie obiektu, który w szczery i rzetelny sposób podchodzi do konserwacji i rewitalizacji XIX-wiecznego budynku, przeprowadzając go płynnie w architekturę XXI wieku. Ten proces zapisany jest już nie tylko na papierze, ale i w murach. Można odczytywać go z poziomu ulicy w fasadach, z okolicznych wysokościowców w krajobrazie dachu, a także we wnętrzach. Na ul. Próżną wróciło życie. Ten projekt to deklaracja naszej filozofii budowania tkanki miejskiej, pisania historii architektury w odpowiedzialny sposób.

Wojciech Popławski

Kamienica świdnicka: nowy projekt wrocławskiej pracowni Q2Studio Wśród zabytkowej zabudowy centrum Świdnicy powstanie nowoczesna kamienica o dynamicznej formie. Budynek ma harmonizować z otoczeniem, a jednocześnie wyróżniać się innowacyjnością i minimalizmem inspirowanym stylem skandynawskim.
Dwie kamienice w Poznaniu Dzięki spójnej i wyrazistej architekturze nowe budynki znakomicie uzupełniają pierzeję, akcentują eksponowany narożnik u zbiegu dwóch ulic, a przede wszystkim porządkują chaotyczną zabudowę pochodzącą z różnych okresów rozwoju miasta – pisze Tomasz Głowacki.
WWAA: projekt budynku mieszkalnego "Kamienica" w warszawskim Soho Factory W warszawskim Soho Factory powstanie kolejny budynek mieszkalny. Projekt, który powstał w pracowni WWAA, gra z typologią XIX-wiecznej praskiej kamienicy. Ze względu na kształt działki architekci umieścili funkcje dziedzińca w cofniętej i wykończonej cegłą elewacji budynku
Kamienica artystów na warszawskiej Pradze. Pożar i co dalej? W jedną noc na Pradze spłonął fragment warszawskiej kultury i historii.  Między ulicami Inżynierską a Wileńską na warszawskiej Pradze ciągnie się gęsta sieć podwórek i kamienic połączonych ze sobą dachami. Jedną z nich zajmowali artyści. Ich pracownie na trzech piętrach sąsiadowały z Teatrem Remus i popularnym klubem Sen Pszczoły. Kiedy w nocy 30 stycznia w budynku wybuchł pożar w kilka godzin spłonęło wszystko. To czego nie zdławił ogień zniszczyła woda i resztki zerwanego stropu