Architektura MuratorWydarzeniaCeramika w polskiej architekturze. Rozmowa z Ewą P. Porębską, redaktor naczelną miesięcznika „Architektura-murator”

Ceramika w polskiej architekturze. Rozmowa z Ewą P. Porębską, redaktor naczelną miesięcznika „Architektura-murator”

O pierwszej polskiej edycji konkursu Brick Award, polskiej architekturze współczesnej, zastosowaniu klasycznych materiałów - ceramiki, betonu, drewna - opowiada Ewę P. Porębska, redaktor naczelna miesięcznika „Architektura-Murator”

Czy według Pani polska architektura jest odpowiednio promowana?
Ewa P. Porębska: Z punktu widzenia kultury i gospodarki ważne są wszystkie wystawy oraz publikacje popularyzujące polską architekturę na forum międzynarodowym. Służyła temu np. ekspozycja Polska. Ikony architektury, zorganizowana kilka lat temu przez miesięcznik „Architektura-Murator” we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, która była prezentowana w kilku krajach europejskich. Na forum międzynarodowym istotne są także angielskojęzyczne publikacje (a więc zrozumiałe dla szerokiej publiczności) – jak choćby ostatnio obszerny materiał o polskiej architekturze w holenderskim piśmie „MARK”. Polska architektura jest też częstym gościem w piśmie „A10”. Oczywiście nie sposób przecenić promocyjnej roli międzynarodowych konkursów. Warto pamiętać, że ich celem powinno być dotarcie nie tylko do świadomości szeroko rozumianego środowiska zawodowego, czy potencjalnych inwestorów, ale także do opinii społecznej. Dlatego promocji dobrej architektury nigdy za wiele. Służy ona nie tylko zaspokojeniu ambicji samych twórców, ale przede wszystkim edukacji decydentów i użytkowników.

W tym roku po raz pierwszy organizowana jest polska edycja konkursu Brick Award. Jakie korzyści może ona przynieść polskiej architekturze i architektom?
Znając zasięg i rozmach tego konkursu na arenie międzynarodowej oraz jakość towarzyszących mu publikacji, sądzę, że można się spodziewać podobnych działań. Zebranie wszystkich oryginalnych projektów zrealizowanych w Polsce i wyróżnienie tych najlepszych to kolejna okazja do popularyzacji najlepszych przykładów architektury, w tym przypadku z użyciem ceramiki.

Wybrane projekty będą nominowane do międzynarodowej edycji konkursu Brick Award. Czy według Pani polska architektura ma szansę konkurować z trendami zagranicznymi?
Współczesna polska architektura nie odbiega już od poziomu europejskiego, jak to miało miejsce na etapie politycznej i gospodarczej transformacji po 1989 roku. W tym momencie dysponujemy tymi samymi technologiami, materiałami budowlanymi. Wielu młodych polskich architektów kształci się zagranicą, wyjeżdża na staże oraz uczestniczy w międzynarodowej wymianie. W Polsce działa sporo zagranicznych biur, które współpracują z polskimi architektami. Poza tym, dzięki dotacjom Unii Europejskiej, powstały realizacje o funkcjach kulturalnych. Jak wiadomo, to w tej dziedzinie często powstają odważniejsze projekty.

Pomysły polskich architektów cieszą się również międzynarodowym uznaniem. Świadczą o tym kolejne nominacje do najważniejszej europejskiej nagrody architektonicznej – Mies van der Rohe Award (w bieżącej edycji aż 13 obiektów otrzymało takie nominacje). Coraz częściej widzimy też polskie realizacje wśród laureatów międzynarodowych plebiscytów. Małopolski Ogród Sztuki i katowicka CINiBA (projekt: architekci z pracowni HS99) zostały zwycięzcami Building of the Year 2012 organizowanego przez portal Archdaily.

Czy polska architektura współczesna wyróżnia się pewnymi indywidualnymi cechami, które mogłyby być lub są naśladowane w innych krajach?
Współczesna architektura balansuje pomiędzy trendami lokalnymi a globalnymi. Największa trudność w osiągnięciu międzynarodowego sukcesu tkwi w tym, by projektować w sposób indywidualny, nawiązujący do lokalnej tradycji, a jednocześnie wpisać się ze zrozumieniem w globalne, powszechnie akceptowane trendy. Nie mam tu na myśli wyłącznie kwestii formalnych. Dotyczy to także zasad odpowiedzialnego projektowania, a więc energooszczędności, czy poszanowania otoczenia. Dlatego nie wymieniałabym konkretnych cech do naśladowania. Projektowanie to kwestia indywidualna, a wzorce i przykłady służą do analizy, nie do powielania.

Jakie materiały są najbardziej popularne wśród polskich architektów?
Szkło, beton, ceramika, drewno - to materiały zawsze aktualne. Ceramika jest materiałem bardzo popularnym i lubianym w Polsce. Stosowana jest zarówno w bardzo skromnej, lecz często wysmakowanej architekturze, jak Dogma House - dom jednorodzinny koło Nadarzyna (architekt Grzegorz Stiasny), czy w dużych spektakularnych projektach - mam na myśli zrealizowany w ostatnich latach zespół mieszkaniowy Corte Verona we Wrocławiu (Biuro Projektów Lewicki Łatak), czy Małopolski Ogród Sztuki w Krakowie (projekt: Ingarden & Ewŷ Architekci). Ten ostatni przykład pokazuje, jak ceramika sprawdza się w przypadku przebudowy, czy rozbudowy obiektów historycznych.

Jakimi kryteriami będzie się Pani kierować przy wyborze najlepszych prac przy pierwszej polskiej edycji Brick Award?
Kryteriów oceny jest wiele: stosunek do otoczenia, odpowiednie rozwiązania funkcjonalne i formalne, odpowiedzialność ekologiczna. I, co oczywiste, umiejętność oraz celowość wykorzystania ceramiki. W przypadku konkursu Brick Award jest to szczególnym wyróżnikiem.

czytaj więcej o konkursie

Cegła: materiał przyszłości? Architektura stoi dziś w obliczu wielu przewartościowań. Trzeba ograniczyć koszty rozumiane całościowo jako realizacja i eksploatacja budynków. Trzeba korzystać ze złóż, które się nie wyczerpią. Żaden ze znanych mi materiałów nie nadaje się do tego lepiej niż ceramika. Śląski architekt Marek Wawrzyniak, autor m.in. Rudego Domu, o nowych możliwościach tkwiących w jednym z najstarszych architektonicznych tworzyw.
Tile of Spain 2020 – konkurs na najlepsze realizacje z wykorzystaniem hiszpańskiej ceramiki Hiszpańskie Stowarzyszenie Producentów Płytek Ceramicznych ASCER ogłosiło 19. edycję międzynarodowego konkursu na najlepsze realizacje, w których wykorzystano hiszpańską ceramikę. Pula nagród wynosi 34 000 euro!
Kafle 14 Kafle o nazwie 14 to najnowsze dzieło architekta Adama Ankiewicza. Pierwsze prototypy powstawały w formie kafli cementowych składających się z trzech sprasowanych ze sobą warstw o łącznej grubości 14 mm. Ostatecznie kafle są tworzone ze spieków kwarcowych o grubości 9 mm i charakteryzują się trójwarstwową strukturą.
Hala sportowa Uniwersytetu Francisca de Vitorii w Madrycie Budynek mieści nie tylko akademickie centrum sportowe, ale też przestrzenie do nauki. To zróżnicowanie funkcji znalazło odzwierciedlenie w podziale bryły na dwa bloki oraz wykorzystaniu odmiennych materiałów na elewacjach.
WC for Architects Litewski kolektyw Gyva Grafika stworzył serię nalepek na płytki ceramiczne pod nazwą WC for Architects. Dzięki nim każdy może poczuć się głównym obiektem zainteresowania. Wszystko za sprawą zdjęć wyglądających przez okna mieszkańców jednego z kowieńskich bloków, których autorzy sfotografowali, a następnie przenieśli na samoprzylepne grafiki. Naklejone na łazienkowe płytki, tworzą elewację standardowego budynku z wielkiej płyty. Na Litwie często możemy spotkać zaniedbane przestrzenie publiczne. Prywatne mieszkania są zwykle zadbane, ale klatki schodowe, place i podwórka nie. Postanowiliśmy więc niejako zrównoważyć to codzienne otoczenie Litwinów i wprowadzić wnętrze do środka. Wybraliśmy klasyczne elewacje miejskich bloków z okolicy, podobne do tych, w których sami dorastaliśmy – tłumaczą projektanci. Naklejki dostępne są w wymiarach 146 x 146 mm i 197 x 197 mm. Pojedyncza naklejka kosztuje 3 euro, ale można też kupić serie po 9, 18 i 48 sztuk. Zapłacimy za nie odpowiednio: 26, 36 lub 56 euro. Kolektyw Gyva Grafika tworzą ilustratorzy Tadas Šimkus, Žygimantas Amelynas i Arminas Raugevičius oraz architektka Karolina Šimkienė.
Konkurs na projekt z wykorzystaniem płytek Ceramika Paradyż Ceramika Paradyż ogłosiła konkurs dla architektów, projektantów oraz dekoratorów na najciekawsze aranżacje wykorzystujące płytki ceramiczne z oferty firmy. Można zgłaszać zarówno projekty zrealizowane, jak i koncepcyjne.